Verder naar: Barok / Baroque

Terug naar het algemene submenu over Oude kunst

Terug naar het Menu over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]


De Renaissance


Ondersubmenu 7:
De grote drie van rond 1500


 

Verder naar Ondersubmenu 8:
Leonardo da Vinci

Over de 3 grote Renaissance kunstenaars

Leonardo - Raffael - Michelangelo

Al het goede komt in drieën

Opvallend is het, wanneer men de kunst- en muziekgeschiedenis beziet, dat de grote genieën vaak in 3-tallen lijken op te treden. Heel vaak worden er 3 grootheden in één adem genoemd, en als men hun kwaliteiten bekijkt kan men vaak constateren dat hun werk en karakter ieder naar één bepaalde zielekracht is gekleurd...
Zo ook met  de 3 grote Renaissance-kunstenaars: Leonardo, Raffael en Michelangelo.

Andere voorbeelden zijn bv.: 

Denken                            Voelen                            Willen
[Saturnus, Jupiter, Mercurius]     [Venus, Zon, Maan]              [Mars, Jupiter, Zon/Leeuw]
Diepzinnige wijsgeren en/of        Vaak jongestorven, feminine    Strijdersnaturen, bereiden
geleerden = Saturnus/Jupiter     Venusnaturen; lieflijk, mooi,     vaak een nieuwe tijd voor
of humoristen=Mercurius         teer, delicaat, verfijnd, vaak       zoals Michelangelo [Barok],
soms conservatief, worden       Italiaans of affiniteit met Italië     Beethoven [Romantiek],
vaak oeroud [bv. Goethe]        zoals Mozart, Vermeer e.a.        Schönberg [Modernisme]
[denken - heeft affiniteit           [voelen heeft affiniteit met           [willen heeft affiniteit met
met het verleden, bv. Bach]     het heden] [soms lichtvoetig]       de toekomst!]

Wijsheid, wetenschap,           thematiek: Liefde [schoonheid]    Moed, thematiek: Eer...
Geloofstrouw, religie;             [de vrouw, de Madonna]            Heldendom, strijd,
of milde ironie, afstand;          [het Maagdelijke blauw...]          rebellie, vernieuwing,
op zoek naar wetmatig-         het esthetische, levensvreugde,    conflicten met gezag;
heden, de orde der dingen     charme, gratie, elegantie;             weerbarstig, grandeur;
bv. Religieuze muziek-Bach    Italiaanse charme en gratie;        Politiek, revolutie;

Leonardo da Vinci            Raffael                            Michelangelo

Molière
[Mercurius]            Corneille [l'amour]               Racine [l'honeur]
[humor en spot, ironie]              [liefde-bv. Andromaque]            [eer-bv. Le / El Cid]

Bach [Rameau]
[Saturnus]    Vivaldi [Italiaanse charme]   Händel [opera, dan
Bach: fuga's & diep gelovig         Apotheose van de Italiaanse   oratoria+grootse koren] 
Rameau: wetenschap-leerboek    vioolmuziek-school                Summum van de Barok!

Goethe
[Jupiter,wetenschapper]  Novalis [lyricus]                Schiller  [de rebel]
[Jupitertype, wijs, aristocratisch,   [de schone, jonggestorven      [weerbarstige rebel, 
wetenschapper, Faust als mo-       lyricus, hoofdwerk in het te-   politieke drama's,
derne Ik-mens, denker, zoeker]    ken van gestorven geliefde]     idealist, strijder]

Haydn [Mercurius]                    Mozart [Venus]               Beethoven [Jupiter, Mars]
Humor in de muziek, brave        Affiniteit met Italië, Italiaan-    Rebelse, hemelbestormende
kapelmeester, intellectueel,        se opera, lyricus, melodieën,    natuur; idealistische republi-
symphonicus, langzame ont-      geniaal, geïnspireerd, charme;  kein; strijder, bracht het
wikkeling naar rijpe klassieke    jonggestorven idool v.d. Ro-   vuur in de muziek; affiniteit
stijl; kamermuziek; wijsheid        mantici; vocale kwaliteiten;    met franse revolutie/Napoleon

Anton Webern [Saturnus]   Alban Berg                    Arnold Schönberg
[strenge orde in 12-toons-       De Romanticus van de 2e       Weerbarstige strijdersnatuur,
reeksen-muziek; introvert,
      Weense school, 2 opera's,      vernieuwer; dissonantie;
meditatief, polyfoon, diep-   
   lyricus, lyrisch vioolconcert,    Expressionisme als uitdruk-
zinnig, intellectueel]                voor jonggestorven meisje;       king van wilsdiepte v.h. 'Es'

Rembrand [=Saturnus]        Vermeer                        Ruysdael
[diepzinnige uitdrukking van        Verfijnde schilder van ele-    Dramatische landschappen
de wijsheid v.d. ouderdom,        gante jongedames, zeer es-    met dreigende wolkenluch-
tragiek, zelfportretten, donker]    thetisch, affiniteit met Itali-    ten; gaf 'Hollandse landschap

(Jan Steen
=Mercurius)         aanse stijl, licht, veel blauw;   'grandeur', eiken, watervallen;

[Gotiek]                            [Renaissance]                [Barok]

De grote Drie

Rond 1500 vinden we in Italië 'de grote drie', die in hun archetypische karakters iets uitdrukken van de 3 zielekrachten [denken, voelen en willen]:
1/ Leonardo da Vinci was naast kunstenaar de grote denker, de geleerde, hij lijkt meer een Saturnus-Jupitertype....
2/ Raffael lijkt met zijn lieflijke Madonna's meer vrouwelijke, verfijnde, tere, Venus-achtige gevoelskwaliteiten te representeren.
3/ Michelangelo is de reus, de machtige wilsmens, de krachtpatser met zijn gespierde beelden, een strijder en eerder een Mars-Jupiter-type. Hij leefde en werkte in Rome [de stad van de oude Romeinen, het Marsvolk], hielp mee aan de bouw van de gigantische Sint Pieter, en anticipeerde in zijn impuls de stijl van de Barok, waarin we ook het Jupiter-Mars-karakter kunnen herkennen.... [Affiniteit met apostel Petrus, de rots...]
[Rubens heeft Michelangelo het meeste bestudeerd, zie volgende ondersubmenu-Barok...]

Verder naar Ondersubmenu 8:
Leonardo da Vinci

Verder naar: Barok / Baroque

Terug naar het algemene submenu over Oude kunst

Terug naar het Menu over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]

Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden

Hieronder een schema die iets laat zien van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________

Het gaat hier om de 1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg. Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint, maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange overgangsperiodes]

__________________________________________________________________

eeuw**:            15e                16e      17e          18e        19e          20e         21e      

stijlperiode:    Gothiek/         Renais- Barok      Klassi-  Roman-   Moder-   Post-
                        Vroeg-          sance                   cisme    tiek           nisme    moder-
                    
renaissance                                                                          nisme ?

karakter:        streng        verheven   groots  zonnig       passie     humor     dromerig
   
                    ascetisch   koninklijk   deftig  harmonieus  gevoel   speels      mysterieus

planeet:          Saturnus      Jupiter      Mars      Zon      Venus  Mercurius     Maan
                                                        (Jupiter)

heersende/zich  geestelijke  adel      grooton-     burgerij    burgers   volk          volk,
emanciperende  stand        koning  dernemers   onderne-  kunste-   midden-     vrouwen
 klasse
:                                          (koning)       mers        naars       stand       jeugd etc.

staatsvorm(en): theocratie  aristo-   absolu-   republiek    republiek  demo-    socialis-
                    cratie    tisme                                      cratie     tische
                                                                                         verzorgingsstaat                 

dominerende  architec-   beeld-        schilder-    muziek     poezie en  danskunst    levenskunst 
kunstvorm:
     tuur        houwkunst   kunst en  (absoluut)   literatuur   tv. cinema   karmakunst
                   kathedraal   standbeeld  reliëfkunst [symfonie] theater,    reclame         kunst in
                                                                                         drama   commerciële   dienst 
                                                                                                       muziek         v.h. leven

Bijvoorbeeld: Dom van   Michel-   Rembrand    Mozart       Novalis     Nijinsky        levenskunste- 
Keulen     angelo      Barokinte-  Beethoven   Wagner    Michael        naar, de taak
                                 rieur                            Brontë    Jackson     van iedere mens

typerende   kerk-    hofmuziek    ceremoniële   concert-   salonmuziek  Jazz, pop   therapetische
muziek-     muziek  koormuziek  muziek &      muziek,     lied, lyrisch  volksmu-   muziek, gebruiks-
genres:   missen   madrigalen   opera, ora-   symfonie,   pianostuk,   ziek, expe-  muziek, impro-
             motetten  ceremoni-   torium, con-  sonate,     symfonisch    rimentele     visatorische mu-
                            ?le muziek   certen voor   kamer-     gedicht, mu-  muziek       ziek, New age
                           canzona's     academiën    muziek,    ziekdrama      dansmu-    muziek
                           hofdansen                        komische  [Wagner]     ziek, mtv   
                                                                   opera      

________________________________________________________________________________

* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.


** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00 jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10 en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog; 1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting; 1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog, einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.

De 7 zielelagen in samenhang met de planeten:

Saturnus        Kruin    Geweten   Superego                   ouderdom

Jupiter           Hoofd    Denken   redelijkheid       denken   50er

Mars             Keel        Spreken  daadkracht                      40er

Zon                Hart      Voelen     Ego  = IK         voelen    20-40

Venus     Bovenbuik    Passie       verlangen                       puber

Mercurius    Buik           begeerte   Libido           willen       kind
                   ledematen  beweging  speelsheid                   
Maan           geslacht     driften      onderbewuste        klein kind       

______________________________________________________

Enige kenmerken van de Planetentypen:

Saturnustype: Ascetische wijsgeer, kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie

Jupitertype:  Wijze leider, koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren

Marstype:  Doener, willer, strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig

Zonnetype:  Stralend charisma, vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder

Venustype:  Verliefde kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin

Mercuriustype:  Speels, vlot, snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt, charme

Maantype:  Dagdromer, passieve levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren,  grillig, meeloper