Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
De Renaissance
Zie onderaan voor meer informatie over de planeten en de kunstgeschiedenisperioden.
Ondersubmenu 11:
Michelangelo als
wegbereider van de
Romeinse Barok
Michelangelo als wegbereider van de Barok
In Rome werd de Barok geboren, als uitdrukking
van de agressieve impuls van de Contrareformatie. De katholieke kerk wilde haar
macht terugveroveren die zij aan het Protestantisme was kwijtgeraakt. In de 17e
eeuw leidde dat tot de desastreuze 30-jarige oorlog. Opvallend is het dus dat
men de Barok ook sterk met de 'Leeuwstad' Rome in verband brengt, maar het Oude
Rome van de Romeinen was vooral een Mars-impuls. Deze Mars-impuls leefde op een
bepaalde manier ook in de Romeinse Barok, in de zin van de impuls tot
verovering... Nu echter meer door het tentoonspreiden van pracht en praal om
indruk te maken op de gelovigen dan door veldslagen e.d. ...
In de Barok zien we op een bepaalde manier de Mars-impuls verschijnen, namelijk
als volgt: De Barok is verbonden met het Katholicisme en de contrareformatie die
van Rome uitging. De kerk van Rome is verbonden met de apostel Petrus aan wie
Christus de sleutel van de kerk gaf en van wie wordt gezegd dat hij 'de rots' is
waarop de kerk is gebouwd. Petrus was een typische 'wilsfiguur', zoals bv.
Johannes de Evangelist meer een denker [de adelaar] en Johannes de doper meer
een gevoelstype was. Deze drie figuren ziet men in de 3 grote Renaissance
kunstenaars weer opnieuw verschijnen. In Leonardo, de denker, zien we
overeenkomsten met Johannes de Evangelist [volgens sommigen Judas...]; volgens Steiner is Johannes de Doper
gereïncarneerd in Raffael; en in Michelangelo zien we overeenkomsten met
Petrus, de wilsfiguur, de rots... Michelangelo moest zijn machtige beelden ook
letterlijk uit rotsen uithouwen. Michelangelo wordt gezien als een voorloper van
de Barok en hij heeft in Rome voor de Pausen [bv. de Sixtijnse kapel] en aan de
bouw van de st. Pieter gewerkt ! De st. Pieter is als apotheose van de vroege
Romeinse Barok-impuls dus waarschijnlijk letterlijk niet alleen een bouwwerk
voor, maar ook dóór Petrus [Michelangelo], en de uitdrukking van de
onverzettelijke [marciale] wil van het Romeinse, Petrinische
Christendom...
Zo men wil kan men de 3 vroege periodes van de Westerse kunstgeschiedenis met de
3 zielekrachten in verband brengen:
Gotiek
Renaissance
Barok
Saturnus
Jupiter [Zon] Mars [+
Jupiter]
Denken
[geest]
Voelen / evenwicht denken-willen Willen [+voelen]
Johannes de Evangelist Johannes de
Doper
Petrus
Leonardo da Vinci Raffael
[Madonna's]
Michelangelo
Wetenschapper
delicate schoonheid, vrouwelijk robuuste beelden
Protestantisme
Oosters
Orthodox
Katholicisme
Noordelijk - Germaans Oosten en zuiden - Slavisch Zuiden
- Latijns
Sixtinian chapell
De beroemde Sixtijnse kapel, in de Marsstad Rome, waar Michelangelo zowel het plafond heeft beschilderd met Bijbelse taferelen, als later de wand met het laatste oordeel.
Sixtinian chapell, 1506-10
De beroemde Sixtijnse kapel, in de Marsstad Rome, waar Michelangelo voor de Paus het plafond heeft beschilderd...
Michelangelo, the creation of Adam, 1510
Sixtijnse kapel, plafond, de
schepping van Adam.
Het machtige Jupiter-hoofd van God
God creates Sun and Moon
The Delphic Sybille, 1506-09
Aan de gespierde armen van deze dames ziet men wel dat Michelangelo's kunst vaak stoer en mannelijk is, wilskrachtig. Het lijken wel 'bodybuildervrouwen'....
sybille-de-cummes
The last Judgement - Sixtinian chapell, 1536-41
Het machtige en dramatische Laatste Oordeel van Michelangelo. In dit fresco anticipeert Michelangelo toch duidelijk de geest van de Barok...
,%2520Vatican.jpg)
Conversion of Paul - Vatican, 1542-50
De bekering van Paulus, nadat hij het oogverblindende licht heeft gezien en de
verschijning van de etherische Christus...
Sint Pieter - Rome
St. Peter, Rome
In 1547 krijgt Michelangelo van de paus de opdracht om de leiding op zich te nemen van de bouw van de Sint Pieter. Dit is de koepel van de Sint Pieters kathedraal te Rome, die door Michelangelo is ontworpen.
Rome, St. Peter, completed around 1600
In de bouw van de Sint Pieter in Rome als
uitdrukking van overweldigende macht vinden we het ultieme Jupiter-Mars-karakter
waarin de Renaissance haar eindpunt vond en waaruit de expansieve Barokkunst
geboren werd.... Rond 1600 wordt de st. Pieter voltooid. In dezelfde tijd vinden
we de 'kolossale Barok' in de muziek: de Venetiaanse school van meer-korigheid van Gabrieli, de meer-korige
motetten, waarbij meerdere koren en orkesten ruimtelijk stonden opgesteld in de
machtige Venetiaanse st. Marco-kathedraal. Men ziet hierin de geest van de
Contrareformatie doorwerken. Iets later in de 17e eeuw vinden we bv. de
52-stemmige, [meer-korige] Feestmis van Benevoli.
In de Sint Pieter
De Sint Pieter vanaf de Tiber;
Op deze plaats kan je de koepel van Michelangelo nog beter zien dan wanneer je er vlak voor staat.
Terug naar het algemene submenu over Oude kunst
Terug naar het Menu
over 'Beschouwingen over Kunstgeschiedenis' [favoriete kunst]
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke
adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie
tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper