terug naar het submenu 'planetaire archetypen'

verder naar 'het Saturnus-archetype'

terug naar menu 'Favoriete kunst' / beschouwingen over kunstgeschiedenis

Het Jupiter-archetype

Joffra: Saggitarius;

Jupiter, ofwel Zeus, de God van de donder Donar-Thor is de heerser over Boogschutter, een centaur met pijl en boog. Jupiter hangt samen met het denken, de gedachten wieken op uit het hoofd gelijk een adelaar, het dier van Zeus. De bliksemschicht van de onweersgod Zeus valt samen met de pijl, het doel van de boogschutter, het concentratiepunt in het denken... Beethoven was een Boogschutter en volgens Henrie Zagwijn een Jupitertype. Beethoven schreef het meest overtuigende onweer uit de muziekliteratuur in F klein, de Boogschuttertoonsoort!! Deze illustratie past dus ideaal bij de F-klein uitbarsting aan het begin van het onweer, het 4e deel uit Beethovens Pastorale [6e] symfonie....

Joffra: Pisces

Jupiter was de heerser over sterrenbeeld Vissen, na 1846 werd dat Neptunes, de God van de Zee, evenzeer een machtige en autoritaire Godheid... Sinds 1413 leven we in het Vissentijdperk van de ontwikkeling van de Bewustzijnsziel. Bij Jupiter, die inwerkt op het hoofd hoort ook het denken, de logica, en de wetenschap. Vanaf de 15e eeuw nam de wetenschap een grote vlucht. Ook grote reizen horen bij Jupiter, en in de 15e eeuw beginnen de grote reizen, de ontdekkingsreizen, over zee, waar Neptunes zijn rijk heeft... Vissen houdt ook verband met de handen en voeten en de handel, want de handel is datgene wat van hand tot hand gaat, het handelen en verhandelen. Vanaf de 15e eeuw is niet meer de staat, de koningen en ministers, generaals ed. de baas, maar de handel, de economie, de handelaren. De geldeconomie bepaalt de macht. De Engelsen en de zeevarende volkeren van West-Europa, de Portugezen, Hollanders, Spanjaarden en de Engelsen zijn bij uitstek de Vissen-volkeren, de toonaangevende volkeren van het Vissentijdperk. De mythe van 'De Vliegende Hollander' symboliseert het begin van het Vissentijdperk. Rond de tijd van de ontdekking van Neptunes als nieuwe heerser over Vissen componeert Wagner 'Der Fliegende Holländer', in de Vissentoonsoorten D klein en F groot. In dezelfde tijd verwerft het meest toonaangevende Vissenvolk van het Bewustzijnsziele-Vissen-tijdperk de wereldmacht: Het Engelse volk wordt in het Victoriaanse tijdperk de machtigste natie op aarde zodat Engeland rond 1900 1/4  ? 1/3 van de wereld in handen heeft. Sindsdien is het Engels de wereldtaal geworden en is de Anglicaans-Amerikaanse materialistische cultuur toonaangevend geworden [ook de Amerikanen zijn Engelsen]. In tegenstelling tot de oude Romeinen verwierven de 'Nieuwe Romeinen', de Engelsen, de wereldmacht  in de tijd van het 'Empire-builden' niet via de strijd over land, wat bij Mars en Ram hoort, maar via het handel drijven over zee, wat bij Vissen en Jupiter-Neptunes hoort.   Het gebied van de Vissen is de Atlantische oceaan, en de Noordzee...

Zeus or Neptune

Dit is het meest beroemde Zeusbeeld van de oude Grieken en drukt in zijn vormen goed de kracht, wijsheid en autoriteit uit van het Jupiter-archetype.

Zeus is een machtige heerser, de gebieder van de hemelen, de koning onder de Goden, machtig tronend op de Olympus.  Het majestueuze en koninklijke karakter van het Jupiter-archetype komt hier duidelijk naar voren.
Wanneer men de mens als mikrokosmische afspiegeling van de makrokosmos bekijkt kan men zeggen dat het onderlichaam, de voeten bv. verbonden zijn met de aarde, en het hoofd verrijst fier erboven uit in de hemel. Het menselijk hoofd is dus ahw. de hemelse troon van van de Jupiterkracht in de mens, ieder mens is in zijn hoofd dus een machtige Zeus... Men kan ook zeggen dat het hoofd van de mens, waar het denken zetelt 'de koning' in de mens is, de baas over het lichaam...
De E is de Jupitertoon, en muziek in E en Es groot [en klein] is vaak groots, majestueus, koninklijke en verheven. Het verheven middendeel uit 'Jupiter' uit de 'Planets' van Gustav Holst staat bv. in Es groot. Ook de grote poort van Kiew van Moussorgsky [Schilderijententoonstelling] staat in Es groot, en het slot van Mahlers 2e en 8e symfonie met enorm koor en orkest. Overweldigende grootsheid vinden we vaak in E en Es, denk verder aan symfonieën in Es en E, zoals Bruckners 4e en 7e, Sibelius' 5e, Nielsens 5e, Tsjaikowsky's 5e, Beethovens 3e, etc.

In de tempel van Zeus / Jupiter stond een machtig Godenbeeld, waaraan keizers eer bewezen als ze bv. een oorlog hadden gewonnen... Zeus verschijnt hier duidelijk als een koninklijke heerser, een Vader, ordeschepper, een autoriteit. Keizers identificeerden hun koninklijkheid dus met Jupiter...

Zeus /Jupiter

Thor / Donar

Bij de Germanen was Thor / Donar het equivalent van Jupiter-Zeus. Evenals Zeus was Donar de God van het onweer en van de donder, Thor bewerkstelligde dat door met zijn hamer te slaan, waardoor een vonk, een bliksem ontsprong, waarna de donder volgde... 

The Acropolis - Athens

Zeus at de Godin van het denken Metis op en kreeg een enorme hoofdpijn. De Mars-god Vulcanus, de smit, splijtte de schedel van Zeus open, en daaruit werd de Godin Athene geboren, de Godin het het rationele denken, maar ook van oorlogsvoering ed. In Athene wijdde men de belangrijkste tempel aan haar, de tempel van Athene op de Acropolis-heuvel. Opmerkelijk is het dus dat het orgaan van Jupiter het hoofd is en hij voor het logische denken staat. Het orgaan van de Ram is het hoofd, en men ziet dus, dat aan het begin van het verstandsziele-tijdperk, het Ramtijdperk, uit het Zeus-hoofd, bij het begin van het Ramtijdperk, het hoofd-denk-tijdperk, het rationele denken werd geboren van de Godin Athene. Na het irrationele stiertijdperk, wat samenhing met de spraakmagie van de Farao's en hogepriesters, [Stier hangt samen met de keel] en de oude helderziendheid, en het oude mythische beeld-denken, er nu een rationeel tijdperk aanving van een verhoogde bewustheid van denken. En hier, in de stad van de uit het Zeushoofd geboren Athene werd het rationele denken geboren van de Griekse filosofen zoals Socrates, Plato en Aristoteles... Echter niet alleen in Griekenland vonden we in die tijd een nieuwe filosofische impuls, ook in andere landen, het was immers ook de tijd van Boeddha, Lao Tse en andere grote filosofen. 

Reconstruction of the Acropolis - Athens

Opmerkelijk is het dus dat Athene zowel het rationele denken als de oorlogsvoering onder haar hoede had, het rationele denken uit het hoofd, Zeus en Ram, en de oorlogsvoering van Mars-Ram... Vandaar dat wellicht Zeus de oppergod was, omdat hij in het menselijke hoofd zetelt. 
Europa als werelddeel werd al geboren tijdens het Stiertijdperk, Zeus ontvoerde jonkvrouw Europa in de vorm van een Stier en bracht haar naar Kreta. Daar, op dat eiland, werd 'Europa' als werelddeel 'geboren'. De overgang van het Stier- naar het Ramtijdperk wordt gesymboliseerd door de mythe van Theseus, die de Minotaurus verslaat. De Stierkracht van het Egyptische gewaarwordings-ziele-tijdperk [2907 v.c. -  747 vc] was de oude helderziendheid die zich via de bloedsbanden voortzette. Bij het paleis van koning Minos op Kreta bevond zich het labyrint, daar hield zich de monsterlijke Minotaurus schuil, half mens, half stier, die mensen verslond. Met behulp van de draad van Ariadne kon Theseus de weg terugvinden en de Minotaurus verslaan. Het labyrint zijn de hersenkronkelingen, en in het stiertijdperk kon men nog niet de draad van de logische gedachtegang vasthouden, men werd dan 'verslonden' door de oude helderziendheids-krachten van het irrationele Stiertijdperk van de 'Minotaurus'. De held Theseus kon de draad van de gedachtegang vasthouden en verdwaalde niet meer in het labyrint van zijn hersenen en kon zodoende de stierkracht van de oude helderziendheid en de irrationele dwalingen van het stiertijdperk overwinnen....

terug naar het submenu 'planetaire archetypen'

verder naar 'het Saturnus-archetype'

terug naar menu 'Favoriete kunst' / beschouwingen over kunstgeschiedenis

De 7 zielelagen in samenhang met de planeten:

Saturnus        Kruin    Geweten   Superego                   ouderdom

Jupiter           Hoofd    Denken   redelijkheid       denken   50er

Mars             Keel        Spreken  daadkracht                      40er

Zon                Hart      Voelen     Ego  = IK         voelen    20-40

Venus     Bovenbuik    Passie       verlangen                       puber

Mercurius    Buik           begeerte   Libido           willen       kind
                   ledematen  beweging  speelsheid                   
Maan           geslacht     driften      onderbewuste        klein kind       

______________________________________________________

Enige kenmerken van de Planetentypen:

Saturnustype: Ascetische wijsgeer, kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie

Jupitertype:  Wijze leider, koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren

Marstype:  Doener, willer, strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig

Zonnetype:  Stralend charisma, vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder

Venustype:  Verliefde kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin

Mercuriustype:  Speels, vlot, snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt, charme

Maantype:  Dagdromer, passieve levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren,  grillig, meeloper


 

JUPITER

Van een rijpe, zich in ambt en waardigheid bevindende, op de drempel van de ouderdom staande man, verwacht wel ieder een rustig waardig gedrag, een verstandig en evenwichtig handelen, een respectabel en representatief optreden

Bekijken we vanuit dit gezichtspunt de planeten, dan schijnt dit het beste met Jupiter overeen te komen.

Hij schijnt bijna net zo helder als Venus, staalt een mild licht uit en gaat in zogezegd waardige schreden van 12 jaren in zijn baan rondom de Zon.

Daar lag een vergelijking met een koninklijke Godheid, een Heerser over Goden en mensen voor de hand.

Bij de oude Grieken heette de 7e representant van de kosmïsche en aardse ordening: de God ZEUS.

Hij was een oud-Europese Hemelgod een wolkenverzamelaar die op de hoogste bergtop tronend bliksem, donder en regen zond….

Reeds bij de geboorte van Zeus vonden dramatische gebeurtenissen plaats.

Zijn Vader Chronos verslond alle door hem verwekte kinderen opdat zij hem later niet de heerschappij afhandig zouden maken.

Toen Zeus, de jongste zoon geboren werd reikte Rhea, zijn moeder haar gemaal in plaats van het kind echter een steen, die hij zonder het te bekijken verslond.

Later trad Zeus met zijn vader in het strijdperk, stootte hem van zijn troon, en dwong hem de verslonden doch onsterfelijke kinderen weer terug te geven.

Ook andere oorlogen met de Titanen en de Giganten won hij.

Dat was tegelijkertijd een triomf over al het boze, woeste en onordelijke.

Zo werd hij de ORDESCHEPPER van alle dingen, tot wetgever voor Goden en mensen, voor staat en familie ….

Als rechtvaardige, milde en wijze rechter waakte hij over de waarachtigheid van de eed en het naleven van de trouw.

Hij was de grote schutspatroon die de nationale vrijheid waarborgde, de grenzen verzekerde, land en stad, huis en familie voor onhei1 beschermde, het eigendom garandeerde, het gastrecht heiligde en de boeteling genade verleende.

Hij was de moedige aanvoerder in de veldslag, en de betrouwbare redder in alle nood.
---------------------------------------------------------------------------------------------------

En hoe vreemd dat bij zo'n achtenswaardige God ook lijkt, hij had talloze liefdes-affaires met Godinnen en aardse vrouwen, had vele onechtelijke kinderen, terwijl hij getrouwd was met zijn zuster Hera, de beschermvrouwe van het huwelijk.

Doch: “Quot licet Jovi, non licet dovi” wat Jupiter is toegestaan is, daarom de koe nog niet toegestaan.

Met andere woorden: De werkelijk machtige kan zich nu eenmaal meer permitteren als de bakker of de melkboer...

Met Jupiter, de beste en de grootste, de Heer van hemel, het licht en het weer identificeerden de Romeinen deze God-Vader.

In het kostuum van Jupiter reden de overwinnende veldheren naar diens tempel op het Capitool, waar ze het standbeeld van Jupiter een lauwerkrans opzetten ….

 “Fortuna Major”, “Het Grote Geluk” wordt hij genoemd.

De weldoener die vruchtbare vochtigheid brengt.

Onweer brengt immers regen.

 

Jupiter zou mannelijk, actief, grootmoedig, genereus, nobel en rechtvaardig zijn.

Jupitermensen zijn voorbeeldige vadernaturen.

Trouwe vrienden, die steeds plichtbewust en edel handelen.

Vol van levenskracht, in het zekere gevoel van welstand en rijkdom zijn ze goed en genadig, hulpvaardig, rechtvaardig, slim en matig, evenwichtig, harmonieus, vrijmoedig, vrijgevig, optimistisch en enthousiast, ernstig, diepzinnig, en met scheppende fantasie behept.

En nog heden ten dage noemen we allen joviaal, die ons vrolijk, opgeruimd en monter toeschijnt.

Dit woord is namelijk van Jovis of Jupiter afgeleid....

De op zijn majesteit toevertrouwde rechters, filosofen en geestelijken kunnen wij vertrouwen

________________________________________________

Ongunstige invloeden van Jupiter zetten echter aan tot brasserij, zwelgerij, traagheid, protserigheid, grootheidszucht, of tot mateloosheid en goedkoop genot, en verleidt tot schijnheilige demagogie.

Dit kunt u misschien aan de Barok-architectuur ook goed beleven.

Denkt u bijvoorbeeld aan de Trevi-fontein uit Rome, met Neptunus als de koning der zeeën....

Jupiter en Neptunus zijn verwante goden.

Het symboo1 van de vissen werd immers eerst door Jupiter en later door Neptunus beheerst.

Het zijn beide koninklijke figuren.

Jupiter is de koning van de hemel en de wolken en de regenstormen, en Neptunus is de koning van de zee.

Denkt u aan de Sint Pieter, de grootste kathedraal ter aarde, dus misschien wel het summum van Barokke grootsheidzucht en demagogie.

Jupiterkinderen bedrijven "de Hoge Jacht", met valken en pijl en boog, zoals de Boogschutter.

Wie dat wil moet eerst leren richten en schieten.

De jager blaast op zijn jachthoorn, de vossenjacht met de honden is ophanden.

Ze jagen achter een hert.

 

Een Jupitermens zit waardig, hoog op een paard ….

De organen van Jupiter zijn de lever, voeten en bovenbenen.

Hij is de Heerser over Boogschutter en Vissen.

De adelaar is zijn heilig dier de scepter is zijn attribuut, de eik is zijn heilige boom.

Ook de monnik in zijn cel en de rechter met zijn pruik vinden we op het plaatje van de "Jupiterkinderen".

Jupiter is de grootste planeet van ons zonnestelsel.


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------



Maan

Mercurius

Venus

ZON

Mars

Jupiter

Saturnus

Zilver

kwikzilver

koper

Goud

ijzer

tin

lood

Vetplant

Waterplant

klimplant

slingerplant

bergplant

bloemen

kruid-achtige

plant

 

struik

prikkende

planten

loofboom

naaldboom

Kerseboom

iep

berk

es

eik

esdoorn

beuk

Babyfase

Dromen

kind

spelen

puber

verlangen

volwassene

stralen

midlife

kracht

rijpe leeftijd

autoriteit

ouderdom

nadenken

Natuur

Leven

Geboorte

water

baarmoe-der

handel

verkeer

onderwijs

geneeskunde

informatie

liefde

schoonheid

kunst

erotiek

huwelijk

“IK”

de mens

zelfbewust-zijn

harmonie

centrum

oorlog

wapens

techniek

mannelijk

leger

geweld

leidersschap

recht

Vaderschap

Gezag

wijsheid

orde

de DOOD

starheid

geweten

de Rechter

inkeer

de kluizenaar

Zee

Laagland

Water

tropen

moeras

lucht

licht

chaos

snelheid

drukte

lente

bloemen

meisjes

tederheid

romantiek

warmte

het hart

zonneschijn

velden

vuur

hitte

droogte

woestijn

machia

voorspoed

vruchtbare

streken

welvaart

parken

steen

bergen

land

ijs en kou

poolstreken

21e eeuw

Toekomst

het volk

levenskunst

karmakunst

.........

.................

20e eeuw

Modernisme

het volk

danskunst

moderne dans

Strawinsky

Niinsky, Fokine

M. Jackson etc.

19e eeuw

Romantiek

middenklasse

poëzie, literatuur

romans, drama

Wagner

Brontë

Puccini bv.

18e eeuw

Classicisme

idem

MUZIEK symphoniëen Beethoven

Haydn, Mozart

Gluck, Bach

17e eeuw

Barok

leger en adel schilderkunst

Hollandse meesters

Rembrandt

Rubens e.a..

Fr. Hals e.a..

16e eeuw

Renaissance

hogere adel

beeldhouwkunst

standbeelden

Michelangelo

Leonardo

Palladio

15e eeuw en eerder

Gotiek

geestelijke stand bouwkunst kathedralen

bv. Chartres

de kathedraal van Ulm bv.

B

 

b klein

B groot

D

 

D groot

 

F

 

F, fis, ges

groot en klein

A

 

A groot

(a moll)

C

 

C dur/moll

cis klein

E

 

E dur/moll

Es dur/moll

G (D)

 

G moll

D moll/dorisch

Kreeft

tweelingen/maagd

stier/weegschaal

leeuw

ram/schorpioen

boogschutter/vissen

steenbok/waterman