7/
De Pre-Rafaelitische vrouwenportretten
en het Venus-archetype en verwante kunstuitingen /
Lovely womanpictures of
the Pre-Rafaelites and others
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende submenu [8: Moreau]
De Romantische periode en het
Venus-archetype,
ondersubmenu 3
Verder naar het
volgende ondersubmenu:
4/ Leighton en Tadema
Waterhouse en anderen
John William Waterhouse
1849-1917
The soul of the rose
De lente, de roos als symbool van de liefde, een schone jonkvrouw die in een adorerend A-gebaar de geur van een roos in ademt, als ware zij in gedachte bij haar geliefde, en omarmde zij hem in extase....
[idem - klein formaat...]
Zou de roos bij haar de gedachte
aan haar grote liefde in haar doen opwekken, en zou zij hem willen beminnen in
totale overgave... Zulke gedachten kunnen je misschien bekruipen als je een
dergelijk schilderij beziet...
Waterhouse: Naiade;
Enige tijd geleden was er in Groningen een tentoonstelling 'fatale vrouwen in de
kunst'. Vrouwen die mannen in het verderf storten, heksen, tovenaressen, maar
ook als wezens als Sirenen, waternymfen en elfen die mannen betoveren.... In de
Romantiek zijn er dus 2 soorten vrouwen, de 'femme fragile', de goede, de
hemelse vrouw, en de 'femme fatale', de aardse, de slechte vrouw... De
mannenverleidsters... Voor de dame hierboven geldt natuurlijk hetzelfde.... Het
gaat hier om een fatale dame, een
najade, een verleidelijke waternymf die verschijnt uit de beek om een man te
verleiden...
Spring - The flowerpicker
De lente is het jaargetijde van Venus, van de bloeiende bloemen die de liefde
symboliseren...
The Lady of Shalott - 1888
Ook een typisch romantisch thema, de tragische jonkvrouw die een vroege dood sterft, meestal door een liefdesdrama, zoals Isolde, Julia, Beatrice, Gretchen uit Faust, Melisande, Ophelia uit Hamlet en zo vele anderen. Ook weer een Middeleeuws thema naar de verhalen van de ridders van de Ronde Tafel, de Arthur-legendes.
Ophelia - 1889
De geliefde van Hamlet die uit wanhoop krankzinnig wordt en verdrinkt omdat ze
geen contact met Hamlet kan krijgen en zich daardoor afgewezen voelt...
De ultieme fatale vrouwen... De Sirenen.... :
Waterhouse - Ulysses and the Sirens - 1891
Circe Invidiosa - 1892
Een voorbeeld van een 'femme fatale', een tovenares...
La belle Dame sans merci - 1893
Naar een gedicht van Keats. We zijn hier in Middeleeuwse sferen, een
ridder gaat zijn noodlot tegemoet met deze fatale dame...
The Shrine 1895
Hylas and the Nymphs - 1896
Het lijkt me nu erg gezellig om ook in dit poeltje te poedelen... De mooiste
erotisch getinte film die ik ooit heb gezien is 'Sirens'. Ook daar tref je
dergelijke idyllische tafereeltjes aan. Sirenen worden over het algemeen weer
gezien als 'fatale vrouwen', die de mannen in het verderf storten. Enige tijd
geleden was daarover in Groningen een leuke tentoonstelling...
Met Hylas loopt het echter slecht af. Hij is een van de Argonauten, die op het
eilandje Cios op zoek ging naar vers water. Daar werd hij door deze 7
verleidelijke waternymfen in de dood gevoerd...
Bij Waterhouse treffen we net
zoals bij Rosetti het roodharige meisje aan als het ultieme romantische type...
Two nymphs
Destiny - 1900
Isolde staat op het punt de liefdesdrank te drinken waarna ze haar liefde voor Tristan niet meer kan verdringen, waarmee zij haar toekomstig noodlot en de liefdesdood bezegelt...
Boreas 1903
The Christal Ball - 1903
Echo and Narcissus 1903
Thisbe 1909
Waterhouse - 1916 - I am half-sick of shadows said the lady of Shalott
Psyche entering Cupids garden
John Collier
1850-1934
In the Venusberg - Tannhauser - 1901
John William Godward
1861-1922
The Betrothed
Dolce Far niente
Andere schilders
Odysseus and the Sirens - 1910 - Herbert Draper - 1864-1920
Dat het in dit schilderij om fatale vrouwen gaat mag wellicht wel duidelijk zijn....
Arthur Hacker - De verleiding van Parcifal - 1894
Walter Crane - 1845-1915 : Rapunzel
Een karakteristiek romantisch thema: De jonkvrouw in de toren, de jongeman die de toren moet beklimmen om de schone slaapster te bereiken, om haar wakker te kussen... het is ook het beeld van de mystiek, van de ziel die het hogere in zich ontvangt...
Arthur Wardle: the enchantress
Evenzeer een voorbeeld van een 'fatale vrouw'...
John Finster Fitzgerald
1823-1906
Veel Schilderijen van deze
bijzondere kunstenaar waren te zien in Londen bij een tentoonstelling van 'Victoriaanse
elfenschilderijen'...
In fairy land
Ook elfen zijn wezens met een sterk Venus-gehalte. Steiner zegt zelfs over de A,
de Venus-klank: Met beide armen [V] ontvang ik de Aleph, de Alfa, de 'Alp-elf'
uit de hemel...
Vanuit de hemel komt ons dus een hemels wezen tegemoet, het hemelse licht
ontvangen wij, wij worden als een bloem, een schaal, een graalsschaal, die het
hogere ontvangt in de open armen. Dat is het gebaar van de mystiek, het
ontvangen van het hogere in de ziel, in de open armen...
The stuff that dreams are made of - 1858
De kunstenaar kreeg onder invloed van drugs hallucinaties waarbij hij werkelijk allerlei vreemde wezens kon waarnemen... Soms van een meer griezelig Jeroen Bos-achtig karakter...
------------------------------------------
Fuseli / Füssli
Füssli is meer een vroegromantische voorloper van de Romantische schilderkunst.
Lady Macbeth
Een van de bekendste fatale vrouwen uit de literatuur...
Verder naar het
volgende ondersubmenu:
4/ Leighton en Tadema
Lijst van de 'ondersubmenu's':
1/ Dante Gabriel Rosetti en de Pre-Raffaelitische broederschap
2/ De andere Pre-Raffaelieten [Morris, Paton, Hughes, Burn Jones]
5/ Decadentisme, symbolisme, Toorop en fatale vrouwen
7/ De 20e eeuw, New Age, Wölfling, gothic art etc.
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende submenu [8: Moreau]
__________________________________________________________
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper