Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
De 19e eeuw
Zie onderaan voor informatie over de zeven planeten-archetypen en de kunstgeschiedenisperioden.
Gericault
Het vlot van Medusa. De dramatiek en gevoelspassie die men met het Venus-archetype in verbinding kan brengen, na de 'zakelijkheid' van het Rationalisme van de 18e eeuw [en het sterke, stoere heldendom van de heroïsche Napoleonperiode] komt in dit schilderij duidelijk naar voren.... Hier wordt de wanhoop en de nood in beeld gebracht van de slachtoffers van een schipbreuk...
Ingres: Odalisk
Ook in dit schilderij proeven we al meer van de schoonheid en lieflijkheid van de Romantische periode, alhoewel de Fransen altijd een sterke affiniteit tot het Classicisme bleven houden, ook in de 19e eeuw, evenals in de muziek het geval was. Denk daarbij aan bv. Saint Seans, Fauré, en later Ravel en Satie ed.
Ingres: Francesca and Paolo
Ondanks het typische romantische gegeven van de ongelukkige liefde tussen Francesca en Paolo, die meteen na hun liefdesverklaring door de jaloerse echtgenoot van Francesca werden vermoord en in de hel van Dante door eeuwige tornado's, wervelstormen worden voortgeblazen, doet de vormgeving van dit schilderij toch meer klassiek aan...
%20Paolo%20en%20Francesca.jpg)
Ingres: Francesca and Paolo
Hetzelfde geldt natuurlijk voor deze versie...
Ingres, The Turkish bath
Het Turkse bad. Een erotisch, Venus-achtig thema in een meer klassieke vormgeving. Het Venusarchetype zou bij de Engelse Prerafaelieten veel beter tot zijn recht komen, zie submenu 7. Ook de Fransman Moreau in submenu 8 heeft veel meer een tere, verfijnde Venus-achtige stijl, maar ook hij heeft de voorkeur voor klassieke thema's, en tevens de voorkeur voor het exotisme deelt hij met de andere franse schilders zoals ook in Odalisk en het bovenstaande schilderij van Ingres te zien is...
In mijn visie is de 19e eeuwse kunst dus sterk Venus-achtig gekleurd. Daar kan men bij de favoriete kunst zeer veel voorbeelden van vinden.
Ruiterstandbeeld van Lafayette.
`De 19e eeuwse
beeldhouwkunst bleef lange tijd steken in een meer heroïsch, plechtstatig
idioom. Doordat het een zeer dure kunstvorm is bleef het voorbehouden aan de
hogere klassen, en in de 19e eeuw ontstond er een grote 'monumenten- en
standbeeldenwoede'...
Ruiterstandbeeld van Jeanne d'Arc uit Chinon
Vanuit een conservatieve instelling van het verheerlijken van het verleden waardoor hele steden in replica's van het Oude Rome veranderden en vele musea ontstonden, wilde men alle grote personen en gebeurtenissen gaan eren met standbeelden en monumenten. Hier vinden we natuurlijk meer een Mars-Jupiter-karakter. Dit standbeeld hierboven heeft natuurlijk een heroïsch Marskarakter.
'De kus' van Rodin...
Pas aan het einde of in de 2e helft van de 19e eeuw zien we dat de beeldhouwkunst zich langzamerhand ook begint los te maken van haar plechtstatige standbeeldenkarakter en dat de romantische Venus-expressiviteit ook in de beeldhouwkunst tevoorschijn kan komen. Rodin is de beeldhouwer die dit in sterke mate tot stand heeft gebracht...
Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
---------------------------------------------------------------------------------
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke
adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie
tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper