Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
De Renaissance
Ondersubmenu 3:
Renaissance-beeldhouwkunst
Verder naar Ondersubmenu 4:
Noordelijke Renaissance-architectuur
De emancipatie van de Beeldhouwkunst
Michelangelo: David [1501-05]
Bij de herontdekking van de Klassieke cultuur hoorde behalve de herontdekking
van de klassieke architectuur de herontdekking van de klassieke beeldhouwkunst.
Vooral Michelangelo was een toonaangevende beeldhouwer, in wier werk de
herontdekking van de oud-Griekse beelden zijn ultieme realisatie vond....
Palladio : Villa Rotunda
De architectuur zie ik als de Saturnuskunst, de beeldhouwkunst als de Jupiter-kunst. De Renaissance is in mijn ogen een Jupiter-achtig tijdperk. In die periode begint de beeldhouwkunst aan zijn emancipatie als toonaangevende kunstvorm, verbonden met de zich emanciperende klasse: De adel. [in de gotiek is de bouwkunst vooral verbonden met de geestelijke stand: Kathedralenbouw is dan toonaangevend] De Beeldhouwkunst begint zich nu ahw. los te maken van het gebouw. Stonden de beelden in de Gotiek nog aan het gebouw vast in nisjes, kleine huisjes met een dakje, het beeld begint zich nu langzamerhand los te maken van het gebouw en er ontstaan villa's met losse beelden erop, die trots op het dak staan te pronken of op muren staan. De volgende stap is dan een los standbeeld, bv. in een Renaissancetuin....
A Renaissance-garden with statues etc.
In de Renaissance emancipeert zich de adel als
toonaangevende klasse in de kunst, de 'Jupiter-klasse'' . De beeldhouwkunst
emancipeert zich en komt a.h.w. los van het gebouw. Daardoor onstaan de
Renaissance- en Baroktuinen met standbeelden en fraaie symmetrische trappen en
tempeltjes ed. Het geheel ademt een meer adellijke, plechtstatige en ook
arcadische allure, zoals je ook kunt ervaren in madrigalen en Renaissance-dansen.
De beroemde renaissancetuin uit Villandry, in de Franse Loirestreek
De beroemde renaissancetuin uit Villandry, in de Franse Loirestreek
Renaissance -beeldhouwkunst
De beeldhouwkunst leent zich bij uitstek voor het
uitdrukken van helden, hoge heren, Goden en mythologische heldenfiguren.
Standbeelden vertonen vaak een majestueus, plechtstatig karakter. Vooral als dit
met fonteinen wordt gecombineerd. [Scandinavi?]
Het ruiterstandbeeld van de Medici. Florence, de geboortestad van de Renaissance.
Een voorbeeld van een hoge, adellijke heer, vereeuwigd in een standbeeld. Opvallend is het thema van het paard en de ruiter die men vaak in standbeelden aantreft. Het paard is een edel Jupiter-dier, het hoort bij de adel. Jupiter is de heerser over Boogschutter, en dat is een centaur, half paard, half mens. Het paard is het symbool van het denken [bv. de slimheid van Odysseus met het paard van Troje]. Ook in de Renaissance wordt een hernieuwde vorm van zelfstandig en wetenschappelijk denken geboren in het nieuwe tijdperk van de Bewustzijnsziel.
Florence, standbeeld van de mythische held
Hercules.
Florence, beeld van de God Neptunes, dezelfde als Jupiter-Zeus.
Verder naar Ondersubmenu 4:
Noordelijke Renaissance-architectuur
Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke
adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie
tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper