Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
De Gotiek /
Gothic art
ca. 13e - 15e/16e eeuw /
13th - 15th/16th century
Ondersubmenu 6/
Gotische schilderkunst I
[Vlaamse Primitieven]
Verder naar:
7/ Gotische schilderkunst II
Gotiek in de schilderkunst
Voorbeeld van een Middeleeuws Handschrift
Maesta, Maria
De Gebroeders van Limburg
ca. 1375/85-1416
September uit het Getijdenboek 'Les très riches Heures de Duc de Berry', 1413-16; Een fraai sprookjeskasteel, de latere inspiratiebron voor romantische kunst en sprookjesboek-illustratie...
Satan en de hel; Uit: 'Les très riches Heures de Duc de Berry', 1413-16;
15e eeuw - L'HOMME ZODIACAL - GEBROEDERS VAN LIMBURG - LES TRES RICHES HEURES
De Vlaamse Primitieven
Enthroned
De Vlaamse Primitieven, schilderkunst uit de late Middeleeuwen, de gotische
periode [15e eeuw].
Jan Van Eyck
1390-1441
Van Eyck, The Lamb of God; Gent, 1432
Het beroemdste werk van Van Eyck is 'Het Lam Gods' dat in een kerk in Gent te
bewonderen is. We zijn hier ondanks het naderen van de Renaissance en een
toenemende verfijning en een steeds groter realisme in de schilderkunst toch nog
in een tijdperk van voornamelijk religieuze onderwerpen, waarin we nog steeds de
Saturnale tijdgeest van de Gotiek kunnen ervaren...
De Madonna van Kanselier Rolin, 1434-36
Mariaverering is een belangrijk onderwerp in
deze periode, maar opvallend aan deze schilderijen is het belang wat de
architectuur erin inneemt....
Madonna in de kerk, Reisaltaar, 1437
Het belang van de architectuur zie je ook sterk
in dit schilderij. [drieluik]
Detail, Middenpaneel, waar men het architectuur-aspect goed kan zien...
Madonna in the church, 1437-39
Ook bij deze Madonna is het gebouw weer erg opvallend, dit keer zelfs in een Gotische kerk!
Portrait of Cardinal Nicola Albergati, 1432
Portrait; a new genre in the
Renaissance-period, which expresses the devellopment of the growing
selfconsiousness of the Period, beginning around 1413.
In de Renaissance ontstaat het nieuwe genre: Het portret, als uitdrukking van de
toenemende groei van het individualistische bewustzijn van de
Bewustzijns-ziele-periode. Deze strenge meneer lijkt me trouwens ook wel het
prototype van een 'Saturnustype', wat je natuurlijk vaak bij de geestelijke
stand aantreft.... In ieder geval niet bepaald een luchthartig feestnummer waar
je eens gezellig een biertje mee gaat drinken...
Het laatste oordeel
Hans Memling
1430/40-94
Hans Memling [1430/40-94]
De kruisdood van Christus en het lijden en sterven is een typisch thema van de Middeleeuwse katholieke kerk. De Vlaamse Primitieven in de periode van de late Middeleeuwen / Vroege Renaissance [de 15e eeuw, dat is in mijn theorie de 'Saturnus-eeuw' van de eerste 7 eeuwen van het Bewustzijns-ziele-tijdperk...] , creëerden in mijn ogen een kunstvorm met een sterk Saturnus-karakter.
Hans Memling: Passion
'Passie', Jeruzalem ten tijde van
de kruisiging op Golgotha
Hans Memling: The last judgement
Het laatste oordeel
Verder naar:
7/ Gotische schilderkunst II
Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke
adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie
tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper