Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende submenu [6: Van Gogh en het Zonne-archetype]
5/ Architectuur van de macht
[Mars, Jupiter, etc.] / Architecture of the power [Mars, Jupiter
etc.]
Ondersubmenu 4: Neostijlen [vanaf de 18e eeuw]
Verder naar ondersubmenu 5: Vroeg-Modernisme
Neo-Renaissance
The palace Bridge with the Berlin Cathedral
Een soort namaak van de st.
Pieter uit Rome, een machtige koepelkathedraal, een echt Jupitergebouw, ook nog
met de heroische beelden op de brug [Jupiterkunst] ....
Neo-Palladionisme
Neo-classical architecture
In de 18e eeuw ontstond de Neoklassieke, Neo-Palladionistische
architectuurstijl, wat mede de uitdrukking was van de emancipatie van de
burgerij, die de barokke pronkzucht van de adel verfoeide en op zoek ging naar
de soberheid en eenvoud van de oorspronkelijk Dorische tempelvormen van het oude
Griekenland. Men kan dit als een appolinische zonne-impuls opvatten, de
zoektocht naar evenwicht en harmonie en de juiste verhoudingen...
/
Binnenaanzicht van het
Panthéon te Parijs, een Neoklassiek gebouw dat gewijd is aan de nagedachtenis
van het roemruchte verleden van de revolutietijd...
Maar toen de
Marsklasse van het leger de macht begon te grijpen, en de adel ook steeds meer
een militair karakter begon te krijgen, in de 18e-19e eeuw [in de 19e eeuw
worden koningen in militaire uniformen afgebeeld!] kwam deze bouwstijl steeds
meer in het teken te staan van een meer Romeins getint Marskarakter... De
Amerikanen, de Romeinen van de nieuwe tijd waren daarom gek op deze stijl en
bouwden hun hoofdstad Washington als een soort kopie van het oude Rome... Ook
Londen lijkt op een herleving van het Oude Rome, denk aan de bankenbuurt...
Reichstag - 1884-94 - Berlin / De Rijksdag uit Berlijn
Het Neopalladionisme is de
typische bouwstijl voor veel parlementsgebouwen, zoals die in Duitsland,
Frankrijken vooral in Latijns-Amerikaanse dictaturen, Roemeni? etc.
Het was de geliefde stijl van Hitler en Mussolini en de meeste dictators omdat
ze zich met de Romeinen identificeren....
Napoleon
We zijn aan het eind van de 18e eeuw in het heroïsche tijdperk van Napoleon
aangeland
Arc de Triomphe, Paris
In de 19e eeuw worden veel steden herbouwd in een soort Romeinse
architectuurvorm, zoals ook Parijs op instigatie van Napoleon III.
Napoleon leek in bepaalde opzichten op een Romeinse imperator, een keizer zoals
Julius Caesar of Augustus, die de Romeinse marciale veroveringsimpuls nog eens
dunnetjes over ging doen. Als de Romeinen terugkeerden van hun
veroveringstochten schreden ze met een triomftocht door een Triomfboog... Ter
herinnering aan de heroïek van Napoleons veldslagen werd in Parijs de Arc de
Triomphe gebouwd, een typisch Romeins Marsbouwwerk dus...
David: The crowning of
Napoleon in 1804, 1807
St. Petersburg - Isaaks cathedral
Ook dit gebouw is in deze Romeinsachtige bouwstijl, en lijkt dus erg op de Neo-klassieke bouwwerken in Parijs en Washington
Brussels, Palace of Justice
Deze bouwstijl is ook typerend voor gerechtsgebouwen. Evenzeer een plek waar Jupiter en Saturnus als strenge rechters rondwaren... Dit gebouw doet wel erg streng Romeins aan... Wie iets op zijn kerfstok heeft en naar dit gebouw toe moet voor een rechtszaak zal zich niet bepaald prettig voelen, want dit gebouw drukt macht en strengheid uit...
Rome, Monument for Victor Emanuel II
In de 19e eeuw werden er veel standbeelden en monumenten opgericht. Dit gebouw
staat bij het Forum Romanum, waar de overblijfselen van het oude Rome te vinden
zijn. De klassieke bouwstijl werd later ook de typische bouwstijl voor
fascistische en militaire dictators, zoals Hitler met zijn architect Speer,
Mussolini, en verder alle fascistische en communistische dictators. Ook dit
gebouw heeft een typisch agressief marskarakter, een beetje in de sfeer van
Hitler en Mussolini ed.
Hetzelfde geldt natuurlijk
voor dit marciale triomfplein uit Budapest...
Budapest, railwaystation
Ook een klassiek gebouw, die een soort triomfantelijke macht uitdrukt, een
beetje in de vorm van een triomfboog...
De Triomphpoort
Arc de Triomphe;
In Brussel heb je bv. het Jubelpark. Daar staat ook een 19e eeuwse triomfboog, met daarnaast het wapen- en legermuseum. We zitten dan echt in de Marssfeer...
De Triomfboog van het
Jubelpark te Brussel
The big gate of Kiew - Hartmann, inspiration for Moussorgsky's great and magnificent finale part of his 'Pictures of an exhibition'...
Schilderij van Hartmann: 'De grote poort van Kiew', de inspiratiebron voor Moussorgsky om het beroemde slotstuk van de Schilderijententoonstelling op te maken. Dit overweldigend grootse werk , vooral in de instrumentatie van Ravel, staat in de heldentoonsoort Es groot, van Steenbok en Jupiter. Het heeft vooral een koninklijk, groots en majestueus karakter...
Budapest, Lionbridge
Ook bruggen konden in de 19e eeuw een uitdrukking zijn van grootsheid en macht. Ook op deze brug vinden we een soort triomfboog / triomfpoort, en bovenzien houden hier machtige beelden van koninklijke leeuwen de wacht.
___________________________
Andere Neostijlen
Cologne, Dom
De 19e eeuw is de eeuw van de neostijlen. Reeds in de 18e eeuw ontstaat de Neoklassieke bouwstijl, rond 1800 ook de Neogotische bouwstijl. De torens van de Dom van Keulen werden pas in de 19e eeuw gebouwd, en de voltooiing van deze machtige torens was in de 70er jaren van de 19e eeuw een opzienbarende gebeurtenis, het was de absolute apotheose van de Neogotische beweging...
NeoBarok
Leningrad, Alexandra theater
Na de Neogotiek kwam ook weer de Neobarok in zwang, en aangezien de opera een typische kunstvorm van de barok was, leek het ook goed te passen in gebouwen in een zeer pronkzuchtige, neobarokstijl. Vooral de opera van Parijs was wat dat betreft zeer beroemd, het eerste gebouw dat Hitler bezocht nadat hij Parijs had veroverd...
Vienna, Operabuilding. Wiener Staatsoper
De opera was ook de plek waar de hogere burgers en de deftige rijken elkaar ontmoetten. Het moest natuurlijk ook een uitdrukking van macht en aanzien zijn...
Operabuilding in Budapest
Het operagebouw van Budapest.
Neogothiek
Neogotisch fantasiegebouw
Een overweldigend machtige
Gotische fantasiekathedraal van Schinkel
The Towerbridge in Londen, evenals de Brooklynbridge in New York een 'main event' voor de Neogotische beweging....
Een andere opzienbarende gebeurtenis in de 19e eeuw was de bouw van de nieuwe Parlementsgebouwen voor de Engelse regering in Neogotische stijl.
Rijksmuseum, Amsterdam, Kuypers
Dit gebouw is een vorm van Neogotiek, of misschien ook wel een vorm van Neorenaissance...Hier worden de belangrijkste kunstschatten van de natie ten toon gesteld, zoals de nachtwacht van Rembrand ed.
Canada, Quebec, fortress
Het Neogotische fort is natuurlijk ook een gebouw dat grootsheid en macht
uitstraalt...
Ook het Canadese parlementsgebouw is in Neogotische stijl.
Neuschwanstein
Neogotische sprookjeskasteelfantasie... Is meer in de sprookjesachtige sfeer, dus heeft iets van Venus-achtige schoonheid. Het gebouw is te kleurrijk en te fantasievol om echt streng over te komen. Door zijn speelse a-symmetrie heeft het ook een zekere mercuriale speelsheid, wat ook bij de belevingswereld van het kind hoort... [speelgoedachtig...]
Budapest, parliamentbuilding
Neogotiek, maar door de grote ronde Renaissancekoepel en de enorme grootte komt het ook zeer Jupiter achtig, groots over...
Budapest, parliamentbuilding
Verder naar ondersubmenu 5: Modernisme
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende submenu [6: Van Gogh en het Zonne-archetype]
__________________________________________________________
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper