Archief van lezingen (en cursussen)
Marc van
Delft kan ten alle tijden gevraagd worden om een of meerdere van de onderstaande
lezingen te geven.
Van
bijna al deze lezingen zijn boekjes gemaakt met CD's met muziek-voorbeelden.
Deze zijn te bestellen bij Marc van Delft: 070-3459306 /
marcvandelft@gmail.com
Over de 3 kruizen van de dierenriem en de toonsoorten
(het fysieke (kardinale), etherische en astrale kruis)
Lezing in het Vreedehuis
Riouwstraat 1 - Den Haag
Dinsdagavond 2 oktober 2018
Aanvang 20 uur
door: Marc van Delft
De toegang is € 10,00
Lezing in aansluiting op het studieweekend van 7-8 september van de musische
sectie van de AV waarbij het kardinale kruis en de toonsoorten van de
jaarfeesten / seizoenswisselingen werden behandeld.
(het kardinale kruis zijn de majeurtoonsoorten C (Ram, lente, Pasen), A (Kreeft,
zomer, st. Jan),
Fis-Ges (Weegschaal, najaar, Michael) & Es (Steenbok, winter, Kerst).)
Op deze avond zal echter ook aandacht besteed aan de andere kruizen en aan de
mineur-toonsoorten.
Hierbij kan men vele fraaie muziekvoorbeelden uit de muziekliteratuur
beluisteren.

===============================================================
Uitgebreide versie:
Over de 3 kruizen van de dierenriem en de toonsoorten
(over het fysieke (kardinale), en het etherische en astrale kruis)
Dinsdagavond 2 oktober
Lezing (met treffende CD voorbeelden) in aansluiting op het studieweekend van 7-8 september van de muzische sectie van de Antroposofische Vereniging waarbij het kardinale kruis en de toonsoorten van de jaarfeesten / seizoenswisselingen werden behandeld.
Het kardinale kruis zijn de majeurtoonsoorten:
-C (Ram, maart-april, lentebegin, Pasen),
-A (Kreeft, zomer, juni-juli, st. Jan),
-Fis-Ges (Weegschaal, najaar, Michael) &
-Es (Steenbok, winter, Kersttijd, Epifanie).
Over licht en donker in de muziek, over kruizen en mollen, heroïsch en lyrisch, etc.
Deze avond zal echter ook aandacht besteden aan de andere kruizen (en ook aan de mineur-toonsoorten) :
F-D-B-As = de majeur-toon-soorten die de overgangen naar het volgende jaargetijde uitdrukken (maart, juni, september, december);
G-E-Des-Bes = de Dur-toonsoorten die het hoogtepunt van een jaargetijde uitdrukken. (mei, augustus, november, februari).
Hierbij kan men vele fraaie muziekvoorbeelden uit de muziekliteratuur beluisteren.===============================================================
Lezingen en cursussen van Marc van
Delft
filmavond in de Copernicus met
films over Michaels-heiligdommen:
Michaelsheiligdommen in Europa

Marc van Delft -
filmvoorstelling
in het kader van de Michaelstijd. (29-9 tot eind oktober)
In de Copernicus
Donderdag 27
september 2018
20.00-22.30 uur
Daguerrestraat 16 - 2561 TT Den Haag
Entree: Vrijwillige bijdrage, richtbedrag: 7 euro.
Wanneer men zich lange tijd met Michael bezig houdt en ook vele Michaelsheiligdommen heeft bezocht, dan beginnen bepaalde dingen op te vallen: De meeste Michaels-heiligdommen liggen op een berg of een heuvel, of ze staan in- of aan zee, -een meer of -een rivier. Het meest ideale Michaelsheiligdom die dat alles in zich verenigt is dan natuurlijk de Mont St. Michel in Frankrijk, het staat op een berg in zee!
Wat voor effect heeft dat?
Iemand schreef eens: ‘Nergens ben je zo dicht bij God als op de Mont st. Michel’...
We gaan ons over het vraagstuk buigen wat het water en de berghoogten betekenen voor Michael en de ontmoeting met de geestelijke wereld, en laten op foto’s en films vele Michaels-heiligdommen zien, en de wonderen die daar gebeurden en gebeuren…
Tenslotte wordt de film
vertoond over de twee Michaelslijnen in Europa: De Apollo-Michaelslijn die loopt
richting noordwest, van Israel via Griekenland, Italie, Frankrijk, Cornwall naar
het eiland Skellig Michael in de Ierse zee over talloze Apollo- en
Michaels-heiligdommen, - en de Engelse Michaelslijn, die vanaf de kruising met
de andere lijn op de Michaels Mount in noordoostelijke richting naar de noordzee loopt,
via Glastonbury Tor en talloze andere heiligdommen en Michaelskerken op heuvels.
Het is een adembenemend mooie tocht langs de vele fraaie en mystieke plekken…
=====================================================================================================

Michael en de michaelische moed
in de muziek
Voordracht door Marc van Delft.
De toegang is € 10,00
Dinsdag 25 september
om 20:00 uur
Vreedehuis - Riouwstraat 1,
2585 GP - Den Haag
Ter voorbereiding van de Michaelsdag op 29 september gaan we ons verdiepen in
het thema ‘michaelische moed’ in de muziek, en dat vooral i.s.m. finales uit
Bruckner-symfonieën.
In de finales van Bruckner-symfonieën drukt zich het ideaal van de michaelische
moed en de inspiratie van de heilige geest uit i.s.m. de Openbaringen van
Johannes.
Wanneer
men het wijze en liefdevolle in de daad wil brengen, dan wordt men altijd
tegengewerkt door de draken-krachten van het boze. Hierin stand te houden
vergt Michaelische moed.
We horen allerlei treffende voorbeelden uit in de muziekliteratuur.
We kunnen door deze muziek gesterkt worden in onze moed tijdens onze strijd met
de draak en Michaelisch worden geïnspireerd bij het realiseren van onze idealen.
===============================================
Uitgebreide tekst:
Op de vooravond van de Michaelsdag gaan we ons verdiepen in het thema
‘michaelische moed’ in de muziek, en dat vooral i.s.m. finales uit
Bruckner-symfonieen.
In samenhang met de 3 zielekrachten van de mens zijn er 3 christelijke deugden
of idealen die de mens in het bijzonder zou moeten ontwikkelen, en dat zijn:
-Wijsheid in het denken
-Liefde in het voelen
-Moed in het willen/doen.
Wijsheid en liefde vinden we vooral uitgedrukt in het 1e deel en het adagio van
een Brucknersymfonie, in samenhang met de Vader en de Zoon Gods, en het oude- en
het nieuwe testament.
In de finales van Bruckner-symfonieën drukt zich eerder het ideaal van de
michaelische moed en de inspiratie van de heilige geest uit. Dit heeft te maken
met de toekomst, zoals uitgedrukt in de Openbaringen. Wanneer men het wijze en
liefdevolle in de daad wil brengen, dan wordt men altijd tegengewerkt door de
drakenkrachten van het boze. Hierin stand te houden vergt Michaelische moed. We
horen allerlei treffende voorbeelden uit in de muziekliteratuur.
Het is een belangrijk ideaal, en inspiratie in deze Michaelstijd waarin we door
deze muziek gesterkt kunnen worden in onze moed in de strijd met de draak.
========================================================================================
========================================================================================

-Filmavond in de Copernicus:
Het mysterie van de moderne kunst
(over humor en satire in de kunst)
Een film/documentaire van Marc van Delft
Donderdagavond 7 juni 2018
20.00-22.30 uur
Daguerrestraat 16 - 2561 TT Den Haag
Het modernisme kan ons voor raadsels plaatsen. Veel mensen vinden het lelijk, of begrijpen het niet. Of doen net of ze het mooi of liever gezegd 'interessant' vinden, omdat ze niet 'dom' willen lijken...
-Men kan zich
dan afvragen: Wat zit daar achter? Waarom maken mensen zulk soort kunst?
Welke drijfveren en motieven hebben deze kunstenaars?
-Marc's visie is het dat in veel stromingen van moderne kunst humor, parodie, karikatuur en satire de basishouding is, met name in de Dada, het surrealisme, het neoclassicisme in de muziek, etc.
-O.a. gaat het
om het herontdekken van een zielelaag in de mens: de laag van het vrije,
spelende kind (bv. Karel Appel). (ook het rebelse kind…)
Een veelgebruikt beeld is bv. de clown / pierrot / Petrouchka. Denk aan Picasso
en Strawinsky.
-Ook andere stromingen en onderwerpen komen aan de orde, het Primitivisme, Expressionisme, Folklorisme, strips, tekenfilms, de montagetechniek, het masker, Afrikaanse kunst, popart, Koons, kinderspeelgoedkunst, Freud, het onderbewuste, de droomwereld, zwarte humor, reclamefilms, Kurt Schwitters, popmuziek, jazzmuziek, cabaret, musicals, komedies, televisie, de betekenis van Sinterklaas, over Tijl Uilenspiegel, Mefisto etc.
-En we kijken ook naar humor en satire in de kunstgeschiedenis, zoals Da Vinci, Breughel, Ar-cimboldo, Jan Steen, rococo, Paaltjens, Mahler, etc.
-Het een en ander wordt in verband gebracht met het archetype van Mercurius (Tweelingen)….
============================================================
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten, intervallen
en melodietypen en hun betekenis voor de kunstmuziek
Op de 2 hele zaterdagen van 12 en 19 mei 2018
Speciaal voor mensen die van ver moeten komen !!
Marc van Delft wil een zeer uitgebreide, 2-daagse cursus organiseren (op twee zaterdagen) voor musici, in muziek geïnteresseerde mensen en voor liefhebbers die meer willen weten over het wezen van de muziek.
Ook voor beroepsmusici is het een belangrijke cursus
omdat men zonder inzicht in de toonsoorten en in andere muzikale fenomenen
eigenlijk niets van muziek begrijpt en men het ook eigenlijk niet goed kan
uitvoeren.
(dat kan je horen aan de vele totale misinterpretaties van musici, en zelfs van
beroemde dirigenten…)
Aanmelding bij M. v. Delft: 070-3459306, ofwel: marcvandelft@gmail.com
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-Hoe de grote componisten intuïtief de meest geschikte toonsoorten hebben gebruikt om de stemmingen te kleuren;
-Tijdens de cursus komen verder de meest
diepgaande esoterische verbanden tevoor-schijn die in de muziek en in de
muziek-literatuur, in ‘de grote meesterwerken’ verborgen liggen als ‘openbaar
geheim’….
Voor de uitgebreide toelichting en de exacte dagindeling zie
DEZE LINK
====================================================================================
Lezing:
Christus’ opstanding met Pasen in de muziek

Over de toonsoort E groot en de opstanding
Lezing met auditieve muziekvoorbeelden
Kosten: 10 euro
Plaats: Riouwstraat 1 – ‘het Elisabeth Vreedehuis’ - Den Haag
Tijd: 20 uur – 22 uur
Datum: Woensdagavond 4 april 2017
Hoe hebben de grote componisten de opstanding in hun muziek uitgebeeld?
Voorbeelden van het 'Et ressurexit' uit het Credo in de Mis.
De toonsoorten C, D, A en E groot als opstandings- (en zonne-) toonsoorten.
C-D-E als opstandingsthema bij Bruckner en andere componisten.
De tonen C-D-E als beeld van Goede Vrijdag, stille zaterdag, paaszondag.
De E (de 3e toon) als beeld van ‘de derde dag’.
Over de gregoriaanse oorsprong van dit idee in een middeleeuws kerkreliëf....
E groot als meest hemelse Opstandingstoonsoort van de paaszondag.
De toonsoort E dur als opstandingstoonsoort bij Bruckner en Messiaen en andere
componisten.
Liederen van de Christengemeenschap.
E groot als Zonne-Leeuwtoonsoort in samenhang met het Marcus-evangelie.
=======================================================================================
De dierenriem in samenhang met de
toonsoorten
Dinsdagavond 13 juni 2017
Plaats: Riouwstraat 1 – ‘de zalen’ - Den Haag
Tijd: 20 uur
Kosten: 10 euro
Avond over de betekenis van de toonsoorten
in samenhang met het licht-donker van de kruizen en mollen. De donkere winter-
en herfsttoonsoorten, de lichte lente- en zomertoonsoorten, en het gebruik van
deze toonsoorten in de muziekliteratuur. Dit alles gelardeerd met vele fraaie
auditieve voorbeelden. (naar boeken van Hermann Beckh, Oberkogler, Von Gleich en
Ute Knochenhauer)
=============================================================
Planetenstemmingen in de muziek
Dinsdagavond 6 juni 2017
Plaats: Riouwstraat 1 – ‘de zalen’ - Den Haag
Tijd: 20 uur
Kosten: 10 euro
Avond over de betekenis van de toonsoorten in samenhang met de 7 tonen van de toonladder, de 7 / 14 intervallen, de muzikale functies (plaats en functie in de toonladder) en het gebruik van de toonsoorten in de muziekliteratuur. Dit alles gelardeerd met vele fraaie auditieve voorbeelden.
==========================================
Lezing:
Christus’ opstanding met Pasen in de muziek

Over de toonsoort E groot en de opstanding
Lezing met auditieve muziekvoorbeelden
Kosten: 10 euro
Plaats: Riouwstraat 1 – ‘de zalen’ - Den Haag
Tijd: 20 uur – 22 uur
Datum: Dinsdagavond 18 april 2017
Hoe hebben de grote componisten de opstanding in hun muziek uitgebeeld?
Voorbeelden van het 'Et ressurexit' uit het Credo in de Mis.
De toonsoorten C, D, A en E groot als opstandings- (en zonne-) toonsoorten.
C-D-E als opstandingsthema bij Bruckner en andere componisten.
De tonen C-D-E als beeld van Goede Vrijdag, stille zaterdag, paaszondag.
De E (de 3e toon) als beeld van ‘de derde dag’.
Over de gregoriaanse oorsprong van dit idee in een middeleeuws kerkreliëf....
E groot als meest hemelse Opstandingstoonsoort van de paaszondag.
De toonsoort E dur als opstandingstoonsoort bij Bruckner en Messiaen en andere
componisten.
Liederen van de Christengemeenschap.
E groot als Zonne-Leeuwtoonsoort in samenhang met het Marcus-evangelie.
===========================================================
Lezing:
Lijdenstijd en kruisdood in de muziek

Dinsdagavond 7 maart 2017
Aanvang: 20 uur
Riouwstraat 1 – DHG
Entree: 10 euro
De overgang van winter naar
lente is verbonden met het oerthema van dood en opstanding. De opstanding van de
natuur in de lente uit de dood van de winter werd verbonden met de dood en de
opstanding van Christus zodat Goede Vrijdag, de Dood, en Paaszondag, de
Opstanding, rond de tijd van de overgang van winter naar lente, ofwel de
overgang van sterrenbeeld Vissen naar sterrenbeeld Ram werd gevierd. De
Vissensymboliek wordt vaak verbonden met de Paas-thematiek van de dood aan het
kruis op Goede Vrijdag. De wedergeboorte van de natuur hangt met de symboliek
van de Ram of liever gezegd ‘het lam Gods’ samen. Bestudeert men de toonsoorten
die met Vissen in verband worden gebracht: F groot en D klein, dan komt men
veelvuldig de doodsthematiek van de Lijdensweek tegen.
De toonsoort C dur hangt dan samen met de wederopstanding
met Pasen.
===============================================================================
Het mysterie van het Kerstfeest en de
Kerstmuziek

Een Dinsdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
13 december 2016
20:00-22:00 uur
Met midwinter wordt het Kerstfeest
gevierd. De natuur is gestorven, en de duisternis bereikt zijn dieptepunt, de
bomen zijn kaal en de onbarmhartige koude winter met sneeuwstormen en ijzel
begint.
Juist op dat moment wordt het kerstfeest gevierd, het feest van de vrede, van gezelligheid, lief zijn voor elkaar, lekker eten met de familie, vrolijke kerstliedjes, een feest over de geboorte van een schattig klein babytje, vrolijke herdertjes en engelengezang…
Steiner brengt de jaarfeesten met de wisseling der seizoenen in verband en de uitwerking daarvan op het menselijk gemoed. Waarom echter zo’n ‘gezellig’ en vrolijk feest op het moment dat de natuur wel erg ‘ongezellig’, somber en eerder streng en kil is?
Wat viert men dan nu eigenlijk met het traditionele kerstfeest?
Over het herdersspel, het Lucas-evangelie, het symbool van de stier (os), de toonsoort G dur (van de Stier) als toonsoort van vrolijke kinderliedjes en kerstmuziek (herdersliedjes), de eetdrift, Gabriël, de geboorte, Adam Kadmon, het paradijsspel, liefde, kinderlijke onschuld en de natuur.
===================================================================
Michael en de michaelische moed in de
muziek

Voordracht door Marc van Delft.
De toegang is € 10,00
Woensdag 28 september om 20:00 uur
De Zalen - Riouwstraat 1, 2585 GP - Den Haag
Op de vooravond van de
Michaelsdag gaan we ons verdiepen in het thema ‘michaelische moed’ in de muziek,
en dat vooral i.s.m. Brucknerfinales en in aansluiting op de cursus van 24
september.
In samenhang met de 3 zielekrachten van de mens zijn er 3 christelijke deugden
of idealen die de mens in het bijzonder zou moeten ontwikkelen, en dat zijn:
Wijsheid in het denken
Liefde in het voelen
Moed in het willen/doen.
Wijsheid en liefde vinden we vooral uitgedrukt in het 1e deel en het
adagio van een Brucknersymfonie, in samenhang met de Vader en de Zoon Gods, en
het oude- en het nieuwe testament.
In de finales van Brucknersymfonieen drukt zich eerder het ideaal van de michaelische moed en de inspiratie van de heilige geest uit. Dit heeft te maken met de toekomst, zoals uitgedrukt in de Openbaringen. Wanneer men het wijze en liefdevolle in de daad wil brengen, dan wordt men altijd tegengewerkt door de drakenkrachten van het boze. Hierin stand te houden vergt Michaelische moed. We horen allerlei treffende voorbeelden uit in de muziekliteratuur.
Het is een belangrijk ideaal, en inspiratie in deze Michaelstijd waarin we door deze muziek gesterkt kunnen worden in onze moed in de strijd met de draak.
============================================================
UITGEBREIDE VERSIE VAN DE MICHAELSLEZING:
============================================================
Michael en de michaelische moed in de
muziek

Voordracht door Marc van Delft.
De toegang is € 10,00.
Woensdag 28 september om 20:00 uur
De Zalen - Riouwstraat 1, 2585 GP - Den Haag
Op de vooravond van de
Michaelsdag gaan we ons verdiepen in het thema ‘michaelische moed’ in de muziek,
en dat vooral ism Brucknerfinales en in aansluiting op de cursus van 24
september.
In samenhang met de 3 zielekrachten van de
mens zijn er 3 christelijke deugden of idealen die de mens in het bijzonder zou
moeten ontwikkelen, en dat zijn:
Wijsheid in het denken
Liefde in het voelen
Moed in het willen/doen.
Wijsheid zit ingebouwd in de
schepping door de Vader Gods zoals deze in het verleden door de scheppende
machten in de geworden wereld zijn gelegd dankzij de ‘kosmos der wijsheid’.
In het denken heeft de mens vooral tot taak om wijsheid te ontwikkelen, en om
waarheid en logica te verbinden, iets waar de antroposofie tot kan inspireren.
In een Brucknersymfonie vinden we dat vooral uitgedrukt in het 1e
deel.
Liefde is een ideaal wat vooral door Christus in het Nieuwe testament werd gepredikt, en waarin Hij ons is voorgegaan. Taak van de mens is het om deze schepping om te vormen tot ‘de kosmos der liefde’. Liefde is een gevoel en drukt zich ook uit in kunst en esthetiek. In een Brucknersymfonie vinden we dat vooral uitgedrukt in het langzame deel.
Wanneer men door wijsheid en liefde tot inzicht is gekomen, dan wil men dit ook in de praktijk realiseren in de daad, zoals in antroposofische werkgebieden. Wanneer men dat doet, dan wordt men echter onherroepelijk geconfronteerd met de tegenwerking door de machten van het boze, van de draak. Dan is moed en standvastigheid nodig om het ideaal te realiseren.
Moed is een ideaal wat vooral wordt geïnspireerd door de aartsengel Michael als representant van ‘de Geest Gods’. Michael is de centrale figuur van de Apocalyps, waarin de toekomstige strijd van de mens met de krachten van het boze worden beschreven. In en Brucknersymfonie wordt de (michaelische) moed vooral uitgedrukt in de finale en in het finalethema.
We horen allerlei treffende voorbeelden uit in de muziekliteratuur.
Het is een belangrijk ideaal, en een inspiratie in deze michaelstijd waarin we door deze muziek gesterkt kunnen worden in onze moed in de strijd met de draak.
=========================================
Ging niet door vanwege te weinig aanmeldingen:
==========================================
Themadag : Bruckner
Cursus:
Bruckner-symfonieën en hun esoterische achtergrond

Zaterdag 24 september
10-18 uur
35 euro (korting in overleg)
De Zalen -
Riouwstraat 1, 2585 GP - Den Haag
Bruckners sterk
religieuze muziek is geïnspireerd door de goddelijke wereld. Intuïtief heeft
Bruckner allerlei waarheden, die ook vanuit de Antroposofie, esoterie en in de
religie bekend zijn, in zijn muziek uitgedrukt.
Bruckner was in wezen een middeleeuwse mysticus. Zijn symfonieën worden vaak
omschreven als muzikale (Gotische) kathedralen. Zijn zieleven was zodanig
doordrenkt van Bijbels-religieuze beelden dat wij veel van dergelijke beelden in
zijn symfonieën terug kunnen vinden, zoals het scheppingsverhaal, de kosmische
evolutie, dood en opstanding, en de Triniteit. In feite drukt een
Brucknersymfonie de gehele wereldontwikkeling in Bijbelse zin uit, van oerbegin
(de schepping) tot wereldeinde (het Nieuwe Jeruzalem).
Deze cursus
is ook min of meer een voorbereiding op de Michaelslezing van 28 september.
[VOOR EEN UITGEBREIDE VERSIE - ZIE HIER:]
==========================================
Themadag : Bruckner
Cursus: Bruckner-symfonieën en hun esoterische achtergrond

Zaterdag 24 september
2016 -
10-18 uur
35 euro (korting in overleg)
Riouwstraat 1, Den Haag
Opbouw van de dag (voorlopige indeling):
10.00-10.30 uur : Inloop,
koffie, thee, betaling etc.
10.30-11.00 uur: Kennismakingsrondje
11.00-11.45 uur: cursus
11.45-12.00 uur: Koffiepauze
12.00-12.45 uur: cursus
12.45-13.45 uur: Lunch
13.45-14.45 uur: cursus
14.45-15.00 uur: Koffiepauze
15.00-16.00 uur: cursus
16.15-16.30 uur: Pauze
16.30-17.30 uur: cursus
17.30-18.00 uur: Uitloop, nagesprek, afsluiting, afscheid
Over de
inhoud:
Bruckners sterk
religieuze muziek is geïnspireerd door de goddelijke wereld. Intuïtief heeft
Bruckner allerlei waarheden, die ook vanuit de Antroposofie, esoterie en in de
religie bekend zijn, in zijn muziek uitgedrukt.
Bruckner was in
wezen een middeleeuwse mysticus. Zijn symfonieën worden vaak omschreven als
muzikale (Gotische) kathedralen. Zijn zieleven was zodanig doordrenkt van
Bijbels-religieuze beelden dat wij veel van dergelijke beelden in zijn
symfonieën terug kunnen vinden, zoals het scheppingsverhaal, de kosmische
evolutie, dood en opstanding, en de Triniteit. In feite drukt een
Brucknersymfonie de gehele wereldontwikkeling in Bijbelse zin uit, van oerbegin
(de schepping) tot wereldeinde (het Nieuwe Jeruzalem).
In mijn opvatting drukt Bruckner in het 1e deel iets uit van De Vader
Gods i.s.m. het oude testament. In het Adagio de Zoon Gods i.s.m. het Nieuwe
testament, en in de finale De geest Gods i.s.m. de apocalypse.
Thema’s:
Over de
karakteristieken van de 3 thema’s in het 1e deel:
Het 1e thema als religieus thema; over de schepping, de zondeval en
de toorn van God. Het 2e thema en de liefde. Het derde thema als
wilsthema.
Het Adagio en het lijden, het liefdesoffer van Christus. Hoop, het
opstandingsthema, de apotheose en de berusting. Het neventhema en de liefde.
Het scherzo en de humor; Mefisto en de karikatuur.
Het finalethema en de michaelische moed: het enthousiasme en de heilige geest.
De apocalyptische eindstrijd en het Nieuwe Jeruzalem.
Intuïtief
heeft Bruckner dus allerlei waarheden, die ook vanuit de Antroposofie bekend
zijn, in zijn muziek uitgedrukt.
Zo kan men in het 1e thema uit het 1e deel van de 9e symfonie exact de kosmische
evolutie terugvinden zoals deze door Steiner in zijn boek ‘Geheimwissenschaft’
beschreven wordt, namelijk de 4 fasen van
1/ het oude saturnus, 2/ de oude zon, 3/ de oude maan, en 4/ de aarde-evolutie.
Ook kan men dat 1e thema in verband brengen met het scheppingsverhaal uit de
Genesis.
De 3e en 9e symfonie staan beide in D klein, de meest religieuze en
kerkelijk-kathedraal-achtige toonsoort en vertonen veel overeenkomsten.
In de 3e symfonie vinden we dezelfde tendensen als in de 9e, maar dan nog meer
traditioneel, in kiemvorm, wat in de 9e zijn ultieme realisatie vindt.
-In het Adagio van de 9e drukt Bruckner o.a. de ontmoeting met de opgestane-
ofwel etherische Christus uit, in de toonsoort E groot. (het ‘Damaskusbeleven’)
Ook in de 3e symfonie komt E groot voor als toonsoort van de ‘Opstanding’ (maar
dan in het 1e deel).
Deze cursus is ook min of meer een voorbereiding op de Michaelslezing.
===========================================
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten, intervallen en melodietypen en hun betekenis voor de kunstmuziek
(Planetenkrachten in de muziek)
Data:
De 2 zaterdagen van
4 & 11 Juni 2016.
Tijd: 10.00 uur inloop, 10.30 uur begin - tot ca. 18 uur
Door: Marc van Delft (componist & muziektheoreticus)
Plaats: Riouwstraat 1.
Kosten: 2x 35 euro, exclusief de maaltijden.
N.B.: Oud-cursisten kunnen de cursus tegen gereduceerd tarief a 2x20 euro
bijwonen.
[etc.]
UITGEBREIDE INFO ZIE ONDERAAN.
===============================================================
De 4 elementen in de
muziek
(De ontwikkeling van de melodiebeweging)
Woensdag 1 juni 2016
20 uur – Riouwstraat 1 - DHG
Entree: 10 euro
Aarde, water, lucht en vuur kan men in
verbinding brengen met de intervallen priem, secunde, terts en kwart.
Met de elementen kan men verder nog zeer veel andere dingen in verband brengen,
o.a. de jaargetijden, wezensdelen, elementengeesten etc.
Zeer opmerkelijk echter is het verband met de ontwikkeling van de
melodie-beweging.
1/ Middeleeuwse muziek klinkt vaak als winters versteende starheid in herhaalde
tonen (priem, bv. in het Gregoriaans).
2/ In de 'lente' van de Renaissance- en Barokmuziek begint de muziek / melodie
te stromen als water in secunde-bewegingen.
3/ In de Klassieke muziek dartelt de melodie op zomers luchtige wijze rond in
drieklanks-brekingen (tertsen).
4/ vanaf Beethoven barst het Ik-vuur los in heroïsch-marciale kwarten (herfst).
=============================================================
Lijdenstijd en Pasen in de muziek
Woensdag 23 maart 2016
Aanvang: 20 uur
Riouwstraat 1 – DHG
Entree: 10 euro
De overgang van winter naar lente is
verbonden met het oerthema van dood en opstanding. De opstanding van de natuur
in de lente uit de dood van de winter werd verbonden met de dood en de
opstanding van Christus zodat Goede Vrijdag, de Dood, en Paaszondag, de
Opstanding, rond de tijd van de overgang van winter naar lente, ofwel de
overgang van sterrenbeeld Vissen naar sterrenbeeld Ram werd gevierd. De
Vissensymboliek wordt vaak verbonden met de Paas-thematiek van de dood aan het
kruis op Goede Vrijdag. De wedergeboorte van de natuur hangt met de symboliek
van de Ram of liever gezegd ‘het lam Gods’ samen. Bestudeert men de toonsoorten
die met Vissen in verband worden gebracht: F groot en D klein, dan komt men
veelvuldig de doodsthematiek van de Lijdensweek tegen.
De toonsoort C dur hangt dan samen met de wederopstanding.
Pasen: De toonsoorten C, D, A en E groot als opstandings-toonsoorten.
C-D-E als opstandingsthema bij Bruckner en andere
componisten. De tonen C-D-E als beeld van Goede Vrijdag, stille zaterdag,
paaszondag. De E als beeld van ‘de derde dag’. E groot als meest hemelse
Opstandingstoonsoort van de paaszondag. De toonsoort E dur als
opstandingstoonsoort bij Bruckner en Messiaen en andere componisten. E groot als
Zonne-leeuwtoonsoort in samenhang met het Marcus-evangelie.
======================================================
CURSUS:
DE BEELDENTAAL VAN DE KUNST
EN HET MYTHISCH BEWUSTZIJN I
Avonden met dia-vertoning, teksten en muziek.
Ook als losse lezingen / avonden te volgen
Entree: € 10 per avond, of € 35 euro voor de 5 avonden.
Riouwstraat 1 - 2585 GP - Den Haag
Aanvang: Half 8 (!)
-zie ook DEZE LINK (aankondiging met mooie plaatjes erbij!)
Deze cursus (die voorjaar 2016 zal worden voortgezet) is ook een vervolg op
de cursus over ‘de zeven planeten als mythische archetypen’ maar de avonden
zijn ook als losse lezingen te volgen. (antroposofische basiskennis over de
planeten is bevorderlijk voor het begrip)
1. 10 november – half 8
Cultuurtijdperken en Griekse mythologie (de 7 planetengoden)
-Over het Oud-egyptische, Grieks-latijnse en het Post-Renaissance tijdperk
(het 3, 4e en 5e na-atlantische cultuurtijdperk) in samenhang met het Italiaanse,
Franse en Engelse volk.
-Over de 7 planeten en de Griekse Goden en astrologische symboliek.
(Griekse mythologie en de kunst van de Renaissance en de Barok)
2. 17 november – half 8
Psychologische en sociale achtergronden van de (kunst-) geschiedenis
Over de 7 standen / klassen in de maatschappij in samenhang met de planeten
en de psychologische lagen in de ziel en de kunsthistorische perioden. Over de
sfeer van de verschillende kunsttijdperken vanaf de Gotiek en hun samenhang met de
maatschappelijke
klasse. Over de emancipatie van de (lagere) klassen en hun weerspiegeling in
de kunstvormen. Saturnus en de (geheime) heersende klasse (de machtselite).
3. 24 november – half 8
Ideeën over Gotiek, Renaissance, Barok en de 18e eeuw
Gotiek, kathedralen, de geestelijke stand i.s.m. Saturnus en
Naaldboomvormen.
Renaissance (standbeelden) en de adelstand i.s.m. Jupiter en loofboomvormen.
De 17e eeuw (o.a. Barok, schilderkunst) i.s.m. Mars (& Jupiter) en
struikvormen.
De 18e eeuw (neoclassicisme), het symfonieorkest en de middenklasse i.s.m.
Zon.
4. 1 december – half 8
De 19e eeuw: De natuursymboliek van de Romantiek (Venus)
De Romantische kunst (Venus) en haar dramatische conflict met Saturnus
(neogotiek) –
in de symboliek in poëzie, literatuur, liederen en muziekdrama (winter-lente,
liefde en dood, etc.). Het noodlot van de kunstenaarsklasse. De gothic novel
& saturnus. Symboliek van de bloem.
De overgang naar de 20e eeuw: Het folklorisme en exotisme. De emancipatie
van het ‘folk’.
5. 8 december – half 8
De kunst van de 20e en 21e eeuw
-Het mercuriale karakter van de 20e eeuwse kunst: Speelsheid, humor, ‘het
kind in de mens’, dada, de danskunst, de emancipatie van het volk,
commercialisering, amusementskunst, film, montagetechniek, modernisme,
karikatuur, de exploratie van het onderbewuste, expressionisme, surrealisme,
cobra, etc.
-De 21e eeuw en de ‘maanmassa’, kunst voor kinderen, improvisatie,
levenskunst,
karmakunst, therapeutische kunst, de mens als kunstwerk, body-art,
performances, etc.
============================================================================================
De meeste heiligdommen van Michaël liggen op een berg of een heuvel, of staan in of aan zee, een meer of een rivier. Het heiligdom dat alles in zich verenigt, is de Mont St. Michel in Frankrijk, het staat op een berg in zee. Wat betekenen het water en de berghoogten voor Michaël en de ontmoeting met de geestelijke wereld.
Op foto en film laat Marc u vele heiligdommen zien en de wonderen die daar gebeurden en gebeuren. Aan het eind ziet u de film over de twee Michaëlslijnen in Europa. De Apollolijn, van Israël naar het eiland Skellig Michael in de Ierse zee en de Engelse lijn, vanaf Michaels Mount naar de Noordzee.
De toegang is € 10,00.
dinsdag
29 september
20:15 uur
De
Zalen
![]()
===============================================================================
Lezing:
Christus’ opstanding met Pasen in de muziek
Over de toonsoort E groot en de opstanding
Lezing met auditieve
muziekvoorbeelden
door Marc van Delft
Korte inhoudsomschrijving:
De toonsoorten C, D, A en E
groot als opstandings-toonsoorten.
C-D-E als opstandingsthema bij Bruckner en andere componisten. De tonen C-D-E
als beeld van Goede Vrijdag, stille zaterdag, paaszondag. De E als beeld van ‘de
derde dag’. E groot als meest hemelse Opstandingstoonsoort van de paaszondag. De
toonsoort E dur als opstandingstoonsoort bij Bruckner en Messiaen en andere
componisten. E groot als Zonne-leeuwtoonsoort in samenhang met het
Marcus-evangelie.
Kosten:
10 euro
Plaats:
Riouwstraat 1 – ‘de zalen’ - Den Haag
Tijd:
20 uur – 22 uur
Opgave en inlichtingen:
Marc van Delft, tel. 070-3459306 / marcvandelft@gmail.com / zie ook:
www.marcvandelft.nl
Datum:
15 april 2015
Uitgebreide toelichting:
Wanneer we naar de betekenis van de toonsoorten gaan kijken in verband met de thematiek ‘Opstanding’ dan kan men dit natuurlijk vanuit meerdere kanten benaderen.
De toonsoort C groot van de Ram, ‘het lam Gods’ hangt samen vanuit de dierenriem gezien met het begin van de lente en de zonsopgang, ‘de doorbraak naar het licht’, de periode in het jaar waarin Pasen wordt gevierd. Men kan daar enkele voorbeelden van vinden.
Vanuit de planeten bezien staat C voor Mars en de eerste helft van de aarde-evolutie. D staat voor Mercurius, en de 2e, na-christelijke helft van de aarde-evolutie. In die zin zou men de C eerder met de verharding en verstening van de aarde kunnen opvatten, ‘de dood’ (bv. slot Mattheuspassion Bach in C klein), en D groot is dan bij uitstek de toonsoort van de na-christelijke opstanding, zijnde de typische toonsoort voor de jubel-muziek van de Gloria’s en Hosanna’s en ook de opstanding zoals het ‘Et Ressurexit’ uit de Hohe Messe van Bach.
Bij Bruckner zien we echter dat hij in het Credo van de 3e mis, het ‘Et resurrexit’ in E dur zet en dat dat verbonden is met het bij Bruckner vaak voorkomende ‘Opstandings-thema’ – C-D-E, in E: E-Fis-Gis.
We komen nu bij een derde stap: C-D-E = Mars-Mercurius-Jupiter, en vanuit de planeten en planetentonen als beeld van de kosmische evolutie gezien kunnen we E dur ook zien als toonsoort van ‘Het nieuwe Jeruzalem’, de toekomstige Jupiter, wat ook staat voor de ontwikkeling van het Geestzelf. Ook dat is een typisch Paasthema, want ook de Geest die geboren wordt uit de ziel, het innerlijke Christuskind wat geboren wordt uit Maria als beeld van de ziel, is als een opstanding uit de dood van het materialisme van de bewustzijnsziel.
De E is ook de Jupitertoon en in de astrologie staat Jupiter en dus E groot voor ‘het grote geluk’. E dur brengt geluk, dat merkte Bruckner na het componeren van zijn 7e symfonie, wat zijn grote doorbraak betekende…
Maar ook kan men de E / E groot en het opstandingsthema in verband brengen met ‘de derde dag’ – aldus: C=goede vrijdag, D=stille zaterdag, E=Paaszondag.
Bestudeert men de muziekliteratuur, dan kan men ontdekken dat E groot bij uitstek de toonsoort is waarin componisten het meest verhevene, nobele en edele hebben proberen uit te drukken, het is de meest heilige toonsoort, en vanuit de dierenriem is E dur verbonden met ‘het Zonnedier’ de Leeuw, waardoor het ook een typische verheven zonne-toonsoort is. Niet voor niets eindigt Hermann Beckh zijn beroemde boek over de toonsoorten met een beschrijving van het heilige E groot aan het eind van het Adagio uit Bruckners 9e symfonie…
Vooral bij Bruckner lijkt E dur die positie van hemelse opstandingstoonsoort bij uitstek in te nemen, zoals bv. in het Adagio van de 9e symfonie waarbij het E dur in de climax van het eerste thema als een soort overweldigende verschijning van het lichtwezen, van de opgestane (etherische) Christus kan worden beleefd… (een soort Damascus-beleving…)
-Denk ook aan Mozarts: ‘In diesen heiligen Hallen kennt mann die Rache nicht’, of; ‘I know that my redeemer liveth’ uit The Messiah van Händel.
Ook in het oeuvre van Messiaen neemt E dur een centrale plaats in, zoals in ‘la transfiguration de notre Seigneur Jesu Christe’, of het ‘Quator’….
Men kan daar zeer vele karakteristieke voorbeelden van laten horen.
Zelfs het lied ‘Verrezen is de Heer’ wat met Pasen in de Christengemeenschap wordt gezongen staat in E groot, en daarin vinden we ook het opstandingsthema.
Opmerkelijk is dat daar op Paaszondag het opstandingsverhaal uit het Marcus-evangelie wordt voorgelezen, en dat de evangelist Marcus samenhangt met de Leeuw, en de Leeuw hangt weer met E groot samen. Steiner ziet het Marcus-evangelie blijkbaar als een evangelie waarin dit opstandingsthema op de Paaszondag sterk naar voren is gebracht.
Wanneer men zich meditatief in E groot verdiept kan men ook die goud stralende zonne- en opstandingskracht van het gouden Zonnehart ervaren, en heeft deze toonsoort een genezende werking.
====================================================
MICHAELSHEILIGDOMMEN IN EUROPA
Lezing door Marc van Delft met dia- en filmvoorstelling
in het kader van de Michaelstijd. (29-9 tot eind oktober)
Dinsdagavond 14 oktober, 20.15 uur.
Riouwstraat 1, Gele zaal, 1e etage
Entree: Vrijwillige bijdrage, richtbedrag: 7 euro.
Wanneer men zich lange tijd met Michael bezig houdt en ook vele Michaelsheiligdommen heeft bezocht, dan beginnen bepaalde dingen op te vallen: De meeste Michaelsheiligdommen liggen op een berg of een heuvel, of ze staan in- of aan zee, -een meer of -een rivier. Het meest ideale Michaelsheiligdom die dat alles in zich verenigt is dan natuurlijk de Mont St. Michel in Frankrijk, het staat op een berg in zee!
Wat voor effect heeft dat?
Iemand schreef eens: ‘Nergens ben je zo dicht bij God als op de Mont st. Michel’...
We gaan ons over het vraagstuk buigen wat het water en de berghoogten betekenen voor Michael en de ontmoeting met de geestelijke wereld, en laten op foto’s en films vele Michaels-heiligdommen zien, en de wonderen die daar gebeurden en gebeuren…
Tenslotte wordt de film vertoond over de twee Michaelslijnen in Europa: De
Apollo-Michaelslijn die loopt richting noordwest, van Israel via Griekenland,
Italie, Frankrijk, Cornwall naar het eiland Skellig Michael in de Ierse zee over
talloze Apollo- en Michaels-heiligdommen, - en de Engelse Michaelslijn, die
vanaf de kruising met de andere lijn op de Michaels Mount in noordoostelijke
richting naar de
noordzee loopt,
via Glastonbury Tor en talloze andere heiligdommen en Michaelskerken op heuvels.
Het is een adembenemend mooie tocht langs de vele fraaie en mystieke plekken…
===============
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten, intervallen en melodietypen en hun betekenis voor de kunstmuziek
(Planetenkrachten in de muziek)
Datum: 30 augustus 2014
Tijd: 10 uur inloop, half 11 begin - tot ca. 22 a 22.30 uur
Door: Marc van Delft (componist & muziektheoreticus)
Plaats: Nader te betalen, waarschijnlijk bij
GUNSTWATEENKUNST - Raamweg 45. Gratis
parkeren.
Kosten: 30 euro, exclusief de maaltijden en de zaalhuur.
De zaalhuur van 150 euro wordt gedeeld door de hoeveelheid deelnemers.
Voor de lunch en de dranken wordt gezorgd (kleine bijdrage voor de kosten), het
diner is (in overleg) waarschijnlijk gezamenlijk uit eten gaan (op eigen
kosten).
Aanmelding tot 26 augustus
N.B.: Oud-cursisten kunnen de cursus gratis bijwonen, mits zij meebetalen aan de
huur en hun eigen consumpties betalen.
Indeling van de dag [de
geschatte tijden]:
10.00-10.30 uur inloop,
koffie, thee, betaling etc.
10.30-10.45 uur: Kennismakingsrondje
10.45-11.45 uur: Algemene inleiding over de toonsoorten
11.45-12.00 uur: Koffiepauze
12.00-13.00 uur: De toonsoort C
13.00-14.00 uur: Lunch met soep en brood
14.00-16.15 uur: De toonsoort D en E (es)
16.15-16.30 uur: Pauze
16.30-18.30 uur: De toonsoort F & G (d klein)
18.30-20.00 uur: Diner
20.00-22.00 uur: De toonsoorten A (as) en B (nagesprek) (kan uitlopen)
AANKONDIGING:
Marc van Delft is bezig met een groot project om een reeks van ca. 10 CD’s te
maken met ca. 600 a 700 auditieve muziekvoorbeelden van de toonsoorten en de
melodietypes, waar dan ook meerdere boekjes met toelichtingen bij horen.
De bedoeling is om deze nieuwe serie boekjes met CD’s op een gegeven
moment te
presenteren bij deze toonsoortencursus.
Wel wordt gebruik gemaakt van deze CD's bij deze cursus.
Belangstellenden kunnen zich hier alvast voor inschrijven.
-----------------------------------------------------------------------------
Bereikbaarheid met het Openbaar Vervoer
Vanaf station HS & CS: lijn 9, richting Scheveningen, halte Laan Copus.
====================================================
** Naar aanleiding van deze cursus op 8 juli 2014 deed Imke Jelle van Dam,
collega-componist en leider van het Nederlands Eurithmie impresariaat hiervan
verslag.
Hieronder is zijn verslag te lezen:
===============================
De toonsoort als wezenlijk element in de muziek
Op dinsdag 8 juni om kwart over zes opgestaan om vanuit Zwolle met het openbaar
vervoer naar het cursusadres in Den Haag te reizen. Klokslag tien uur arriveerde
ik als eerste bezoeker en werd verwelkomd door Marc van Delft, componist en
muziektheoreticus. Het thema van de dagcursus was ‘Muzikale archetypen in de
toonsoorten’, met nadruk op de planetenkrachten in de muziek.
Er waren tien deelnemers: drie vrouwen en zeven mannen.
In de voorstellingsronde vertelde iedereen over muzikale achtergrond en
interesse. Als laatste Marc van Delft, die een jeugdervaring deelde: een
beukenbos had een onuitwisbare indruk op hem gemaakt. Hij kreeg op school een
boekje in handen waarin de boomsoorten in relatie met de zeven planeten werd
beschreven. Hij las het met rode oortjes! En hij kreeg de schok der herkenning
toen hij over zijn lievelingsboom de beuk las, omdat hij in het saturnuskarakter
van de beuk ook zijn eigen karakter herkende.
Door latere studie leerde hij de samenhang kennen met de toonladder, de dagen in
de week en de kosmische evolutiefasen (van Saturnus tot Vulcanus), zoals door
Rudolf Steiner beschreven in de Wetenschap van de geheimen van de ziel.
Zeer toepasselijk werd begonnen met de toonsoort C, die samenhangt met de
planeet Mars; dinsdag, in het Frans Mardi of te wel Marsdag. In de talloze
muziekvoorbeelden, die door Marc werden aangedragen, wees hij op de hamerende
grondtoon, kenmerkend voor de C, ook als bevestigende aarde-toon.
Uitgangspunt was eigenlijk de toonlader van C: De C staat voor de aarde, en
opstijgend ondergaan we een ontstoffelijking van de muziek wat zijn hoogtepunt
bereikt in de B, de meest hemelse toon en toonsoort. De B staat voor ‘Man’s
highest aspirations’, en de C voor ‘His earth bound nature’.
Door opeenvolgende korte muziekfragmenten van verschillende componisten te
beluisteren kon fenomenologisch de wetmatigheden worden beleefd.
Later op de dag werden uitgebreid achtereenvolgens de toonsoorten D, E, F, G, A
en B toegelicht en van vele muziekvoorbeelden voorzien, samenhangend met
Mercurius, Jupiter, Venus, Saturnus, Zon en Maan.
Af en toe maakte Marc ook een verwijzing naar een dierenriemteken en een
jaargetijde.
Als voorbeeld de toonsoort A, die vanuit planetenoogpunt staat voor de zon, waar
het dierenriemteken Kreeft doorheen straalt en waarmee het begin van de zomer
wordt gemarkeerd.
De toonsoort A staat voor zomerse muziek, zoals het eerste deel van de
Italiaanse symfonie van Mendelsohn. Marc liet zeer veel stukken horen die in A
groot staan en die allen verwijzen naar ‘het zonnige zuiden’: Italië, Spanje,
Griekenland, Roemenië etc.
De verlaagde toonsoort As kan als een verzacht, innerlijk stralen worden
beleefd.
Marc wees er meermaals op dat de visie om de toonsoorten met de dierenriem in
verband te brengen vaak niet zo evident is, de planetenstemming is veel
duidelijker beleefbaar.
Zo hangen E groot en -klein en Es groot en -klein respectievelijk samen met
Leeuw, Stier, Steenbok en Weegschaal, wat maar moeilijk beleefbaar is, maar al
deze 4 toonsoorten hebben heel duidelijk een plechtige en verheven
Jupiter-stemming, en ook in de boeken van Beckh en Oberkogler staat voor elk van
deze toonsoorten het woord ‘Weihevoll’. En ‘Weihevoll’ (plechtig, gewijd,
verheven) is nu bij uitstek typerend voor de Jupiter-stemming!
Marc van Delft wees erop dat vele componisten hun eerste grote werk, en zeker
hun eerste symfonieën in de toonsoort C schreven. (Beethoven, Bruckner, Brahms,
Dvorack, Berlioz, Bizet, Grieg, Wagner)
Dan volgden soms muziekwerken in D om zich later aan de toonsoort E(s) te wagen.
(Beethoven!)
De gang C-D-E bracht hij (ook) in verband met Goede Vrijdag, Stille zaterdag en
Paaszondag, oftewel het opstandingsthema, waarvan hij enkele muziekvoorbeelden
gaf, waaronder het ‘Et ressurexit’ (Hij is opgestaan op de derde dag) uit
Bruckners derde mis, in ‘de derde toonsoort’ E groot, bij uitstek de ‘opstandingstoonsoort’.
Dit C-D-E-motief keert bij Bruckner vaak terug, zoals ook in het Te Deum.
In veel stukken in E en Es vinden we dit ‘opstandingsmotief’, zoals ‘de Grote
poort van Kiew’ van Moussorgsky, het slot van Nielsens 5e symfonie, het slot van
het ‘Veni creator’ van Szymanowsky etc. (of het werk eindigt op de
terts in de melodie)
Vanuit de dierenriem bekeken staat C dur voor de eerste toonsoort van de Ram,
staande voor het begin, de geboorte. D klein staat voor de laatste toonsoort,
die van de Vissen, van het einde en de dood. (zie bv. de eerste en laatste
prelude van Chopin!!)
Met betrekking tot D mineur vertelde hij daarom – met enige humor – dat het een
gevaarlijke toonsoort is. Voor diverse componisten betrof het hun laatste vaak
onvoltooid gebleven werk, waarbij het Requiem van Mozart wellicht het meest tot
de verbeelding spreekt. (Bruckners 9e symfonie (onvoltooid), Bach’s ‘Kunst der
Fuge’ (onvoltooid) en Schumann’s 4e symfonie (hierna
werd Schumann krankzinnig en overleed in een gesticht)...)
De cursus maakte duidelijk dat je beweeglijk moet denken en luisteren.
Bv. de G, beleefd als priem vanuit de toon G, maar ook als de kwint vanuit de
toon C .
Alles kan vanuit een andere invalshoek worden beschouwd, waardoor verschillende
toonsoorten bijvoorbeeld met de Christus of met de dood in verband kunnen worden
gebracht.
Veel passeerde de revue, zoals de revolutionaire stap die door Beethoven werd
gemaakt in zijn negende symfonie door de muziek te beginnen met een lange
liggende toon, die voor het oerbegin staat (verwijzend naar het oude saturnus…)
en navolging kreeg bij Bruckner, Debussy, Ravel en vooral veel (modernistische)
componisten in de twintigste eeuw, zoals Schönberg, Ligeti, Penderecky, Scelsi,
Feldman, Bruynel, met name ook in de elektronische muziek, de pop-muziek (bv.
Enigma) en de meditatieve New Age muziek en de minimal music / Nieuwe
Eenvoud (Pärt, Gorecky, Ten Holt, etc.).
Er werd veel geboden en er viel veel te beluisteren.
Gelukkig kregen we een overzicht op twee A-viertjes mee en is er o.a. het
compacte naslagwerk Planetentonen en de kosmische evolutie (inclusief CD met
muziekvoorbeelden), geschreven door Marc van Delft. (naast meerdere andere
boekjes met CD’s over de toonsoorten)
De afsluiting was gepland om 18.00 uur, maar helaas lukte het niet om alles voor
die tijd af te krijgen. De toonsoort B moest toen nog behandeld worden. Vanwege
een andere afspraak in Den Haag (en omdat ik daarna ook weer terug naar Zwolle
moest) heb ik toch maar afscheid genomen.
Terugkijkend op de dag kan ik concluderen dat Marc van Delft veel kennis van
zaken heeft.
Er valt zoveel te vertellen en te beleven dat één dag voor alle toonsoorten
eigenlijk veel te kort is.
Niet onvermeld mag blijven de uitstekende verzorging van de lunch met ondermeer
een ouderwetse oma’s soep!
Imke Jelle van Dam
==================================
[verder idem als hierna]
====================================
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten, intervallen en melodietypen en hun betekenis voor de kunstmuziek
(Planetenkrachten in de muziek)
Datum: 8 juli
2014
Tijd: 10 uur inloop, half 11 begin - tot ca. 18 uur
Door: Marc van Delft (componist & muziektheoreticus)
Plaats: Fultonstraat 95 – Den Haag - 2562XD (gratis parkeren)
Kosten: 30 euro (inclusief lunch met soep en brood)
Aanmelding bij: Marc van Delft,
marcvandelft@gmail.com
Telefoon: 070-3459306 - en vanaf 7 juli: 070-7446853
Telefoon in de Fultonstraat: 070-7446853 (06-15101801)
[de Fultonstraat is dicht bij de kruising Weimarstraat-Beeklaan]
NB: Deze cursus is speciaal op een hele dag georganiseerd zodat mensen van ver weg buiten Den Haag de mogelijkheid hebben om de cursus bij te wonen en maar één keer de reis hoeven maken.
Meer info
over de cursus:
Het gaat om een cursus met auditieve muziekvoorbeelden over de
‘Planetenkrachten’* ofwel de archetypische stemmingen in de muziek in samenhang
met de toonsoorten en de intervallen en hun psychologische werking.
In de praktijk blijkt dat het beluisteren van deze muziek-voorbeelden altijd een
groot genoegen is, ten eerste al omdat het prachtige muziek is, en verder is het
erg grappig en frappant om alle overeenkomsten tussen stukken in dezelfde
toonsoort zo op een rijtje te horen! Dan wordt ook heel duidelijk beleefbaar hoe
belangrijk, wezenlijk en essentieel de toonsoorten zijn, en dat de componisten
in diepste wezen zich eigenlijk bijna altijd laten inspireren door de toonsoort.
Men kan ook zeggen dat wie deze cursus nooit heeft gevolgd eigenlijk niets
begrijpt van het diepere wezen van muziek, en niet in staat is om muziek goed te
spelen of te dirigeren. (ik kan heel veel voorbeelden geven van totale
misinterpretaties door beroemde dirigenten vanwege een totaal onbegrip voor het
wezen der toonsoorten!)
Indeling van de dag [de geschatte tijden]:
10 uur – 10.30
uur inloop, koffie, thee, betaling etc.
10.30 uur – 12.15 uur: Kennismaking en inleiding, - de toonsoort C (cis)
12.15 uur – 12.30 uur: Pauze
12.30 uur - 13.45 uur: De toonsoorten D en E (Es)
13.45 uur - 14.45 uur: Lunch, met soep en brood etc.
14.45 uur - 16.00 uur: De toonsoorten F (fis) en G (+ d klein)
16.00 uur – 16.30 uur: Pauze
16.30 uur – ca. 17.45 a 18.00 uur: De toonsoorten A (as) en B (bes) en
nagesprek.
Mensen die dat willen kunnen na afloop blijven om het diner te nuttigen c.q. uit te eten gaan en om daarna nog samen na te praten, te musiceren, uit te wisselen, vragen te stellen, etc.
Meer info
over de cursus:
De zeven tonen van de
diatonische toonladder hangen samen met de zeven planeten, en wel in dezelfde
volgorde als de zeven weekdagen en de volgorde van de kosmische evolutie.
Daarvan afgeleid horen daar 2x 7 intervallen bij.
Ook wordt aandacht besteed aan de samenhang van de toonsoorten met de
dierenriem, c.q. het jaarverloop.
Nadere uitleg
met frappante muziekvoorbeelden.
-----------------------------------------------------------------
* Laat
je niet afschrikken door de term ‘planetenkrachten’; het gaat niet om iets
zweverigs maar om archetypische en zeer herkenbare stemmingen in de muziek zoals
mysterieus-nachtelijk, speels-humoristisch, romantisch-lieflijk, stralend-zonnig,
heroïsch, strijdvaardig, plechtig, majestueus, mystiek,
onverbiddelijk-noodlottig etc. - Wel heeft de cursus een antroposofische
achtergrond, maar de benadering is vooral FENOMENOLOGISCH! ]
-----------------------------------------------------------------------
Bereikbaarheid
met het Openbaar Vervoer
[9292 geeft géén informatie daarover!!! –ook telefonisch weten ze daar niks!!!]
:
1/ Vanaf
station HS: Tram 20, richting Thorbeckelaan, uitstappen: halte De La Reyweg*
– 8 minuten lopen over de Beeklaan, na de kruising met de Weimarstraat, de
eerste zijstraat links.
______________________________________________________
* Dat is op het grote
kruispunt: Regentesselaan-Beeklaan-Loosduinse weg-De La Reyweg, Paul
Krugerlaan, bij Johan Maasbach…
2/ Vanaf station CS: Tram 3, richting Fahrenheitstraat, uitstappen halte Valkenbosplein. Lopen, 8 min. over de Beeklaan, dan de 5e (6e?) zijstraat rechts.
===========================================================
===========================================================
Het geheim van Beethovens 9e
symfonie
Dinsdagavond
20 mei, 2014
Door: Marc van Delft
Antroposofisch studiecentrum - Den Haag.
Riouwstraat 1
20.15-22 uur
Lezing in het kader van
de uitvoering van Beethovens 9e symfonie in de Doelen te Rotterdam op 22 en 24
mei.
Beethovens muziek wordt vaak gezien als direct product ofwel uitvloeisel (en
parallel-verschijning) van de Franse revolutie.
In Beethovens 9e symfonie zien we op wat voor wijze hij
de Waterman-impulsen (vrijheid, gelijkheid en broederschap) van de franse
revolutie in de toonsoorten en in het karakter van de thema's uitdrukt.
In de tijd van de Franse revolutie wordt de planeet Uranus
ontdekt, de nieuwe heerser over Waterman, samenhangend met de toonsoort Bes
groot.
In dezelfde tijd ontstaat de Franse revolutiemuziek met
de straatorkesten en ontstaat het harmonie-orkest, waarvan bijna alle
instrumenten in Bes groot zijn gestemd.
In de 9e symfonie zien wij een strijd tussen de krachten van
de duisternis, van de tirannie van de koning, de staat en de kerk, uitgedrukt in
D klein, met de krachten van het idealisme van de franse revolutie uitgedrukt in
Bes groot.
Dit leidt uiteindelijk tot een ‘Michaelische overwinning’ in D
groot.
Ook wordt de 9e symfonie vergeleken met Beethovens opera 'Fidelio' met een
soortgelijke strekking als de 9e symfonie, ook in gebruik van de toonsoorten.
-Voor de toegangsprijzen, zie:
https://anthroposofie-denhaag.nl/index.html
===========================================
Mahlers 2e symfonie - Apocalyps en Opstanding
Woensdagavond 23 april 2014
Door: Marc van Delft
Antroposofisch studiecentrum - Den Haag.
Riouwstraat 1
20.15-22 uur
Lezing in het kader van de uitvoering van Mahlers 2e symfonie door symfonie-orkest Bellitoni in de Phillipszaal te Den Haag op 26 april (20.30 uur).
Aan de hand van muzikale
voorbeelden worden de esoterische impulsen van de Tweede Symfonie, de 'opstandings-symfonie’
beschreven. In deze machtige, apocalyptische symfonie schetst Mahler de dood en
de opstanding van de wereld. Deze symfonie drukt in karakter en
toonsoortengebruik een deel van de kosmische evolutie uit, de gang van de
aarde-evolutie (1e deel en scherzo in C klein) via het hoopvolle lied
(in Des) ‘Oh roosje rood’ naar de ‘toekomstige Jupiter-evolutie’ (in Es dur) in
de finale. De dreigende apocalyptische finale met het laatste oordeel, de totale
wereldvernietiging (het ‘pralaya’ met de Fern-orchesters!) eindigt met een
toekomstbeeld van de wederopstanding van de aarde in ‘het Nieuwe Jeruzalem’…
-Voor de toegangsprijzen, zie:
https://anthroposofie-denhaag.nl/index.html
===============================================
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten en intervallen en hun betekenis
voor de kunstmuziek
(Planetenkrachten in de muziek - De
kosmische evolutie in muziek)
Zaterdag
19 april 2014
Door: Marc van Delft
Plaats: Riouwstraat 1, Den Haag
Tijd: 11 uur begin (zie hieronder)
Kosten: 40 euro voor de gehele dag,
35 euro voor het dagdeel, 10 euro voor het avonddeel
Tijden: Zie onder
NB: Deze cursus is speciaal op een hele dag in het weekend georganiseerd zodat
mensen van ver weg buiten Den Haag de mogelijkheid hebben om de cursus bij te
wonen en maar één keer de reis hoeven maken.
- Mensen die interesse in deze cursus hebben kunnen zich opgeven bij Marc van
Delft - AUB e-mailen naar:
marcvandelft@gmail.com
De eerste
helft van de cursus is algemeen fenomenologisch en bedoeld voor algemene
muziekgeïnteresseerden en musici;
De 2e helft van de cursus (avonddeel) is bedoeld voor de mensen die ook
geïnteresseerd zijn in de esoterische c.q. antroposofische (spirituele)
achtergrond van de toonsoorten.
Meer info over de cursus:
Het gaat om
een cursus met auditieve muziekvoorbeelden over de ‘Planetenkrachten’* ofwel de
archetypische stemmingen in de muziek in samenhang met de toonsoorten en de
intervallen en hun psychologische werking.
------------------------
* laat je niet
afschrikken door de term ‘planetenkrachten’; het gaat niet om iets zweverigs
maar om archetypische en zeer herkenbare stemmingen in de muziek zoals
mysterieus-nachtelijk, speels-humoristisch, romantisch-lieflijk, stralend-zonnig,
heroisch, strijdvaardig, plechtig, majestueus, mystiek,
onverbiddelijk-noodlottig etc. - Wel heeft de cursus een antroposofische
achtergrond, maar de benadering is vooral FENOMENOLOGISCH! ]
------------------------------
In de praktijk blijkt dat het beluisteren van deze muziekvoorbeelden altijd een
groot genoegen is, ten eerste al omdat het prachtige muziek is, en verder is het
erg grappig en frappant om alle overeenkomsten tussen stukken in dezelfde
toonsoort zo op een rijtje te horen! Dan wordt ook heel duidelijk beleefbaar hoe
belangrijk, wezenlijk en essentieel de toonsoorten zijn, en dat de componisten
in diepste wezen zich eigenlijk bijna altijd laten inspireren door de toonsoort.
(men kan ook zeggen dat wie deze cursus nooit heeft gevolgd eigenlijk niets
begrijpt van het diepere wezen van muziek, en niet in staat is om muziek goed te
spelen of te dirigeren…)
Indeling van de dag:
De cursus overdag is voor de mensen die geïnteresseerd zijn
in de
fenomenologische algemene benadering
(bv. musici, of mensen die alleen in muziek
zijn geïnteresseerd) .
De vervolgcursus in de avond is interessant voor de mensen die ook esoterisch zijn geïnteresseerd in de planeetwerkingen en de kosmische evolutie in samenhang met de toonsoorten, vanuit de antroposofie bezien.
11
– 12.15 uur: Kennismaking en inleiding, - de toonsoort C
12.15 uur – 12.30 uur: Pauze
12.30 uur-13.30 uur: De toonsoorten D en E
13.30 uur -14.30 uur: Lunch
14.30 uur-15.30 uur: De toonsoorten F en G
Pauze: 15.30 uur – 16.00uur
16.00 – 17.00 a 17.15 (-30) uur: De toonsoorten A en B en nagesprek
Dit
was het algemene deel van de cursus.
De meer algemeen geïnteresseerden in de puur fenomenologische benadering kunnen
nu eventueel vertrekken (of mee dineren).
Na het Diner volgt er voor de belangstellenden een meer esoterisch (spiritueel) gedeelte waarin we nader ingaan op de planetentoonsoorten in samenhang met de kosmische evolutie (vanuit de Antroposofie bezien).
17.30-19.30 uur: Diner;
Avondcursus-gedeelte:
19.30-20.30 uur: G-A-B-C (Saturnus, Zon, Maan, Aarde/Mars)
20.30-21.00 uur: Pauze
21.00-22 uur: D-E-F-G (Aarde/Mercurius, Jupiter, Venus, Vulcanus)
[met uitloopmogelijkheden!]
De zeven tonen van de diatonische toonladder hangen samen met de zeven planeten, en wel in dezelfde volgorde als de zeven weekdagen en de volgorde van de kosmische evolutie. Daarvan afgeleid horen daar 2x 7 intervallen bij.
Nadere uitleg met frappante muziekvoorbeelden. Na het algemene beeld van de planetenstemmingen in de muziek, gaan we kijken in hoeverre wij iets van de karakteristieken van de planetentonen terug kunnen vinden in samenhang met de kosmische evolutie zoals door Steiner beschreven in ‘Geheimwissenschaft’.
==============================
The Planets van Gustav Holst 1
Dialezing met muziek
Datum:Vrijdagavond 14 maart 2014
Tijd: 20.00 uur
Plaats: Fultonstraat 95 - Den Haag
(lijn 12 / 21, halte Weimarstraat – ’s avonds betaald parkeren!)
Kosten: Vrijwillige bijdrage
Twee lezingen over de esoterische achtergronden in ‘The Planets’ van G. Holst in
het kader van de uitvoering van dit werk in de Doelen te Rotterdam op 27 & 28
maart.
Holst was van theosofische huize en dit werk is op te vatten als muzikale
beschrijving van een inwijdingsweg, de weg van de grofheid van de materie (Mars)
naar de kosmische verhevenheid van de mysticus (Neptune).
Op de eerste avond bekijken we het werk meer vanuit de optiek van de
astrologie, vanuit de antroposofische visie op de planeten i.s.m. de
toonsoorten, intervallen en melodietypes en de dierenriemtekens, etc.
- Na afloop van de avond is er nog de mogelijkheid voor een gezellig
samenzijn met wijn en versnaperingen.
(de lezingen vallen in het weekend en ten huize van Ria Alsemgeest)
===============================================
The Planets van Gustav
Holst 2
Dialezing met muziek
Datum: Zaterdagavond 22 maart 2014
Tijd: 20.00 uur
Plaats: Fultonstraat 95 - Den Haag
(lijn 12 / 21, halte Weimarstraat – ’s avonds betaald parkeren!)
(aanmelding: MvD: tel. 070-3459306 /
marcvandelft@gmail.com
- niet verplicht, wel prettig om te weten!!)
Tel. op de avond zelf: 070-7446853 / 06-15101801
Kosten: Vrijwillige bijdrage
Lezing over de esoterische achtergronden in ‘The Planets’ van G. Holst in
het kader van de uitvoering van dit werk in de Doelen te Rotterdam op 27 & 28
maart.
(de bedoeling is om op 27 maart met een groep belangstellenden het concert te
bezoeken, want dan wordt voor de pauze 'Star Wars' gespeeld, en dit alles
gelardeerd met filmbeelden van planeten! Snelle aanmelding hiervoor bij MvD is
wenselijk!!)
Holst was van theosofische huize en dit werk is op te vatten als muzikale
beschrijving van een inwijdingsweg, de weg van de grofheid van de materie (Mars)
naar de kosmische verhevenheid van de mysticus (Neptune).
Op deze avond bekijken we het werk vanuit de optiek van de 4
elementen, het antroposofisch (4-, 7- en 9-ledig) mensbeeld, en als beeld van de
evolutie.
- Na afloop van de avond is er nog de mogelijkheid voor een gezellig
samenzijn met wijn en versnaperingen.
(de lezingen vallen in het weekend en ten huize van Ria Alsemgeest)
==================================
==============================
Basiscursus Antroposofie – geïllustreerd met muziekvoorbeelden
De 4
dinsdagavonden in november 2013 (5, 12, 19 & 26)
20.15 uur – 22 uur
Riouwstraat 1 – Den Haag
Cursus van 4 avonden waarbij de basisideeën van de Antroposofie uiteen worden gezet zoals Steiner deze o.a. in zijn boeken ‘Theosofie’ en ‘Wetenschap van de geheimen der ziel’ beschreef.
Beschreven worden het 3-, 4-, 7- en 9-ledig mensbeeld en de visie van Steiner op de kosmische wereldevolutie van het oerbegin (het Oude Saturnus) tot nu toe (de aarde-evolutie en haar vele fasen) en een uitzicht op de verre toekomst.
Al deze gegevenheden worden geïllustreerd met muziek-voorbeelden om aan de muziek de waarheid van deze grootse visie te kunnen ervaren, omdat van al deze zaken een muzikaal equivalent bestaat. Deze muziekvoorbeelden worden zowel beluisterd (op CD) als zelf gezongen en eventueel geëuritmiseerd…
Van deze cursus kunnen belangstellenden ook losse avonden als lezing volgen.
De onderwerpen
van avond 1:
Op de eerste avond hebben we ons aan elkaar voorgesteld, en ik heb een inleiding
gegeven over het leven van Rudolf Steiner, (en de tijd dat hij leefde, de
'duizelingwekkende jaren'...) wat de basisuitgangspunten van de antroposofie
zijn, de grote wereldontwikkeling in het kort etc. Wat de vraagstukken van deze
tijd zijn: De grote wereldcrisis van het materialisme, wat de beperkingen en
tekortkomingen van het materialistisch denken zijn, waarom het materialisme de
ondergang van mens en wereld kan betekenen, en dat het de opgave van de
antroposofie / esoterie is om weer een verbinding met de goddelijke wereld te
leggen opdat er weer een gezonde en menswaardige samenleving kan ontstaan.
Na de pauze heb ik gekeken naar het 3- en vierledig mensbeeld en naar de equivalenten in de muziek, de drieklank en het tetrachord, en daar heb ik allerlei sprekende muziekvoorbeelden van laten horen.
De onderwerpen
van Avond 2:
Korte terugblik en nog meer over het leven van Steiner.
-Over 3- en 4-ledig mensbeeld. Drieklank en tetrachord;
-Uitleg over de aura’s, astraallichaam, kleuren, vormen v.d. ziel. De aura.
-Het 7- en 9-ledig mensbeeld, met muziekvoorbeelden.
-Over de slaap, dromen etc.
Over de DOOD; Levenspanorama; BDE’s; Vagevuur / louteringsvuur / kamaloka; Het devachan, het geestesland; Over de opbouw van de geestelijke wereld (Theosofie), de ziel in de zielewereld na de dood (loslaten); De planetensferen en hun bewoners, o.a. de sfeer van de wereldmuziek, de wereldspraak; de wereldwijsheid; de akashakroniek, het wereldgeheugen etc.;
De 9 engelen hiërarchieën. De hemelse reis van de mens na de dood door de planetensferen. Het wereldmiddernachtelijk uur. De hemelse reis naar de nieuwe incarnatie. KARMA EN REINCARNATIE.
De onderwerpen
van avond 3:
-Terugblik op de 1e en 2e avond. (zie hierboven)
Er werd een begin gemaakt aan de behandeling van de kosmische
evolutie zoals door Steiner beschreven in ‘Geheimwissenschaft’, geïllustreerd
met muziekvoorbeelden, zie avond 4 voor de beschrijving.
De
onderwerpen van avond 4:
-Korte terugblik op de eerdere avonden. (zie hieronder)
De kosmische evolutie zoals door Steiner beschreven in ‘Geheimwissenschaft’,
geïllustreerd met muziekvoorbeelden.
De mensheidsevolutie begint met ‘het oude Saturnus’, als de Tronen
het fysieke lichaam van de mens scheppen, dat dan alleen maar uit warmte
bestaat. De volgende evolutiefase is de oude zon, gevolgd door de oude maan.
De wereld verdicht zich tot gas en tot vloeistof, en de mens krijgt een
levenslichaam en een astraallichaam. In de aarde-evolutie verdicht zich de
wereld tot vaste stof en de mens ontvangt van de Elohin zijn Ik-bewustzijn.
Voor de toekomst voorzag Steiner nog drie evolutie-fasen:
Jupiter (het Nieuwe Jeruzalem), Venus en Vulcanus, waarbij de mens zijn
geestelijke wezensdelen volledig zal ontwikkelen.
De volgorde is dezelfde als de weekdagen, het gaat om de kosmische zaterdag,
-zondag en -Maandag. De aarde-evolutie zijn a.h.w. de kosmische dinsdag en
woensdag.
De Marsfase, vóór Christus, en de Mercurius-fase na Christus. Hierna volgen nog
de kosmische donderdag, vrijdag en zaterdag, m.a.w. : Vulcanus is ‘het hogere
octaaf’ van het oude Saturnus…
Deze planeten hangen samen met de 7 tonen van de toonladder, van G tot G. G=Saturnus,
A=Zon, B=Maan, C=Mars, D=Mercurius, E=Jupiter, F=Venus, G=Vulcanus.
Er zullen voorbeelden van stukken in deze toonsoorten klinken waarin men
duidelijk de karakteristieken kan herkennen die typerend zijn voor die kosmische
evolutiefasen, omdat componisten onbewust deze samenhangen aanvoelen, omdat wij
het allemaal in ons hebben, wij het allemaal hebben meegemaakt en in feite
geschapen zijn door de planetenkrachten….
Bv. stukken in G waarin men de eeuwigheid van het oerbegin kan beleven,
stukken in A met de stralende zonnekwaliteit, stukken in B met een
Maankwaliteit, stukken in C met aarde-kwaliteit, etc.
Ook in muziek in D, E, en F kan men kwaliteiten ontdekken die naar
die kosmische fasen verwijzen.
Zoals Beethoven al zei: ‘Muziek is een hogere openbaring als
alle wijsheid en filosofie’, dat kan men met name hier aan beleven: Muziek is
het bewijs van de antroposofie…
Ook in b.v. Bruckners 9e kunnen we de 4 (5) scheppingsfases
ontdekken.
Verder gaan we dan nog nader in op de aarde-evolutie zelf, de fasen van Polaris, Hyperborea, Lemurie, Atlantis, het Na-Atlantische tijdperk en de toekomst, en hun onderverdelingen in 7 subfasen, de 7 atlantische fasen en de 7 na-atlantische fasen, de luciferische- en de ahrimanische zondeval, de betekenis van Christus etc.
Als er nog tijd
is gaan we dieper in op de betekenis van het kwaad en de antimachten, de
polariteit tussen Lucifer en Ahriman, en dit geïllustreerd met muziekvoorbeelden
en voorbeelden uit literatuur en operalibretto’s e.d.
====================================================
Filmvertoning van de Michaelsdag-Symfonie en
inleiding
Woensdagavond 9 oktober 2013
20.15 uur
Riouwstraat 1 – Den Haag
Marc van Delfts orkestwerk de
‘Michaels Dag Symfonie’ uit 2011 werd in 2012 in Lliria (Spanje) uitgevoerd door
een Spaans top-harmonie-orkest en koor.
Marc heeft op dit werk een diavoorstelling met beelden en teksten gemaakt, wat
deze avond wordt vertoond, voorafgegaan door een inleiding.
Het begin beeldt de schepping uit in 4 fasen (Saturnus, Zon, Maan, Aarde).
Na de schepping en door de verstening en verduistering van de aarde komt de
mensheid in het isolement van de zondeval terecht.
God stuurt echter zijn Zoon naar de aarde om de mensheid van de zondeval te
verlossen. Na de opstanding van Christus met Pasen gloort een nieuwe hoop.
Michael, de helper van het mensdom in zijn strijd met het kwaad, is het
aangezicht van Christus en voor Michael werden vele kerken en heiligdommem
gebouwd, o.a. in Lliria, waar het bekendste Spaanse Michaels-heiligdom is.
De antimachten, (de draak) beramen echter weer een groots offensief en de strijd
barst opnieuw los. Apocalyptische visioenen van grote wereldrampen trekken
voorbij. In onze tijd zitten wij midden in deze apocalyptische strijd op leven
en dood tussen Michael en de draak.
2x weerklinkt het Vrije school Michaelslied.
Uit de ruines verrijst de machtige aartsengel Michael opnieuw om de laatste
strijd met de draak aan te gaan. Aan het slot is het Locale Lliriaanse
Michaelslied verwerkt dat ieder jaar op de Michaelsdag wordt gezongen door de
Pelgrims die het beeld van Michael uit de kloosterkerk op de berg halen om in
een processie door het stadje Lliria te dragen….
De film werd ondertussen verstuurd naar de vrienden in Lliria, en een van hen,
de heer Bort schreef de volgende reactie:
"Mr. Marc Van Delft:
I've seen your record, which I found excellent, and an exhaustive and very well
done.
I am most grateful to you for sending me a copy."
(Sr. Marc Van Delft: He visto su
grabación, que me ha parecido magnífica, y un trabajo exhaustivo y muy bien
hecho. Le quedo muy agradecido por haberme enviado una copia.)
==============================================================
Een Woensdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
22 mei 2013
20:15-22:00 uur
Humor, satire en het modernisme in de kunst
In deze lezing (met beelden en muziek) gaan we ons buigen over de geesteswetenschappelijke achtergronden van het fenomeen humor en satire.
Vanuit de astrologische symboliek heeft Mercurius, Tweelingen, lucht en het sanguinisch temperament een sterke samenhang met humor.
We zien dat bv. in de polariteit van Jupiter met
Mercurius, het beeld van de koning en zijn hofnar, de Vader en het spelende,
dansende kind, de boom en de slingerplant, maar ook…. God en de duivel, en
Sinterklaas en zwarte piet…
Humor en satire is ook de basis van de geesteshouding van bepaalde stromingen
van de 20e eeuwse kunst, zoals dat begon met de Dada, en het
surrealisme etc.
Mercurius is ook een bepaalde laag van de ziel, de laag van ‘het spelende kind
in de mens’, in het wilsgebied van het libido, de ‘ondeugende bengel’ in de mens.
Het is ook de zielelaag waar onze dubbelganger in het Onderbewuste huist, waar
in ieder van ons een ‘plaagduiveltje’ leeft, wat we ook terugvinden als de satyr
van de oude Grieken, en waar het woord satire vandaan komt.
In feite is de duivel, Mephisto, een karikatuur
van de mens, een satire, een scherzo. Mephisto is de schaduw, de karikatuur van
Faust, die hem imiteert en in het belachelijke trekt… Zo drukt Liszt dat ook uit
in zijn Faust-symfonie! (1e deel = Faust, Scherzo = Mephisto,
en deze parodieert de Faust-thema’s)
Humor is natuurlijk van alle tijden, maar in het 20e eeuws modernisme
wordt het de basis van de kunst, omdat de mens dan ook ‘over de drempel gaat’ en
dan als eerste zijn dubbelganger moet tegenkomen, die een karikatuur van de mens
is…
Het is de collectieve weg naar de zelfkennis, men komt eerst zijn dubbelganger,
zijn schaduw, zijn Mephisto tegen, het stoute kind in de mens die je uitlacht en
belachelijk maakt (voor je tot verlichting kunt komen..) … Vandaar dat de
toonsoort D klein, de D=de mercuriustoon, ook de toonsoort van Ahriman / satan /
Mephisto kan zijn… [bv. ‘Totentanz’ van Liszt]
Typerend voor de 20e eeuw & Mercurius is het feit dat de grootste 20e eeuwse componist, Strawinsky, een Tweelingen [!], een stijl creëert, het ‘Neo-classicisme’, wat een muzikale karikatuurstijl is, een parodie op oude muziek!
Kenmerkende mercuriale kunstvormen van de 20e eeuw zijn bv.: Dada, Surrealisme, Jazzmuziek, musicals, ragtimes, popmuziek, amusements-muziek, het veelgebruikte beeld van de clown, zoals Petrouchka, Pulcinella en Pierrot Lunaire etc. bij Strawinksy, Picasso en Schönberg. Veel moderne kunst en ook abstracte kunst is een poging ‘het vrije spelende kind in de mens’ te hervinden. Folklorisme, primitivisme, het masker bij Picasso en Ensor, expressionisme, Karel Appel, strips (Maarten Toonder en Bommel, de grootste schrijver en tekenaar van de 20e eeuw!), tekenfilms, films, televisie, comedies, reclamefilms, stand-up-comedians, Joodse humor, humor van de Amerikaanse zwarten, cabaret, montagetechniek, Popart, Jeff Koons en kitsch- en kinderspeelgoed-kunst, roze varkentjes, dieren, hondjes, dansende konijntjes, als thema’s in de beeldhouwkunst, etc.
Maar natuurlijk gaan we de gehele kunstgeschiedenis langs en komen dan de satyrs van de Oud-Griekse beeldhouwkunst, Middeleeuws toneel (bv. het kerstspel van de Vrije school…), Breughel, Leonardo’s karikaturen, Arcimboldo, Jan Steen, rococokunst, porcelein-kunst, Haydn-symfonieën, Mozart-opera’s, Beethoven en het scherzo in de symfonie, romantische humor, het scherzo in de symfonie (meestal een karikatuur van het 1e deel), Piet Paaltjens, zwarte humor, galgenhumor, Tijl Uilenspiegel, (de Coster en R. Strauss) en de burleske satirische, parodistische stijl van Mahler tegen.
-Overigens: de lezing is gepland op de WOENSDAG, = mercuriusdag, op 22 mei, de eerste dag in het sterrenbeeld tweelingen!!! (D groot, o.a. mercuriale toonsoort van de humor…!)
=================================================
Een Dinsdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
23 april 2013
20:15-22:00 uur
De klanken van de taal
in samenhang met volkeren en geschiedenis
Lezing door Marc van Delft.
In de vokalen A-E-I voltrekt zich (vanuit de woord-eurithmie gezien) een
proces van incarnatie. In de A ontvangt men de ziel vanuit de kosmos, in de
E maakt men zich sterk om de ziel te beschermen, en met de I is de ziel in
het lichaam als IK geïncarneerd. Ook de baby kent deze fasen in de mama-, de
nee- en de Ik-fase.
De mensheid ondergaat hetzelfde proces in haar geschiedenis. Oude talen zijn A-talen, talen van de gewaarwordingsziel, In. het Sanskriet bijvoorbeeld de A-klanken Mahabharata, Manas, Atman, Brahma, in Europa bv. in het Italiaans:
pasta, adagio, baccio. De taal van de volgende fase, die van de verstands-
gemoedsziel komt bv. tot uitdrukking in de franse taal met è / ù klanken.
Neem bv. je t’aime, Milaine, la reine.
Tenslotte komen we in de moderne fase van de Bewustzijnsziel, waarbij het
Engelse volk toonaangevend wordt, de Engelse taal is een I-taal, een Ik-taal.
Zoals bijvoorbeeld bij: please, tea for the queen, it is, isn’t it?) Van
daaruit kan men zich ook afvragen hoe de taalontwikkeling van de toekomst
verder zal gaan…
Kosten: € 10,00
dinsdag 23 april 20:15-22:00 uur
Studiecentrum voor Anthroposofie
Riouwstraat 1, Den Haag
06 2244 7764
www.anthroposofie-denhaag.nl
==============================
Korte Youtube-films
met teksten die de samenhang tussen de planeten en Vokalen laten zien (horen).
Er zijn een paar korte filmpjes gemaakt
van Marc's optreden en daarvan zijn er een aantal op Youtube gezet waarin Marc
vertelt over de samenhang van taalklanken en planeten waarvoor grappige teksten
werden geschreven die daar werden voorgedragen, wat enige hilariteit opwekte.
Vooral de teksten over
-E–woorden en Mars en het leger
-I-woorden en Mercurius en de humor
-O-woorden en Jupiter, de god van de donder en de koning in zijn slot
zijn grappig om te zien en te horen.
Hieronder de links naar deze korte filmpjes.
====================================
-Over de klank A (Venus) en de A in meisjesnamen.
https://youtu.be/8iIoIAY9AqE
==================================
-Over de klank E (Mars) en ‘Nee’… Verzet, verdediging, etc.
https://youtu.be/N9oNy5Azugg
===================================
-E-woorden en Mars: leger, veldslag, geweer, mes, steken, penetreren, etc.
https://youtu.be/TOlX9MMb5XI
===================================
-I-woorden en Mercurius: Kwikzilver, kwik, kwiek, slim, pienter, gewiekst…
Dan humor en het kind, hihi, ginnegappen, pipo, hinkelen, lief smikkelen…
https://youtu.be/M-Rd_zJ7vPA
==================================
-O-woorden en Jupiter: Thor en Donar, de God van de donder, onweer etc.
En: De koning in zijn slot met de kroon op zijn hoofd in een hofceremonie.
https://youtu.be/TcLOWvW9eVQ
======================================
-De Oe/U en Saturnus: Griezelen, furcht, oei, oeps, vervloeking, etc.
https://youtu.be/coudf6TLiFU
===================================
================================
Een Woensdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
20 maart 2013
20:15-22:00 uur
Golfbewegingen in de
geschiedenis
Lezing door Marc van Delft.
Sinds de intrede van het bewustzijnsziele-tijdperk in 1413 kan men ontdekken dat
er zich een ritmische golf-beweging voordoet in de (cultuur-) geschiedenis. In
bijna iedere eeuw, rond een eeuwwisseling is er een grote culturele en
spirituele bloeiperiode. Rond 1500 met Leonardo, Raffael, Michelangelo.
Rond 1600 met Shakespeare, de Madrigalisten (Gesualdo), Monteverdi (de vroege
opera), Gabrieli (Venetiaanse school), het Rozenkruizerdom. Rond 1700 met Bach
en het Piëtisme. Rond 1800, het Duits Idealisme, Goethe en de 1e Weense school.
Rond 1900: Theosofie, Antroposofie, Wandervogel, Jugendstil, Impressionisme,
symbolisme etc. Vaak is er vanaf de jaren 10-20 weer een antireactie, zodat er
tussen ca. -15-50 vaak weer een duistere tijd aanbreekt van ofwel oorlogen,
dictaturen en van materialisme. Dit ritme herhaalt zich bijna iedere eeuw
opnieuw weer…
Vanuit dit ritme zijn er ook prognoses naar de toekomst toe mogelijk die
overeenkomen met de palmblad-profetieën. Men kan de geschiedenis vanaf 1413 dan
indelen in steeds perioden van 33 1/3 jaar. Niet iedere eeuw herhaalt zich dit
patroon. In de 18e eeuw is de grote bloeiperiode een fase verschoven naar de
periode ca. 1715-1750 (de tijd van Bach, Händel, Rameau en Vivaldi).
In de 20e eeuw is de bloeiperiode juist vervroegd naar de periode ca. 1948-1981.
Vooral de jaren ’60 en nog meer de jaren ‘70 lijken een grote bloeiperiode van
de cultuur te zijn geweest: De hippietijd, idealisme, flower-power, veel
interesse in spiritualiteit, grote groei van de Vrije schoolbeweging, enorm
geïnspireerde meesterwerken in de muziek, etc.
Vanaf 1980 met het Neoliberalisme van Tatcher en Reagan, zien we een steeds
rechtsere tijdgeest en een toenemende kloof tussen rijk en arm, bezuinigingen op
de kunst, euro-dictatuur, minder belangstelling voor spiritualiteit en minder
idealisme etc. Dat lijkt weer een duisterder tijd. Vanaf 2013 komen we weer in
een nieuwe fase…
Wat zou deze fase ons kunnen brengen?
Kosten € 10,00
woensdag 20 maart 20:15-22:00 uur
Studiecentrum voor Anthroposofie
Riouwstraat 1, Den Haag
06 2244 7764
www.anthroposofie-denhaag.nl
===============================
Een Donderdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
13 december 2012
20:15-22:00 uur
Het mysterie van het Kerstfeest en de Kerstmuziek
Met midwinter wordt het Kerstfeest gevierd. De natuur is gestorven, en de duisternis bereikt zijn dieptepunt, de bomen zijn kaal en de onbarmhartige koude winter met sneeuwstormen en ijzel begint.
Juist op dat moment wordt het kerstfeest gevierd, het feest van de vrede, van gezelligheid, lief zijn voor elkaar, lekker eten met de familie, vrolijke kerstliedjes, een feest over de geboorte van een schattig klein babytje, vrolijke herdertjes en engelengezang…
Steiner brengt de jaarfeesten met de wisseling der seizoenen in verband en de uitwerking daarvan op het menselijk gemoed. Waarom echter zo’n ‘gezellig’ en vrolijk feest op het moment dat de natuur wel erg ‘ongezellig’, somber en eerder streng en kil is?
Wat viert men nu eigenlijk met het traditionele kerstfeest?
Over het herdersspel, het Lucas-evangelie, het symbool van de stier (os), de toonsoort G dur (van de Stier) als toonsoort van vrolijke kinderliedjes en kerstmuziek (herdersliedjes), de eetdrift, Gabriël, de geboorte, Adam Kadmon, het paradijsspel, liefde, kinderlijke onschuld en de natuur.
Een dinsdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
13 november 2012
20:15-22:00 uur
‘In de ban van de ring’
in het licht van de actualiteit
door:
Marc van Delft
Lezing in het kader van de
verfilming van ‘The Hobbit’ (Tolkien), en ook in het kader van de lezing van
Frits Burger, die de week erna, op 20 november een lezing geeft over ‘The Hobbit’,
Rond 2003 kwam de filmtrilogie ‘The lord of the rings’ in de bioscoop. Sinds die
tijd is er veel belangstelling voor deze films en worden ze vaak herhaald op
televisie en verkocht als DVD. Het lijkt erop alsof de thematiek, de grote
strijd tussen de machten van licht en duisternis, ons in deze apocalyptische
tijd, waarbij deze strijd ook zo actueel is, sterk aanspreekt. Toen Tolkien de
trilogie schreef leefde hij ook in een sterk apocalyptische tijd, hij werkte aan
dit boek (hiertoe moeten we ook the Hobbit rekenen, de voorgeschiedenis)
ongeveer tussen de machtsgreep van de Nazi’s en de dood van Stalin, in een van
de meest duistere perioden van de wereldgeschiedenis.
Sinds 11 september 2001 hebben de duisternismachten sterk in kracht toegenomen, ‘Sauron’ is teruggekeerd en streeft naar de wereldheerschappij. Precies in de jaren daarna ontstond de filmcyclus, en nu komt de film ‘The Hobbit uit.
De VS ofwel de NWO zijn begonnen aan een imperialistische wereldverovering, en de ontwikkelingen lijken te bewegen in de richting van een wereldregering, waarbij 'Europa' maar een tussenfase is. De Europese landen moeten steeds meer geld, macht en soevereiniteit afstaan aan Europa, maar een soeverein Europa zal steeds meer moeten buigen voor de NWO, de komende wereldregering.
Rudolf Steiner sprak veel over de ‘Geheimgesellschaften des Westens’ (èn de geheime gezelschappen van het Oosten!...) die de komende incarnatie van Ahriman voorbereiden.
Alles lijkt zich rondom het jaar 2012 te bewegen in die zin.
Evenals Frodo en Sam en de andere leden van het oorspronkelijke gezelschap een hopeloos lijkende queeste tegenover een overweldigende overmacht aan boosaardig geweld moeten gaan, maar uiteindelijk winnen, zo worden wij in deze tijd met een overweldigende macht van het boze geconfronteerd, waar tegenover wij ons machteloos voelen. Misschien dat de film ons daarom zo aanspreekt omdat wij ons als moderne ‘Frodo’s’ voelen, eenzaam onze queeste volgend in een vijandige wereld van overweldigend en schijnbaar onoverwinnelijk kwaad.
In de lezing kijken we
naar ‘In de ban’ vanuit de achtergrond van de boeken van Munin Nederlander
(Thule), Solowjow (korte vertelling), Sigismund von Gleich (over Atlantis
e.a.), Steiner (diversen, o.a. over de mongolenstormen), etc.
Meer info via DEZE LINK en dan naar onder
scrollen.
Vrijdagavond 9
November 2012
20.00 uur
Laan van Meerdervoort 1a - Den Haag
Toegang: Vrijwillige bijdrage
De Esoterische achtergronden van ‘The
Planets’
Deel 2
Vervolg op de lezing van 15 oktober
& 3 november
Lezing met filmvertoning
Nu wordt ‘The planets’ meer belicht vanuit het perspectief van de 4 elementen, de 4 delen van de symfonie, de 4 / 7 wezensdelen en de intervallen, de toonladder als beeld van de inwijding, de kosmische evolutie, de gang van C-B.
Het deel ‘Mars’ draait om de priem, de aarde-toon, het fysieke
lichaam symboliserende, het doet denken aan machtige berglandschappen…
Het deel
Venus draait om de grote seunde, het interval van het
water, het levende, het etherlichaam, het zijn pastorale stemmingen van een
vredige groene natuur, stromende beekjes ed.
Het deel Mercurius is ‘luchtig’, en draait om gebroken
drieklanken (tertsen) die met het astraallichaam samenhangen, de
dierenwereld, de wereld van de vogels en de vlinders etc.
In Jupiter draait alles om het kwart-interval, het interval
van het ‘Ik’, de mens, het vuur.
Deze
1e 4 delen zijn eigenlijk een ‘symfonie’, en staan voor de
‘aardse mens’.
Vanaf Saturn komen we in het gebied van de metafysische
mens, de geestelijke wezensdelen, we overschrijden de drempel van de
geesteswereld (de gang van tritonus naar kwint), leren de magie kennen
in Uranus en in Neptune gaan we op in het
kosmische.
(de septiemervaring van de B speelt in de laatste 2 delen een
belangrijke rol...)
Marc van Delft zal op het astrologisch congres te Oldenzaal een lezing geven over 'The Planets' van Gustav Holst, met filmvertoning, beelden en muziek.
Datum: 3 November 2012
Tijd: Half 9 (in de avond, 20.30 uur)
Plaats: Hotel 'Het Landhuis' - Oldenzaal, Bentheimerstraat 118,
7573 EC
Telefoon: 0-541-512496;
Meer info en opgave:
Peter Saarloos
Stichting Vrienden van Het Landhuis
Tel: 0031 (0)79-3617345
Site: www.ishtar.nl/congres.htm
The Planets van Gustav Holst
Marc van Delft
In het werk van Gustav Holst “The Planets” zijn veel geheimen te ontdekken die
esoterische raakvlakken hebben. Holst was van theosofische huize en dit werk van
hem is op te vatten als een soort van muzikale beschrijving van een
inwijdingsweg. Marc van Delft heeft er relaties in gevonden met de 7 chackra’s,
de kabbalistische Sephiroth boom (levensboom), het 7-ledig mensbeeld, de 4
temperamenten (wezensdelen), de 12 dierenriemtekens, de kosmische evolutie, de
weg van de toonladder van priem naar septiem / octaaf, opmerkelijke samenhangen
in het intervalgebruik, en natuurlijk alle mogelijke aspecten van de planeten en
hun werking. Een avond met grote verbanden over het mens-zijn in haar kosmische
relaties. Aan de hand van muziekfragmenten zal het nodige verduidelijkt worden.
Donderdagavond 18 oktober
2012
20.00 uur
Laan van Meerdervoort 552, Den Haag
(tegenover Reformhuis Zonnepoort)
Toegang: Vrijwillige bijdrage
De esoterische en spirituele achtergronden van Bruckners 9e symfonie
In verband met de uitvoering van Bruckners
symfonie door het Residentie Orkest op 19 & 20 oktober 2012, een lezing
met sprekende muziekvoorbeelden over dit grootse, aan God opgedragen,
diepzinnige werk van Bruckner, vol apocalyptische visioenen, een tot
klank geworden gotische kathedraal, waarin men vele geheimen kan
ontdekken, zoals bv. de gehele schepping ofwel de kosmische evolutie die
men in het 1e thema van het 1e deel kan beleven.
Het gaat dan om het 1e thema van het 1e deel.
In de 4 gedeelten daarvan kan men het hele scheppingsverhaal herkennen
en de 4 kosmische evolutiefasen vanuit de antroposofie, namelijk:
1/ De oerduisternis, het oude Saturnus (de 1e kosmische
evolutie),
2/ De schepping van het licht, de oude Zon,
3/ De verleiding door de slang in het paradijs, de oude Maan,
4/ De zondeval, de Aarde-evolutie.
Het 1e deel eindigt met
een onverbiddelijk D klein als een soort Dies Irae, de apocalyptische
visioenen van het laatste gericht.
In het E dur (de 1e climax) van het Adagio kunnen we iets
ervaren van de ontmoeting met de Opgestane Christus, het wezen van
licht, de etherische Christus, ofwel de Damaskus-ervaring…
Maandagavond 15 oktober
20.00 uur
Laan van Meerdervoort 1a - Den Haag
Toegang:
5 euro
Esoterische achtergronden van The Planets van
Gustav Holst
Marc van Delft
In het werk van Gustav Holst “The Planets” zijn veel geheimen te ontdekken
die esoterische raakvlakken hebben. Holst was van theosofische huize en dit
werk van hem is op te vatten als een soort van muzikale beschrijving van een
inwijdingsweg. Marc van Delft heeft er relaties in gevonden met de 7
chackra’s, de kabbalistische Sephiroth boom (levensboom), het 7-ledig
mensbeeld, de 4 temperamenten, de menselijke wezensdelen, de 12
dierenriemtekens, de kosmische evolutie, de weg van de toonladder van priem
naar septiem / octaaf, opmerkelijke samenhangen in het intervalgebruik, en
natuurlijk alle mogelijke aspecten van de planeten en hun werking. Een avond
met grote verbanden over het mens-zijn in haar kosmische relaties. Aan de
hand van muziekfragmenten en een dia-voorstelling zal het nodige
verduidelijkt worden.
Vrijdagavond 9
November 2012
Laan van Meerdervoort 1a - Den Haag
De Esoterische achtergronden van ‘The
Planets’
Deel 2
Vervolg op de lezing van 15 oktober
& 3 november
Zie de info hierover hieronder.
Twee dinsdagavonden
1e avond
Riouwstraat 1, Den Haag
25 september 2012
20:15-22:00 uur
2 filmavonden over Michael:
1/ Documentaire over de betekenis van Michael in cultuur en mythologie
Componist Marc van Delft
maakte, mede als inleiding tot zijn film over de Michaelssymfonie (die op de
2e avond wordt vertoond) een 2-delige documentaire over de
betekenis van Michael. De onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. : De
hemelse strijd in de oertijd met Lucifer, de betekenis van Michael als
tijdgeest van deze apocalyptische tijd, de strijd met de draak (Ahriman),
Michael als Zonnegod en Christusdienaar, als zieleweger na de dood, als de
aartsengel van het laatste oordeel, de theorie van Trithemius von Sponnheim
en Emil Pales, Michaelische moed. Michael als inspirator van de muziek (de
zon). Over bekende en onbekende Michaelsheiligdommen, zoals de Mont st.
Michel, Lliria, Monte Gargano, Michaels Mount, le Puy-en-Velay, Skellig
Michael, Glastonbury, Carnac, Brassparts, etc. Opvallend is het feit dat
bijna alle Michaelskerken op bergen of heuvels staan, in of aan het water
van de zee of een meer, of een combinatie ervan… Rond de Mont st. Michel
kunnen er in de atmosfeer wonderbaarlijke dingen gebeuren die de
werkzaamheid van Michael beleefbaar maken. Over de uitvoering van de Michaelssymfonie in het Michaelsheiligdom Lliria. Over de opbouw van de Michaelssymfonie.
Twee dinsdagavonden
2e avond
Riouwstraat 1, Den Haag
2 oktober 2012
20:15-22:00 uur
2/ Filmavond over Michael – 2 composities van Marc van Delft
Voor de pauze laat Marc de film zien op zijn compositie de ‘Wychardsage’, een sage over de michaelische moedige held Wychard die de draak ‘Gelre’ versloeg en hoe daardoor de provincie Gelderland kon ontstaan.
Dit wordt voorafgegaan door een documentaire over hoe dit werk ontstond, over de Gust van de Wall Perné-tentoonstelling in Apeldoorn, de schrijver van de ‘VELUWSCHE SAGEN’ waaraan de Wychardsage is ontleend. Over de mispelboom en de mispelbloem, Gelderse wapenschilden, over de psychologische betekenis van de draak als beeld van de ‘dubbelganger’ en de innerlijke zonneheld in de mens. Over hoofse minne, symbolisme en Jugendstil.
Na de pauze volgt de
verfilming van de Michaelssymfonie waarvoor de documentaire op de eerste
avond een voorbereiding was, voorafgegaan door een kleine aanvullende
documentaire over de betekenis van de Michaelslijn die van Israel naar
Ierland loopt waar veel bekende Michaelsheiligdommen op staan…
MICHAELSCONCERT
Aansluitend aan deze lezingen over Michael vindt er een orgelconcert plaats waar
een nieuw werk van Marc van Delft zal worden gespeeld, wat als een nieuw
Michaels-werk kan worden gezien: DE
MICHAELSLIEDEREN-FANTASIE.
In dit werk heeft Marc van Delft 3 Michaelsliederen van de Haagse Vrije School
verwerkt, en de strijd met de draak en de overwinning van Michael zijn er
natuurlijk ook in verwerkt.
Dit concert vindt nog plaats in de Michaelstijd, op zondagmiddag 7 oktober om 14
uur in de Haagse Elandstraatkerk.
Het werk is opgedragen aan de Haagse Vrije School, en aan de voortreffelijke
organist, Anton Doornhein.
Nadere informatie is te bekijken (en te beluisteren) via deze linken:
LINK NAAR HET ORGELCONCERT OP 7 OKTOBER 2012
LINK NAAR HET MENU OVER DE MICHAELSLIEDEREN-FANTASIE
=====================================
Eén woensdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
25 april 2012
20:15-22:00 uur
The Planets van Gustav Holst
Marc van Delft
In het werk van Gustav Holst “The Planets” zijn veel geheimen te ontdekken die
esoterische raakvlakken hebben. Holst was van theosofische huize en dit werk van
hem is op te vatten als een soort van muzikale beschrijving van een
inwijdingsweg. Marc van Delft heeft er relaties in gevonden met de 7 chackra’s,
de kabbalistische Sephiroth boom (levensboom), het 7-ledig mensbeeld, de 4
temperamenten (wezensdelen), de 12 dierenriemtekens, de kosmische evolutie, de
weg van de toonladder van priem naar septiem / octaaf, opmerkelijke samenhangen
in het intervalgebruik, en natuurlijk alle mogelijke aspecten van de planeten en
hun werking. Een avond met grote verbanden over het mens-zijn in haar kosmische
relaties. Aan de hand van muziekfragmenten zal het nodige verduidelijkt worden.
======================================
Dia- (beamer) en filmlezingen in
het Klokhuis.
Celebesstraat 4, Den Haag, 20 uur
2 vrijdagavonden: 25-11 / 9-12 (2011)
Kosten: Vrijwillige bijdrage
====================================
Film-avond over de reis naar Frankrijk in 2010
25 november
Films (foto’s in combinatie met muziek) over
de reis in 2010 naar Normandie en de Loirestreek, naar kastelen (Verbosc, Blois,
Chambord, Ussé, Villandry etc.) , kathedralen (Chartres, Orleans, de Mont st.
Michel etc.) en naar ‘Monet-land’ (Giverny, Etretat, Rouen, de krijtrotsen
etc.).
Voorbeelden van deze muziekfilms:
De kliffen van Etretat en de tuin van Monet in Giverny met Debussy, de
kathedraal van Rouen met Carmina Burana van Orff, de mont st. Michel met Duruflé
en ‘la cathédrale engloutie’ van Debussy, Chartres met Duruflé, mystiek
orgelspel in de kathedraal van Orleans met Alain, de paleizen van Blois en
Chambord met Praetorius, de zonnebloemen-velden met Orff en Mendelssohn, het
kasteel van Ussé met Elgar en Bax, het paleis van Cheverny met Händel, de zee
bij Fecamp met Ravel, etc.
=======================================
Dia-avond over de reis naar Frankrijk in 2011
9 december
Fotoreportages met film over ‘La Cathédrale engloutie’ (Debussy) over de reis naar Normandie en Bretagne. Onderwerpen, o.a. : De Mont st. Michel, roze granietrotsen, sprookjesbossen, woeste rotskusten, Middeleeuwse steden, Bretonse gotiek, de legende van verzonken stad Ys en de verzonken kathedraal van Debussy, Brocelainde en de legende van Merlijn en Viviane, Varengeville en Monet, etc.
===================================
Twee woensdagavonden
23 & 30 november 2011
Riouwstraat 1, Den
Haag
20.15 uur.
Inleiding tot de
Antroposofie
vanuit de muziekbeleving
Zingend intervallen leren
beleven en herkennen vanuit het antroposofisch mensbeeld.
Een muzikale uitleg en beleving van het antroposofisch mensbeeld.
We gaan samen intervallen zingen en beluisteren, het gaat er daarbij ook om, beter thuis te geraken in het notenschrift en de intervallen, en om het gehoor te scholen (als solfège-oefening), maar dan vanuit de bewuste interval-beleving vanuit de antroposofie (en de eurithmie), waarbij het horen en zingen (en eventueel eurithmiseren) samengaat met een uitleg en beleving in de muziek van het antroposofisch mensbeeld en het antroposofische beeld van de kosmische evolutie.
Door het samengaan van zingen, luisteren, begrip en beleven wordt het herkennen en zingen van intervallen verdiept en vergroot en zal het een levende ervaring kunnen worden...
Tevens inleiding tot de
grondslagen van de Antroposofie voor muzikale mensen die willen zingen en
bewegen en die de antroposofie werkelijk zingend-muzikaal willen beleven.
Kosten per avond: 10 / 8 euro (gered.)
====================================
9 november
2011
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur.
Lezing door:
Han van Ouwerkerk en Marc van Delft
Gustav Mahler – licht – nacht – liefde.
Twee symfonieën, twee benaderingen.
Marc van Delft bespreekt aan de hand van
muzikale voorbeelden de esoterische impulsen van de Tweede Symfonie, de 'opstandings-symfonie.’
Hierin schetst Mahler een toekomstbeeld van 'het Nieuwe Jeruzalem', de
toekomstige 'Jupiter-evolutie'.
Vervolgens gaat Han van Ouwerkerk in op de Achtste Symfonie, die vanuit het
aardse duister naar een muzikale evocatie van het hemels licht leidt. In deze
symfonie wordt hoorbaar hoe diep Mahler de slotscène uit de Faust van Goethe
heeft doorgrond.
Kosten: 10 / 8 euro (gered.)
==============================================================
De 4 elementen in de muziek in samenhang met de muziekgeschiedenis
17 oktober
2011
Laan van Meerdervoort 1A,
(Theosofische Vereniging)
Den Haag
20.00 uur.
(toegang: 4 euro)
Aarde, water, lucht en vuur kan men in verbinding brengen met de intervallen priem, secunde, terts en kwart.
Met de elementen kan men verder nog zeer veel andere dingen in verband brengen, o.a. de jaargetijden, wezensdelen, elementengeesten etc.
Zeer opmerkelijk echter is het verband met de ontwikkeling van de melodie-beweging.
1/ Middeleeuwse muziek klinkt vaak als een winters versteende starheid in herhaalde tonen (priem, bv. in het Gregoriaans).
2/ In de 'lente' van de Renaissance- en Barokmuziek begint de muziek / melodie te stromen als water in secunde-bewegingen.
3/ In de Klassieke muziek dartelt de melodie op zomers luchtige wijze rond in drieklanks-brekingen (tertsen).
4/ vanaf Beethoven barst het Ik-vuur los in heroïsch-marciale kwarten (herfst).
Componist Marc van Delft heeft deze ideeën in de 4 delen van zijn 3e symfonie verwerkt, die op 27 maart 2011 in de concertzaal te Tilburg haar première beleefde.
Tijdens de lezing (na de pauze) zal een opname van dit
nieuwe werk ten gehore worden gebracht met filmbeelden.
============================
De Aartsengel Michael in mythologie en muziek.
Een Michaelsviering in filmvorm (7 oktober)
Filmlezing
in het Klokhuis.
Celebesstraat 4, Den Haag, 20 uur
Vrijdagavond: 7 oktober (2011)
Kosten: Vrijwillige bijdrage
Over de Aartsengel Michael,
de hemelse strijd, Michael als tijdgeest, als zonne-aartsengel, als drakendoder,
als zieleweger na de dood en het laatste oordeel en de betekenis van het
Michaels-feest in samenhang met muziek.
Over Michaels-heiligdommen (o.a. de Mont st. Michel) op bergtoppen en in zee.
Na de pauze: Marc van Delft’s ‘Michaelssymfonie’ met illustratieve beelden.
=======================================
Het etherische en de zeven vormkrachten
Euritmie en
voordrachten.
Goethe beschrijft in zijn Metamorfose der
Planten hoe samentrekkende en uitbreidende etherische krachten inwerken op de
verschillende groeifasen van de plant. Julius legt uit hoe deze twee krachten in
verschillende verhoudingen tot uitdrukking komen in de planeetkrachten. Met deze
planetaire vormkrachten corresponderen groeipatronen van bepaalde planten- en
boomsoorten.
Op 29 september wordt u door middel van euritmie meegenomen in de ervaring van de etherkrachten om vervolgens te begrijpen hoe die in verschillende verhoudingen tot uitdrukking komen in de verschillende planeetkrachten en de corresponderende planten en bomen. Ook komen de planeetwerkingen in de mens aan de orde.
Euritmie: Judith Sander.
Inleidingen: Bart-Jan Schokking, Faridah Zwanikken, Marc van Delft.
Tijd:
19.30–23.00 uur.
donderdag 29 september 2011
Landgoed de Reehorst
Hoofdstraat 8, Driebergen
Voordrachtsserie over de 7 planeten
29 september (Michaelsdag)
(georganiseerd door: werkgroep ‘Geometrie en het etherische’)
Grote Tuinzaal op de Reehorst in Driebergen.
De avond ziet er als
volgt uit:
19.30 Euritmie o.l.v. Judith Sander: euritmieschoenen mee.
20.00 Bart Jan Schokking zal een inleiding verzorgen over de planeetwerkingen
in planten en bomen, vanuit het gezichtspunt van uitbreiding en samentrekking in
het etherische.
20.30 Faridah vertelt over de werking van de 7 metalen in de mens vanuit
eenzelfde perspectief.
Pauze van 20.40 tot 20.50.
20.50 Marc van Delft vertelt over zijn bevindingen van de planeetwerkingen in
composities, die hij ook laat horen.
21.50 Naklank.
22.00 Afsluiting.
----------------------------
Lezing door:
Marc van Delft
Marc is een bekend componist. Hij
heeft de Vrije School doorlopen en kwam toen via Wim Veltman in contact met de 7
planeten. Die vormen een sterk uitgangspunt voor hem bij het componeren.
Daarnaast is hij een groot muziekkenner. Hij zal ons adstrueren over de
planeetwerkingen in de muziek en voorbeelden geven. (beschrijving van: Faridah
Zwanikken)
-----------------------------------------------
Graag uw vrijwillige bijdrage.
Wij hopen u allen op deze feestelijke avond te mogen begroeten.
Faridah Zwanikken
====================
Route
naar: Grote Tuinzaal - Landgoed
‘De Reehorst’
(Pal naast NS-station Driebergen/Zeist en pal naast de A12)
Adres:
Hoofdstraat 12,
3972 LA Driebergen.
Openbaar vervoer:
NS-station Driebergen/Zeist.
Uitgang Driebergen. Recht tegenover het station zie je tuinmuren met daarin een
smeedijzeren hek. Dit is de 'achterdeur' van landgoed
De Reehorst. Volg de sintelweg naar rechts. Aan het eind van dit pad zie je
links een poort die toegang geeft tot de Tuinzalen.
Al met al is dit 2 minuten lopen vanaf het station.
Auto:
A12 Utrecht - Arnhem, afslag 20 Driebergen/Zeist. N225 richting Zeist. Na ca. 1
km zie je links de (2e) ingang van Landgoed de Reehorst (dit is vlak vóór het
spoor). * Op het landgoed de borden “P” volgen. Auto parkeren op de daarvoor
bestemde parkeerplaatsen (gratis) en een klein stukje teruglopen naar de
Tuinzalen.
A28 Utrecht - Amersfoort,
neem afslag 3 Den Dolder/Zeist. Rij richting Zeist. Bij stoplichten linksaf
richting “Austerlitz - Woudenberg”. Dit is een smalle weg met aan weerszijden
bomen en bos (Krakelingweg) . Na ca. 2 km, aan eind bij T-splitsing, rechtsaf
(N224) richting Utrecht (Woudenbergseweg). Rotondes en stoplichten passeren en
aan eind, bij T-splitsing en stoplichten, linksaf (N225) richting Arnhem. Alle
stoplichten passeren en na ca. 2 km, over het spoor, rechts de inrit van
Landgoed de Reehorst nemen. Zie verder bij A12 vanaf *.
===============================
De 4 elementen in de muziek in samenhang met de muziekgeschiedenis
18 mei
2011
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur.
Aarde, water, lucht en vuur kan men in verbinding brengen met de intervallen priem, secunde, terts en kwart.
Met de elementen kan men verder nog zeer veel andere dingen in verband brengen, o.a. de jaargetijden, wezensdelen, elementengeesten etc.
Zeer opmerkelijk echter is het verband met de ontwikkeling van de melodie-beweging.
1/ Middeleeuwse muziek klinkt vaak als een winters versteende starheid in herhaalde tonen (priem, bv. in het Gregoriaans).
2/ In de 'lente' van de Renaissance- en Barokmuziek begint de muziek / melodie te stromen als water in secunde-bewegingen.
3/ In de Klassieke muziek dartelt de melodie op zomers luchtige wijze rond in drieklanks-brekingen (tertsen).
4/ vanaf Beethoven barst het Ik-vuur los in heroïsch-marciale kwarten (herfst).
Componist Marc van Delft heeft deze ideeën in de 4 delen van zijn 3e symfonie verwerkt, die op 27 maart 2011 in de concertzaal te Tilburg haar première zal beleven.
Tijdens de lezing zal een opname van dit nieuwe werk ten gehore worden gebracht (mogelijk met filmbeelden).
============================
MUZIEK EN ESOTERIE EN DE PERIODE ROND 1900
9 maart
2011
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur.
De muziek is een gave van de goddelijke wereld en de aardse muziek is een afspiegeling van de sferenharmonie. Als zodanig kan gezegd worden dat mens en wereld ‘gestolde muziek’ zijn, en dat de mens een ‘klankharmonie van het scheppende wereldwoord’ is.
Aan de hand van muziekvoorbeelden wordt getoond op wat voor wijze de muziek een afspiegeling is van de mens en van de goddelijke wereld.
Rond 1900, het ‘bel epoque’, een onbeschrijflijk geïnspireerde en spirituele tijd, ook wel eens ‘de duizelingwekkende jaren’ genoemd werden er veel componisten geïnspireerd door de spirituele tijdgeest en ook door de theosofie, zoals Scriabin en Holst (‘the planets’), dit wordt geïllustreerd aan de hand van muziekvoorbeelden.
Scriabin ontwikkelde bv. een leer over de samenhang tussen kleuren en toonsoorten die exact overeenkomt met de antroposofische visie hierop.
In dezelfde duizelingwekkende periode, vanaf 1900, ontwikkelt zich de Antroposofische beweging vanuit de spirituele beweging van het fin de siècle.
Ook aan Wagner, Bruckner, Mahler, Debussy, Sibelius en Vaughan Williams zal aandacht worden besteed.
De impuls van de vereniging van wetenschap, kunst en godsdienst in een ‘Gesamtkunstwerk’ zoals Wagner voor ogen stond werd door Steiner verder voortgezet in de Goetheanum-impuls.
Daarom was het voor Steiner noodzakelijk
om voor alle kunsten vernieuwingsimpulsen te geven.
De 4 elementen in de muziek in samenhang met de muziekgeschiedenis
18 mei
2011
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur.
Aarde, water, lucht en vuur kan men in verbinding brengen met de intervallen priem, secunde, terts en kwart.
Met de elementen kan men verder nog zeer veel andere dingen in verband brengen, o.a. de jaargetijden, wezensdelen, elementengeesten etc.
Zeer opmerkelijk echter is het verband met de ontwikkeling van de melodie-beweging.
1/ Middeleeuwse muziek klinkt vaak als een winters versteende starheid in herhaalde tonen (priem, bv. in het Gregoriaans).
2/ In de 'lente' van de Renaissance- en Barokmuziek begint de muziek / melodie te stromen als water in secunde-bewegingen.
3/ In de Klassieke muziek dartelt de melodie op zomers luchtige wijze rond in drieklanks-brekingen (tertsen).
4/ vanaf Beethoven barst het Ik-vuur los in heroïsch-marciale kwarten (herfst).
Componist Marc van Delft heeft deze ideeën in de 4 delen van zijn 3e symfonie verwerkt, die op 27 maart 2011 in de concertzaal te Tilburg haar première zal beleven.
Tijdens de lezing zal een opname van dit
nieuwe werk ten gehore worden gebracht (mogelijk met filmbeelden).
Opname
van de lezing (voor de pauze)
Lezing:
Het mysterie van het Kerstfeest en de kerstmuziek
15 december 2010
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur.
Met midwinter wordt het Kerstfeest gevierd. De natuur is gestorven, en de duisternis bereikt zijn dieptepunt, de bomen zijn kaal en de onbarmhartige koude winter met sneeuwstormen en ijzel begint.
Juist op dat moment wordt het kerstfeest gevierd, het feest van de vrede, van gezelligheid, lief zijn voor elkaar, lekker eten met de familie, vrolijke kerstliedjes, een feest over de geboorte van een schattig klein babytje, vrolijke herdertjes en engelengezang…
Steiner brengt de jaarfeesten met de wisseling der seizoenen in verband en de uitwerking daarvan op het menselijk gemoed. Waarom echter zo’n ‘gezellig’ en vrolijk feest op het moment dat de natuur wel erg ‘ongezellig’, somber en eerder streng en kil is?
Wat viert men nu eigenlijk met het traditionele kerstfeest?
Over het herdersspel, het Lucas-evangelie, het symbool van de stier (os), de toonsoort G dur (van de Stier) als toonsoort van vrolijke kinderliedjes en kerstmuziek (herdersliedjes), de eetdrift, Gabriël, de geboorte, Adam Kadmon, het paradijsspel, liefde, kinderlijke onschuld en de natuur.
_________________________________________________________________________
Aartsengel Michael in mythologie en muziek.
Woensdagavond 6 oktober, 2010
Riouwstraat 1, Den Haag
20.15 uur
Lezing over aartsengel Michael, de hemelse strijd, Michael als tijdgeest, als zonne-aartsengel, als drakendoder als zieleweger na de dood en het laatste oordeel en de betekenis van het Michaels-feest, in samenhang met muziek, gelardeerd met muziekvoorbeelden.
Tevens aandacht voor de Michaelssymfonie van Marc van Delft.
(1994)
(zie
https://www.marcvandelft.nl/submenu27.html )
Marcs compositie 'De Michaelssymfonie' werd afgelopen jaar met groot succes
uitgevoerd door een Spaans orkest. Hij duurt ongeveer twintig minuten. Op
deze avond zal de opname ten gehore worden gebracht, en de componist zal aan de
hand van geselecteerde fragmenten een toelichting geven.
Programma:
Voor de pauze:
Dia-voorstelling over:
-Michael in mythologie en legenden
-Michael in de visie van de Antroposofie (als tijdgeest etc.)
-Beelden van Michaelskerken, Michaelskathedralen, Michaelsheiligdommen etc.
-Verslag van de uitvoering van de Michaelssymfonie in Lliria.
-Verslag van het bezoek aan de Mont st. Michel.
-Uitleg over de Michaelssymfonie etc.
Na de pauze:
Een film / diavoorstelling van de Michaels-symfonie, geïllustreerd met
beelden en teksten.
Bijbehorend boekje:
Beschouwingen over 'Michaelische moed'
(in samenhang met Bruckner-finales)
‘Bruckners symfonieën en hun Bijbelse en spirituele achtergronden’
Antroposofisch
Studiecentrum - Den Haag
Woensdagavond 31 oktober 2007
Bruckner was in wezen een middeleeuwse mysticus. Zijn symfonieën worden vaak omschreven als muzikale (Gotische) kathedralen. Zijn zieleven was zodanig doordrenkt van Bijbels-religieuze beelden dat wij veel van dergelijke beelden in zijn symfonieën terug kunnen vinden, zoals het scheppingsverhaal, de kosmische evolutie, dood en opstanding, en de Triniteit. In feite drukt een Brucknersymfonie de gehele wereldontwikkeling in Bijbelse zin uit, van oerbegin (de schepping) tot wereldeinde (het Nieuwe Jeruzalem).
===============================
Bruckners 3e en 9e symfonie en de kosmische evolutie
Eén Woensdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
7 april 20:15 uur, 2010
Kosten: € 8,- / gered. € 6,-
Lezing in het kader van uitvoeringen van Bruckner-symfonieën in Den Haag en Rotterdam:
16 en 17 april: 3e symfonie door het Residentie Orkest-Den Haag;
23 april: 9e symfonie door het Rot. Ph. Orkest in Rotterdam [Doelen].
Bruckners sterk religieuze
muziek is geïnspireerd door de goddelijke wereld. Intuïtief heeft Bruckner
allerlei waarheden, die ook vanuit de Antroposofie bekend zijn, in zijn muziek
uitgedrukt.
Zo kan men in het 1e thema uit het 1e deel van de 9e
symfonie exact de kosmische evolutie terugvinden zoals deze door Steiner in zijn
boek ‘Geheimwissenschaft’ beschreven wordt, namelijk de 4 fasen van
1/ het oude saturnus, 2/ de oude zon, 3/ de oude maan, en 4/ de aarde-evolutie.
Ook kan men dat 1e thema in verband brengen met het scheppingsverhaal
uit de Genesis.
De 3e en 9e symfonie staan
beide in D klein, de meest religieuze en kerkelijk-kathedraal-achtige toonsoort
en vertonen veel overeenkomsten.
In de 3e vinden we dezelfde tendensen als in de 9e, maar dan nog meer
traditioneel, in kiemvorm, wat in de 9e zijn ultieme realisatie vindt.
-In het Adagio van de 9e drukt Bruckner o.a. de ontmoeting met de
opgestane- ofwel etherische Christus uit, in de toonsoort E groot. (het ‘Damaskusbeleven’)
Ook in de 3e symfonie komt E groot voor als toonsoort van de ‘Opstanding’ (maar
dan in het 1e deel).
=============================================================
Planeten-stemmingen in de muziek
DE ZEVEN PLANETEN-TONEN / -TOONSOORTEN:
Weekdag planeet toonladdertoon in het Frans Germaanse God
Zondag Zon
A Dimanche
Maandag Maan B
Lundi
Dinsdag Mars C
Mardi Thir
Woensdag Mercurius D
Mercredi Wodan
Donderdag Jupiter E
Jeudi Donar
Vrijdag Venus
F Vendredi
Freia
Zaterdag Saturnus
G Samedi
C: Mars
Dinsdag Do grondtoon
/ priem
D: Mercurius Woensdag
Re secunde [doorgangstoon]
E: Jupiter Donderdag
Mi terts [toongeslacht dur/moll]
F: Venus Vrijdag
Fa kwart [subdominant]
G: Saturnus Zaterdag
Sol kwint - Dominant
A: Zon Zondag
La Sext
B: Maan Maandag
Si Septiem [leidtoon]
De dierenriem in samenhang met de toonsoorten
2 avonden over de betekenis van de toonsoorten in samenhang met het licht-donker van de kruizen en mollen. De donkere winter- en herfst-toonsoorten, de lichte lente- en zomer-toonsoorten. en het gebruik van deze toonsoorten in de muziekliteratuur. Dit alles gelardeerd met vele fraaie auditieve voorbeelden. (naar boeken van Hermann Beckh, Oberkogler, Von Gleich en Ute Knochenhauer)Overzicht van de 24 toonsoorten in samenhang met de dierenriem en de jaargetijden:
Lente: Ram C majeur A mineur geen voortekens ↓
Stier G majeur E mineur 1 kruis +Fis ↓
Tweelingen D majeur B mineur 2 kruizen +Cis ↓
Zomer: Kreeft A majeur Fis mineur 3 kruizen +Gis ↓
Leeuw E majeur Cis mineur 4 kruizen +Dis ↓
Maagd B majeur Gis mineur 5 kruizen +Ais ↓
Weegschaal Fis majeur Dis mineur 6 kruizen +Eis ↓
Herfst: Weegschaal Ges majeur Es mineur 6 mollen +Ces ↑
Schorpioen Des majeur Bes mineur 5 mollen +Ges ↑
Boogschutter As majeur F mineur 4 mollen +Des ↑
Winter: Steenbok Es majeur C mineur 3 mollen +As ↑
Waterman Bes majeur G mineur 2 mollen +Es ↑
Vissen F majeur D mineur 1 mol +Bes ↑
==================================
Het geheim van Beethovens 9e
symfonie
woensdagavond 15 april, 2009
Antroposofisch studiecentrum - Den Haag.
Riouwstraat 1
20.15 uur
Beethovens muziek wordt vaak gezien als direct product ofwel uitvloeisel (en parallel-verschijning) van de Franse revolutie.
In Beethovens 9e symfonie zien we op wat voor wijze hij de Waterman-impulsen (vrijheid, gelijkheid en broederschap) van de franse revolutie in de toonsoorten en in het karakter van de thema's uitdrukt.
In de tijd van de Franse revolutie wordt de planeet Uranus ontdekt, de nieuwe heerser over Waterman, samenhangend met de toonsoort Bes groot.
In dezelfde tijd ontstaat de Franse revolutiemuziek met de straatorkesten en ontstaat het harmonie-orkest, waarvan bijna alle instrumenten in Bes groot zijn gestemd.
In de 9e symfonie zien wij een strijd tussen de krachten van de duisternis, van de terreur van de koning, de staat en de kerk, uitgedrukt in D klein, met de krachten van het idealisme van de franse revolutie uitgedrukt in Bes groot.
Dit leidt uiteindelijk tot een ‘Michaelische overwinning’ in D groot.
Ook wordt de 9e symfonie vergeleken met
Beethovens opera 'Fidelio' met een soortgelijke strekking als de 9e symfonie,
ook in gebruik van de toonsoorten.
Lezing voor
de Lijdensweek – Dood en opstanding in de muziek
Toonsoorten in samenhang met het Paas-mysterie
De overgang van winter naar lente is verbonden met het oerthema van dood en opstanding. De opstanding van de natuur in de lente uit de dood van de winter werd verbonden met de dood en de opstanding van Christus zodat Goede Vrijdag, de Dood, en Paaszondag, de Opstanding, rond de tijd van de overgang van winter naar lente, ofwel de overgang van sterrenbeeld Vissen naar sterrenbeeld Ram werd gevierd. De Vissensymboliek wordt vaak verbonden met de Paas-thematiek van de dood aan het kruis op Goede Vrijdag. De wedergeboorte van de natuur hangt met de symboliek van de Ram of liever gezegd ‘het lam Gods’ samen. Bestudeert men de toonsoorten die met Vissen in verband worden gebracht: F groot en D klein, dan komt men veelvuldig de doodsthematiek van de Lijdensweek tegen. Een aantal grote componisten stierf zelfs tijdens of na het componeren van een groot werk in D klein! [Bach, Mozart, Schumann en Bruckner] Verder horen we voorbeelden uit de Mattheuspassion en vele andere stukken van bekende componisten om te eindigen met voorbeelden van opstandingsmuziek in C groot.
==========================================
CURSUS:
De zeven planeten als mythische archetypen
Ook als losse lezingen te volgen
Door: Marc van Delft
De zeven planeten in de
visie van de Astrologie en Antroposofie (bv. F. Julius, W. F. Veltman) als
leidraad voor een zoektocht naar de zeven mythische archetypen in mens en
wereld.
(cursus met diavertoning en
muziek)
1. De 7 Planeten, mythologie en astrologie (een algemene inleiding) [25 maart]
2. De
Planetenstemmingen in de muziek (de 7 toonsoorten); [1 april]
Planetenstemmingen in literatuur/drama/film;
Diverse onderwerpen.
3. De 12 (24) toonsoorten en de dierenriem-symboliek; de 4 jaargetijden en de klimaatzones; Kleurenleer & psychologie [8 april]
4. Het beeld van de planeten in de plantenwereld: De 7 bomen [29 april]
5. Planetenwerkingen
in de taal [20 mei]
6. De 7 hemelsferen
na de dood (de hemelse reis) [27 mei]
Kosten:
10 euro voor een losse avond. (40 euro voor de hele cursus)
Plaats:
Riouwstraat 1 – ‘de zalen’ - (gele zaal, 1e etage) Den Haag
Tijd:
19.30 uur – 22 uur
Opgave en inlichtingen:
Marc van Delft, tel. 070-3459306 / marcvandelft@gmail.com / zie ook:
www.marcvandelft.nl
Data:
6 woensdagavonden, op 25 maart, 1, 8, 29 april & 20 & 27 mei
2015
De inhoud per avond, nader omschreven:
1. De 7 Planeten, mythologie, astrologie, archetypen (+ algemene inleiding) [25 maart]
Algemene inleiding. Over de bedoeling van de cursus en de achtergronden. Over de planeet, het getal 7, de weekdagen, het planeten-systeem, de mythologie, de goden, de horoscoop, de betekenis, het mensentype, planten en dieren en alles wat er verder mee samenhangt…
2. De Planetenstemmingen in de muziek (de 7 toonsoorten); [1 april]
De 7 planeten en het menselijk bewustzijn. Over Uranus, Neptunes en Pluto.
Saturnus als grensbewaker. Leeftijdsfasen, planeten en zielelagen.
Planetenstemmingen in literatuur/drama/film/verhaal. De 7 filmgenres, de 7
hoofdrollen in het verhaal de film, de archetypen in de film. 7 metalen.
De tonen van de toonladder en hun functies vanuit het mensbeeld. Van aarde naar
hemel, van C naar B. Het beeld van het huis en de drieklank. Stabiele en labiele
tonen in de toonladder. Eurithmiegebaren van de tonen en intervallen in
samenhang met de planeten. Planetentonen, weekdagen en goden. De toonsoorten in
samenhang met de planetentonen.
3. De 12 (24) toonsoorten en de dierenriem-symboliek; [8 april]
Het 3-ledig mensbeeld en de orgaansystemen. Doods- en levensprocessen. De
jaarlijkse reis van de zon door de dierenriem. De 4 jaargetijden en de
klimaatzones; Psychologie. Planetentypen. De mens en de 7 planetenlagen in de
ziel in samenhang met de natuur, de jaargetijden, de jaarfeesten en de
dierenriemtekens. Klimaatzones, planeten en plantengroeitypen op aarde en in de
bergen. Over woestijnen, oerwouden, sombere, koude naaldwouden, loofbossen,
macchia, prairies en mangroven… Kleurenleer i.s.m. de dierenriem en de planeten.
Planeten en dierenriemtekens.
De 12/24 toonsoorten i.s.m. de dierenriem,
jaarfeesten en het jaarverloop.
4. Het beeld van de planeten in de plantenwereld: De 7
loofbomen; [29 april]
Over hoe de natuur een taal van de
ziel spreekt. ‘Metamorfosen’ van Julius: het verticale en het perifere. ‘7
bomen, 7 planeten’ van Julius. Over sombere saturnale naaldbossen, wilde, woeste
en marciale eiken en struiken, verheven beukenbossen, lieftallige berken en
bergbloemen, lieve lindes en beschermende dorpslindes, woekerende klim- en
slingerplanten, de Wereld-Es / Igdrasil / Ikdrager van de oude Germanen, de
kerstboom.
Melly Uyldert over planten, kruiden en de planeten…
5. Planetenwerkingen in de taal.
[20 mei]
De mens als vleesgeworden woord.
Volksaard, taal en vokalen. Over klinkers en medeklinkers. Steiner over de
vokalen en de eurithmie-gebaren. Samenhang tussen vokaal en planeet.
Klinkerteksten met muziek en beelden. Over de galante, grazieuse Aphrodite, de
messtekende, verwerende Ares, de Joviale Jovis, de slimme, kwieke
kwikzilverplaneet, de wroeging van saturnus, het kleine meisjes en het ei van de
maan, de gouden aura van ahura mazdao etc.
6. De 7 hemelsferen na de dood. [27 mei]
Het hiërarchisch wereldbeeld van de
Middeleeuwen. De 4 elementen, de 7 sferen en de 3 hemelen. De mens als
microkosmische afspiegeling van de macrokosmos. Maan, zon en sterren als
beeld van de ziel. Lichaam, ziel en geest. De zielelagen van de mens en de
geestelijke wereld. De 7 zonden en de 7 deugden bij Breughel en Jeroen
Bosch. Het rad van fortuin. Hemel, hel en vagevuur. De hel van Dante. De
louteringsberg. De 9 engelenscharen en 3 hiërarchieën. De Triniteit. God. De
hemelse reis door de planetensferen naar Veltman (Steiner) en Dante.
Meer informatie over de achtergronden van de 7 Planeten-cursus:
De zeven planeten in de visie van de Astrologie en Antroposofie als leidraad voor een zoektocht naar de zeven mythische archetypen in mens en wereld.
Deze cursus sluit aan bij thema’s die ook in het Vrije School onderwijs aan de orde komen en zoals deze door leraren van de Haagse Vrije School (bv. Frits Julius, Stibbe, W. F. Veltman) verder zijn ontwikkeld vanuit de antroposofie en vanuit de goetheanistische fenomenologie. Veel van de thema’s komen in het vrije school onderwijs ook al ter sprake, dus de cursus is ook als aanvulling op het vrije school onderwijs op te vatten, of is geschikt voor mensen die geïnteresseerd zijn in de leerstof van de vrije school.
Wie iets van de antroposofie wil begrijpen moet leren om ‘kunstzinnig’ naar de wereld te kijken, de wereld op te vatten als een toneelstuk, en dat het niet gaat om de stof van het decor (waar de reguliere wetenschap alleen maar naar kijkt), maar om de boodschap van de kunstenaar. Zo is de schepping een kunstwerk van God, en God is een kunstenaar. Natuurlijk weet de kunstenaar heel goed van wat voor stof de kostuums zijn gemaakt, maar dat is alleen maar EEN MIDDEL. DOEL van de kunstenaar is echter zijn boodschap. De reguliere wetenschap houdt zich echter alleen maar bezig met de MIDDELEN. (‘hat mann die Teile in der Hand, fehlt leider nur die geistige band’…) In deze cursus gaat het er om, om oog en oor te krijgen voor HET DOEL en de boodschap van de schepping.
De cursus is door zijn samenstelling van teksten, fraaie beelden en meeslepende muziek ook als een soort totaalkunstwerk (Gesamtkunstwerk) op te vatten, en door zijn indringendheid en soms spannende, grootse, overweldigende en filmische effecten ook bijzonder geschikt voor jonge mensen.
De inhoud kan soms ook van een nonconformistische en confronterende directheid zijn.
De verschillende avonden zijn ook interessant voor mensen van uiteenlopende interessegebieden:
Muziek (toonsoorten,
intervallen): les 2 en 3.
Eurithmie: Les 2, 3 & 5.
Taal en literatuur: Les 2 en 5.
Natuur: Les 1, 3, 4.
Religie: Les 1 & 6.
Psychologie: Alle avonden
Middeleeuwse mystiek, engelenleer, en het leven na de dood: Les 6.
Wanneer men alle samenhangen met de planeten naast elkaar legt, en combineert in tekst, beeld en muziek, dan kan men zien dat deze inzichten exact kloppen omdat de gebruikte teksten, beelden en muziekstukken perfect bij elkaar passen.
Indien het niet zou kloppen zouden de beelden en de muziek ook niet zo perfect bij elkaar passen. De werking van de cursus is het bewijs van de inhoud ervan.
De hele cursus is zo gemaakt dat niet alleen de inhoud, maar ook de gebruikte beelden en muziek de er in beschreven theorieën volkomen bevestigen.
Wanneer men bv. in les 1 over Saturnus hoort, dan worden de teksten al geïllustreerd met de bijbehorende zaken zoals ouderdom, naaldbomen, G en D klein, boeken, lezen, oe-woorden, kluizenaarstypen, kerken, middeleeuwen, etc.
Venus zal worden geïllustreerd met fraaie, romantische Pre-Rafaelitische vrouwenportretten, romantische muziek, kussende jongelingen, schoonheid, lente, bloemen, romantische kunst, Jugendstil, F, Fis en B groot etc.
De horrorstemming van de maan combineert zich bv. met beelden van heksensabbaths, spoken, nachtmerries, chromatische muziek, B klein, moderne muziek en –kunst, nachtelijke bossen met volle maan, etc.
De horrorstemming van Saturnus met zwarte en donkerbruine gotische kerken, kathedralen en kerkhoven, oude mannen, ‘men in black’, graven, ruines, naaldbossen, winterse bossen, dies irae’s, requiems, middeleeuwse kunst, middeleeuwse dag des oordeels-schilderijen, de vertoornde Vader God, meedogenloos en onverbiddelijk D en G klein, Gregoriaans, etc.
Zo worden de verschillende archetypen op een zeer indringende, concrete, en aansprekende manier herkenbaar, zichtbaar en hoorbaar gemaakt, en gaat men ze ook beter herkennen in het dagelijkse leven, in films, in literatuur, in het landschap, in architectuur, in kunst, in mensen en hun gedrag en denkwijze, etc.
Deze thema’s zullen in een latere vervolgcursus nog verder worden uitgewerkt als de samenhang van de planeten met de kunstgeschiedenis en de kunstvormen nader worden beschreven
De cursus is dus gemaakt vanuit een alomvattende kennis omtrent al deze samenhangen, wat verbluffende resultaten geeft in de werkzaamheid van het totaalconcept van de beelden, teksten en muziek en door de cursus zal men ook ontdekken hoe verbazingwekkend evident al deze samenhangen zijn, en vanuit wat voor grootse wijsheid de wereld is gemaakt.
De cursus is vervaardigd in de jaren’90, toen de maker ervan overtuigd was dat dit zijn ‘levenswerk’ was….
Voor het eerst sinds vele jaren krijgen de mensen weer de kans om deze prachtige, indringende, meeslepende en unieke cursus mee te maken die bestaat uit fraaie & opwindende diavoorstellingen, opgenomen teksten en muziek.
=========================================
Hoe ontstaat een muziekwerk?
Antroposofisch studiecentrum
Riouwstraat 1, Den Haag
10 november 2009
Hoe ontstaat een compositie, op wat voor wijze wordt een componist aangedreven
tot het componeren?
Er is een verschil tussen het traditionele componeren vanuit vaststaande
concepten in de voorbije eeuwen, en het componeren door de hedendaagse
componist, waarbij het componeren iedere keer een zoektocht is, een avontuur in
een onbekende wereld, waarbij hij al aftastend, afwachtend probeert af te
stemmen op een ‘eeuwige stroom’ van muziek die in zijn ziel en in de wereld
klinkt....
De spreker laat daarbij voorbeelden uit eigen werk horen en vertelt hoe sommige
composities groeien en ontstaan.
Zijn ‘Paas-fantasie’ voor cello en piano zal ‘live’ ten gehore worden gebracht.
Voor de pauze was er een uitleg over het
componeren van de moderne kunstenaar (1-2), na de pauze werd de
ontstaansgeschiedenis van de Easter fantasy / Paas-fantasie besproken (3-6).
Elisabeth Wiklander speelde de cello, de componist begeleide haar
aan de vleugel van de Rode zaal.
========================================================
De 3 ingrepen van de antimachten in de moderne tijd:
Woensdagavond 3 december
2008,
20.15 uur,
Antroposofisch studiecentrum,
Riouwstraat 1 – Den Haag
Uranus, Neptunes en Pluto, de antimachten en de 3 krachten van de ondernatuur
Maria Thun vertelde tijdens een lezing over door haar ontdekte samenhangen: Rond de tijd dat de planeten Uranus, Neptunes en Pluto ontdekt werden, vonden er 3 revoluties plaats, de franse revolutie (1789), en de revoluties van 1848 en van 1933. Dit viel samen met de ontdekking van een technische ‘ondernatuurkracht’: Elektriciteit, elektromagnetisme en de radioactiviteit. Deze 3 krachten hangen samen met de 3 antimachten: Lucifer, Ahriman en Asura’s (ofwel de machten van het boze: de duivel, satan (mammon) en de antichrist, ofwel de 3 apocalyptische ruiters: het rode, het zwarte en het vale paard). Kijkt men verder naar deze 3 impulsen, dan kan men ontdekken hoe er uit deze 3 impulsen 3 dictators voortkwamen (Napoleon, Bissmarck en Hitler), en dat parallel met deze dictators 3 belangrijke componisten leefden en een belangrijke muzikale vernieuwingsimpuls gaven: Beethoven, Wagner en Schönberg.
Een lezing met veel karakteristieke muziekvoorbeelden.
===========================================
In de onderstaande 3 omschrijvingen worden
de thema’s die in de lezing hierboven zijn aangestipt nader uitgelegd:
========================================================
De Franse revolutie, Napoleon, Beethoven en Lucifers hemelse strijd
In 1789 barst de Franse revolutie los. Een revolutie tegen de oppermacht van kerk en Koning, die zich de status van God aanmat. Kort ervoor wordt de planeet Uranus ontdekt en ontdekt Galvani de elektriciteit, de luciferische ondernatuurkracht. Het beeld van de hoogmoedige Lucifer, de rode God van het vuur, is de rebel die in opstand komt tegen de oppermacht van God. In de hemelse strijd met Michael wordt hij echter verslagen en stort ter helle. Lucifer verleidt Eva tot het eten van de boom der kennis, maar door de zondeval krijgt de mens ook een eigen Ik-bewustzijn. Lucifer lijkt ook op ook Prometheus, de God die het goddelijke vuur van de Goden roofde en aan de mensen schonk. Beethoven was ‘een Prometheus van de muziek’ die het Godsvuur van het hoogmoedige en rebelse IK in de muziek brengt. De franse revolutie- en straatmuziek inspireert Beethoven tot zijn vurige en hemelbestormende stijl. De geniale generaal Napoleon wilde heel Europa de ‘Code Napoleon’ brengen, de wetboeken die gelijkheid van recht bracht, maar hij werd gelijk een Lucifer hoogmoedig, liet zichzelf gelijk een God in 1804 tot keizer kronen, en kwam in 1813 ten val bij zijn Waterloo. Hoogmoed komt voor de val… Beethoven en Napoleon leefden in zekere zin een paralleleven. Na Napoleons Waterloo trok Beethoven zich terug in het eenzame eiland van zijn doofheid, en componeerde een meer introspectieve muziek. Napoleon werd evenzeer naar een eenzaam eilandje verbannen. In de muziek van Beethovens 3e periode vinden we niet meer die rebelse heroïek zoals in zijn uitbundige 2e periode, wat de meest karakteristieke Beethovenstijl is, die dan ook samenvalt met de glansperiode van de macht van Napoleon….
=========================================
De impuls van 1848: Wagner, Bissmarck en de kapitalistische revolutie
In 1848 barst er in Dresden en Parijs een revolutie uit. Door deze revolutie kan de hogere burgerij voortaan onbeperkt kapitaal vergaren. In 1846 wordt de planeet Neptumes ontdekt, de nieuwe heerser over Vissen. Kort ervoor schrijft Wagner zijn Vissen-griezel-zombie-opera ‘de vliegende Hollander’ in de duistere, ahrimanische Vissen-toonsoort D klein. Faraday ontdekt het elektromagnetisme, deze kracht hangt samen met de ahrimanische anti-macht. Ahriman is de geest van het materialisme, hebzucht, macht- en gouddorst, nationalisme en kapitalisme. In 1848 barst de Goldrush los en wordt in Amerika het spiritisme ‘uitgevonden’ / gelanceerd. De gothic novel, het griezelverhaal ontstaat (Edgar Allen Poe en bv. Dracula van Bram Stoker). Wagner besluit in 1848 een 4-delige opera over de vloek van de ahrimanische gouddorst, hebzucht en machtdrift te maken van het onderaardse ahrimanische duisterniswezen Alberich: Der Ring des Nibelungen, in de (ahrimanische) scorpio-toonsoort Des groot en Bes klein. Bissmarck en Wagner leiden een soort parallelleven, en Bissmarck komt als antwoord op de 1848-revolutie. Na 3 oorlogen voleindigt hij de ahrimanische nationalisme-impuls en vestigt het Duitse keizerrijk (1871). Kort daarop vindt in 1876 de integrale uitvoering van Wagners “Ring” plaats, een evenement van wereldbelang waarbij de hele Europese intelligentsia en het hele Europese establishment aanwezig was (alle keizers en koningen etc.)....
==============================
Het jaar 1933 en de aanval van het apocalyptische beest
Wanneer wij de tijd rond 1933 bezien, dan zien we in die tijd een culminatie van het boze. Rudolf Steiner voorspelt in 1924 voor 1933 een aanval van ‘Sorat’, de ‘anti-zonne-demon’, het 666-wezen uit de Openbaringen. Rond die tijd (1930) wordt de planeet Pluto ontdekt, de nieuwe heerser over Scorpio. De machtsgreep van Hitler vindt plaats. In Berlijn wordt de radio-activiteit en de kennis voor de bouw van de atoombom ontdekt. De splitsende en Ik-vernietigende, destructieve impulsen van de Asura’s doen hun intrede in de geschiedenis. De Holocaust wordt gepland en de neo-mayastijl ontstaat in de architectuur, vormen van gebouwen waar eertijds ook massale mensenoffers plaatsvonden. De Jappen beginnen hun veroveringsoorlogen, Stalin zijn schijnprocessen. De splitsing van de antroposofische vereniging vindt plaats. Schönberg schrijft zijn grootste 12-toonswerk, de opera ‘Moses und Aaron’ over ‘de dans om het gouden kalf’. Tolkien begint met zijn “In de ban van de ring”, over de terugkeer van Sauron: Sorat / Sauron probeert de macht over de wereld te veroveren. Een duister apocalyptisch tijdperk breekt aan. Deze impuls mondt uit in de mondiale ramp van de 2e wereldoorlog, de grootste ramp die de wereld ooit heeft gekend. Een belangrijke componist uit die tijd is Schönberg. Er zijn veel parallellen in de biografie van Hitler en Schönberg. Ook Schönberg bracht met zijn 12-toonstechniek een soort destructieve muzikale vernietigingsimpuls… Dit leidde bv. in de periode na 1950 tot de modernistische avantgarde-muziek van de Darmstadschool, waarbij een totale ontmenselijking van de muziek plaatsvond. (componisten als Stockhausen ed.)
==============================================Het geheim van Bruckner’s 9e symfonie
In verband met de uitvoering van Bruckner’s 9e symfonie door het Residentie Orkest op 11 en 12 april gaan we in deze lezing dieper in op de mystieke achtergronden van dit diep religieuze werk, wat Bruckner op zijn levensavond ‘an den lieben Gott’ opdroeg. (lezing zonder dia’s)
Dinsdagavond 8 april
20.00 uur
Anna Paulownastraat 115 d,
Den Haag (tegenover het Vredespaleis)
Planten en planeten
(7 bomen, 7
planeten)
-avond met dia's en muziek-
Eén woensdagavond
23 april 2008, 20:15 uur
Riouwstraat 1, Den Haag
De goetheanistische bioloog
en oud-vrijeschoolleraar Frits Julius wees op de samenhang van de planeten
met de plantengroeivormen en met name de zeven loofboomsoorten. We zullen
kennismaken met onder meer de deftige en majestueuze Jupiterkwaliteiten van
de loofbomen, de duistere en sombere saturnuskwaliteiten van het naaldbos,
de mercuriale speelsheid van de slingerplanten, de wilde en martiale
oerkracht van de eik en het woeste struikgewas, de mystiek van het
beukenwoud, de aphroditische en tere lieflijkheid van de berk en de
bergbloempjes en de nobele goudkwaliteiten van de es.
Natuurdia’s, muziek en citaten uit ‘Mensen en Planeten’ van Veltman en
‘Zeven bomen, zeven planeten’ van Julius met citaten van Mellie Uyldert.
Kosten per avond:
8 euro / gered. 6 euro
=================================
LEZINGEN VOOR HET ANTROPOSOFISCH STUDIECENTRUM ZOALS DEZE IN DE FOLDERS STONDEN:
_______________________
2007:

2007:

2008:

2008:

2009:

2010:

2011:

Mogelijkheden en ideeen
voor in de toekomst te geven lezingen:
(nog geen boek met CD aanwezig...)
De klanken van de taal in samenhang met volkeren en geschiedenis
In de vokalen A-E-I volstrekt zich (vanuit de woord-eurithmie gezien) een proces van incarnatie. In de A ontvangt men de ziel vanuit de kosmos, in de E maakt men zich sterk om de ziel te beschermen, en met de I is de ziel in het lichaam als IK geïncarneerd. Ook de baby kent de mama-, de nee- en de Ik-fase. De mensheid ondergaat hetzelfde proces in haar geschiedenis. Oude talen zijn A-talen, talen van de gewaarwordingsziel, bv. het Sanskriet (bv. Mahabharata, Manas, Atman, Brahma), in Europa bv. het Italiaans (bv. pasta, adagio, baccio). De taal van de volgende fase, de verstands- gemoedsziel, bv. de franse taal is een è / ù –taal (bv. je t’aime, Milaine, la reine) . Tenslotte komen we in de moderne fase van de Bewustzijnsziel, waarbij het Engelse volk toonaangevend wordt, de Engelse taal is een I-taal, een Ik-taal. (please, tea for the the queen, it is, isn’t it?) Van daar uit kan men zich ook afvragen hoe de taalontwikkeling van de toekomst verder zal gaan… (Tolkien en het ‘Elfs’…)
===============================
Al het goede komt in drievoud: Kunstenaars in triniteiten.
Heel vaak worden 3 kunstenaars als groep van een stroming of een tijdperk in een adem genoemd, bv. Leonardo, Raffael, Michelangelo (Italiaanse Renaissance rond 1500), Haydn, Mozart en Beethoven (de 1e Weense school), Schönberg, Berg en Webern (2e Weense school), Bach, Händel, Vivaldi (Laatbarok), Goethe, Schiller, Novalis (dichters uit de Goethetijd), etc.
Gaat men deze drietallen bekijken, dan blijkt dat ieder van deze kunstenaars een van de 3 zielekrachten representeert, denken, voelen en willen. Bv. de diepzinnige geleerde Leonardo (denken), de lieftallige Madonnaschilder Raffael (voelen) en de robuuste, gespierde krachtfiguren van Michelangelo (willen). De bedachtzame Haydn, de hemels geïnspireerde Mozart en de woeste en hemelbestormende Beethoven. Het willen wijst naar de toekomst, het denken naar het verleden. Vaak bereidden de willers de toekomst voor (Michelangelo de Barok, Beethoven de Romantiek, Schönberg het Modernisme) en de denkers neigen eerder naar conservatisme of gematigdheid en diepzinnigheid (Bach, Haydn, Rembrand). De voelers zijn vaak schone, vroeg gestorven, bijna hemels tere engelachtige wezens, neigend naar het romantische, lyrisch-melodieuze, vaak ook Italiaanse element (zoals Raffael, Vermeer, Mozart, Berg, Vivaldi). Vanuit deze gegevenheden kan men nog meer drietallen ontdekken en door de vergelijkingen komen tot een nadere verdieping van het wezen van de 3 zielekrachten in de kunst en in de mens.
=========================================================
Deze lezing sluit ook weer aan bij andere lezingen die boven worden genoemd:
=========================================================
De 7 fasen van het Bewustzijnsziele-tijdperk – 7 kunsthystorische perioden
Men kan iedere eeuw uit de geschiedenis van Europa (die in de 21e eeuw v.c. begint) vergelijken met een jaar uit een mensenleven. Het menselijk leven ontwikkelt zich in 7-jaarsfasen. In de 15e eeuw (1413), begint de fase van de Bewustzijnsziel (35-42). De 15e-21e eeuw is de culminatiefase van het Europese Bewustzijnsziele-tijdperk. Iedere eeuw is vergelijkbaar met één jaar uit deze fase. De 15e eeuw is de fase van de Gotiek/Vroeg-renaissance. De 16e eeuw: Renaissance. 17e eeuw: Barok. 18e eeuw: Klassicisme. 19e eeuw: Romantiek. 20e eeuw: Modernisme. 21e eeuw: Postmodernisme. Iedere eeuw heeft zijn eigen karakteristiek die met het karakter van de 7 planeten is te vergelijken. Iedere eeuw is er een bepaalde kunstvorm dominerend. Geen tijdperk heeft eerder zoveel rijkdom aan kunstvormen en ideeën gebracht, o.a. door het individualisme van de moderne mens. In de 22e eeuw zal er weer een geheel nieuw tijdperk voor Europa aanbreken, het 2e derde deel van het Bewustzijnszieletijdperk (met het eerste ochtendgloren van de Europese Geestzelf-ontwikkeling).
================================================
Hieronder 2 lezingen die eigenlijk min of meer bij elkaar horen:
==================================================
De spirituele impuls van de tijd van Rudolf Steiner (het Bel epoque)
Wanneer we de tijd rond 1900 beschouwen, de generatie kunstenaars, componisten, denkers, schrijvers, wetenschappers die in dezelfde tijd leefden als Rudolf Steiner (met name de generatie geboren rond 1860 en gestorven rond 1920-30), dan kunnen we getroffen worden door de enorme rijkdom, de allure, de grootsheid, het hoge spirituele gehalte en de kwaliteit van de muziek, de ideeën, de beeldende kunst van die periode. Met name is het opzienbarend om te zien wat er in de periode tussen 1900, als Steiners openbare werk begint, en 1914/17 is ontstaan. Rudolf Steiners Antroposofie staat dus niet geïsoleerd in de cultuurgeschiedenis, maar is op te vatten als een hoogtepunt, een culminatiepunt daarvan. Debussy, Mahler, Sibelius, Couperus, Van Eeden, Horta, Gaudi, etc. waren bv. zijn generatiegenoten. Wanneer de 1e wereldoorlog uitbreekt is dat op te vatten als een duistere periode die uitbreekt, en die de vele spirituele impulsen teniet doet. Daarna intensiveert zich die duisternis, die in de 2e wereldoorlog haar dieptepunt bereikt.
=======================================
Nadere uitwerking van dit thema naar de andere periodes:
=======================================
Golfbewegingen in de moderne geschiedenis
Sinds de intrede van het
bewustzijnsziele-tijdperk in 1413 kan men ontdekken dat er zich een ritmische
golfbeweging voordoen in de (cultuur-) geschiedenis. Iedere eeuw, rond een
eeuwwisseling is er meestal een grote culturele en spirituele bloeiperiode. Rond
1500: Leonardo, Raffael, Michelangelo. Rond 1600: Shakespeare, de Madrigalisten,
Monteverdi, het Rozenkruizerdom. Begin 18e eeuw: Bach en het Pietisme.
Rond 1800: Duits Idealisme, Goethe en de 1e Weense school. Rond 1900:
Theosofie, Antroposofie, Wandervogel, Jugendstil, Impressionisme, symbolisme
etc. Vaak is er vanaf de jaren 10-20 weer een antireactie van de
duisternismachten zodat er tussen -15-50 een duistere tijd aanbreekt van ofwel
oorlogen, dictaturen en van een duister materialisme. Dit ritme herhaalt zich
bijna iedere eeuw opnieuw weer….
Vanuit dit ritme zijn er ook prognoses naar de
toekomst toe mogelijk die overeenkomen met de palmbladprofetieën.
Overigens kan men een eeuw weer onderverdelen in 3 gedeelten, dat zijn 3
generaties, die ieder 33 1/3 jaar duren.
Dit beschreven patroon herhaalt zich
echter niet iedere eeuw precies hetzelfde, in de 18e eeuw lag de grote
bloeiperiode eerder een generatie later, de periode tussen ca. 1715-1750, de
tijd van Bach, Händel, Rameau en Vivaldi.
In de 20e eeuw ligt de grote bloeiperiode niet rond 2000, maar eerder een
generatie eerder, tussen ca. 1945/-50 en 1980. Dat was de roemruchte tijd van
het idealisme van de studentenrevoluties, de hippietijd, de flower power, etc.
Maar ook een tijd van een grote groei van de Vrije scholen en Wim Veltman gaf
zondagochtendlezingen voor volle zalen in Diligentia.
Vooral de jaren '70 (en ook nog begin jaren '80) laten een duizelingwekkende
geinspireerdheid zien op het gebied van muziek (bv. 'Canto Ostinato'-S. ten
Holt, Pärts 'Tabula Rasa') maar ook popmuziek (Earth, wind and fire), films
(films met geweldige filmmuziek van Jerry Goldsmith & John Williams, zoals 'The
Omen', 'Close encounters'. 'The fury' etc.)...
Terwijl in de jaren '80 eerder een duistere tijd wordt ingezet door Tatcher en
Reagan, met de vloek van het Neoliberalisme waardoor er steeds meer wordt
bezuinigd op cultuur, de kloof tussen rijk en arm steeds groter wordt, alles
wordt commercieel, en Europa (en de wereld) stevent op een dictatuur af.
Tussen 2010 en 2015 zal een nieuwe periode aanbreken...
Zal dat een lichte of een duistere periode worden.... ???
===========================
Voorbeelden van lezingen (opnames / filmpjes)
Bruckners 3e en 9e symfonie en de kosmische evolutie
Eén Woensdagavond
Riouwstraat 1, Den Haag
7 april 20:15 uur, 2010
Kosten: € 8,- / gered. € 6,-
Lezing in het kader van uitvoeringen van
Bruckner-symfonieën in Den Haag en Rotterdam:
16 en 17 april: 3e symfonie door het Residentie Orkest-Den Haag;
23 april: 9e symfonie door het Rot. Ph. Orkest in Rotterdam [Doelen].
Bruckners sterk religieuze
muziek is geïnspireerd door de goddelijke wereld. Intuïtief heeft Bruckner
allerlei waarheden, die ook vanuit de Antroposofie bekend zijn, in zijn muziek
uitgedrukt.
Zo kan men in het 1e thema uit het 1e deel van de 9e
symfonie exact de kosmische evolutie terugvinden zoals deze door Steiner in zijn
boek ‘Geheimwissenschaft’ beschreven wordt, namelijk de 4 fasen van
1/ het oude saturnus, 2/ de oude zon, 3/ de oude maan, en 4/ de aarde-evolutie.
Ook kan men dat 1e thema in verband brengen met het scheppingsverhaal
uit de Genesis.
De 3e en 9e symfonie staan
beide in D klein, de meest religieuze en kerkelijk-kathedraal-achtige toonsoort
en vertonen veel overeenkomsten.
In de 3e vinden we dezelfde tendensen als in de 9e, maar dan nog meer
traditioneel, in kiemvorm, wat in de 9e zijn ultieme realisatie vindt.
-In het Adagio van de 9e drukt Bruckner o.a. de ontmoeting met de
opgestane- ofwel etherische Christus uit, in de toonsoort E groot. (het ‘Damaskusbeleven’)
Ook in de 3e symfonie komt E groot voor als toonsoort van de ‘Opstanding’ (maar
dan in het 1e deel).
============================================================
Aanvang:
20:00 uur
De muziek is een gave van de goddelijke wereld en de aardse muziek is een
afspiegeling van de sferenharmonie. Als zodanig kan gezegd worden dat mens
en wereld zijn ‘gestolde muziek’ zijn, en dat de mens een ‘klankharmonie van
het scheppende wereldwoord’ is.
Aan de hand van muziekvoorbeelden wordt getoond op wat voor wijze de muziek
een afspiegeling is van de mens en van de goddelijke wereld.
Rond 1900 werden er veel componisten geïnspireerd door de Theosofie zoals Scriabin en Holst, dit wordt geïllustreerd aan de hand van
muziekvoorbeelden.
-------------
Theosofische
Vereniging
Loge - Den Haag
Openbare lezingen etc. op Maandagavonden
=================================
LEZINGEN DIE NIET DOOR GINGEN /
GECANCELDE LEZINGEN / CURSUSSEN:
ging niet door vanwege te weinig aanmeldingen:
CURSUS:
De Beeldentaal van de kunst en het mythisch bewustzijn I
Kunstvormen en hun archetypische betekenis, zoals deze
in de cultuur en in de mens werkzaam en beleefbaar is. Hoe het komt dat we
bepaalde soorten vormen en kunstperioden op een bepaalde manier ervaren en
wat we er aan verbinden. De spirituele achtergrond van kunstvormen. (bezien
vanuit een antroposofische, astrologische en fenomenologische achtergrond)
(cursus met diavertoning en muziek)
GRAAG VOORAF AANMELDEN BIJ DE
ZONNEBOOM, EN IN IEDER GEVAL EEN PAAR DAGEN VAN TE VOREN INFORMEREN OF DE
CURSUS / DIA-AVOND DOORGAAT!!! TEL. 071-512 3137 of mailinfo@dezonneboom.nl
_____________________________________
1. Cultuurtijdperken en Griekse mythologie - De 7 planetengoden in de
astrologie
2. De zielsontwikkeling en de sociale achtergronden van de (kunst-)
geschiedenis
3. Ideeën over Gotiek, Renaissance, Barok en de 18e eeuw (van saturnus tot
zon)
4. De 19e eeuw: De natuursymboliek van de Romantiek (venus contra saturnus)
5. De kunst van de 20e en 21e eeuw (mercurius en maan; het kind in de mens)
6. Humor en satire in de kunst. De achtergronden van het modernisme
___________________________________
• 6 donderdagavonden vanaf 21 januari 2016
• Losse avonden bezoeken is mogelijk
• Data: 21, 28 januari, 4, 11, 18 februari & 3 maart
• Tijd: 20 uur
• Plaats: De Zonneboom - De Laat de Kanterstraat 5, 2313 JS - Leiden
• Kosten: 60 euro voor de hele cursus
• Kosten: 12,50 euro voor een losse avond
DE BEELDENTAAL VAN DE KUNST
EN HET MYTHISCH BEWUSTZIJN I
Avonden met dia-vertoning, teksten en muziek.
Ook als losse lezingen / avonden te volgen
-zie ook DEZE LINK (aankondiging met mooie plaatjes erbij!)
Deze cursus (die voorjaar 2016 zal worden voortgezet) is ook een vervolg op de
cursus over ‘de zeven planeten als mythische archetypen’ maar de avonden zijn
ook als losse lezingen te volgen. (antroposofische basiskennis over de planeten
is bevorderlijk voor het begrip)
1. 21 januari 2016
Cultuurtijdperken en Griekse mythologie (de 7 planetengoden)
-Over het Oud-egyptische, Grieks-latijnse en het Post-Renaissance tijdperk (het
3, 4e en 5e na-atlantische cultuurtijdperk) in samenhang met het Italiaanse,
Franse en Engelse volk.
-Over de 7 planeten en de Griekse Goden en astrologische symboliek.
(Griekse mythologie en de kunst van de Renaissance en de Barok)
2. 28 januari 2016
Psychologische en sociale achtergronden van de (kunst-) geschiedenis
Over de 7 standen / klassen in de maatschappij in samenhang met de planeten en
de psychologische lagen in de ziel en de kunsthistorische perioden. Over de
sfeer van de verschillende kunsttijdperken vanaf de Gotiek en hun samenhang met
de maatschappelijke
klasse. Over de emancipatie van de (lagere) klassen en hun weerspiegeling in de
kunstvormen. Saturnus en de (geheime) heersende klasse (de machtselite).
3. 4 februari 2016
Ideeën over Gotiek, Renaissance, Barok en de 18e eeuw
Gotiek, kathedralen, de geestelijke stand i.s.m. Saturnus en Naaldboomvormen.
Renaissance (standbeelden) en de adelstand i.s.m. Jupiter en loofboomvormen.
De 17e eeuw (o.a. Barok, schilderkunst) i.s.m. Mars (& Jupiter) en struikvormen.
De 18e eeuw (neoclassicisme), het symfonieorkest en de middenklasse i.s.m. Zon.
4. 11 februari 2016
De 19e eeuw: De natuursymboliek van de Romantiek (Venus)
De Romantische kunst (Venus) en haar dramatische conflict met Saturnus
(neogotiek) –
in de symboliek in poëzie, literatuur, liederen en muziekdrama (winter-lente,
liefde en dood, etc.). Het noodlot van de kunstenaarsklasse. De gothic novel &
saturnus. Symboliek van de bloem.
De overgang naar de 20e eeuw: Het folklorisme en exotisme. De emancipatie van
het ‘folk’.
5. 18 februari 2016
De kunst van de 20e en 21e eeuw
-Het mercuriale karakter van de 20e eeuwse kunst: Speelsheid, humor, ‘het kind
in de mens’, dada, de danskunst, de emancipatie van het volk, commercialisering,
amusementskunst, film, montagetechniek, modernisme, karikatuur, de exploratie
van het onderbewuste, expressionisme, surrealisme, cobra, etc.
-De 21e eeuw en de ‘maanmassa’, kunst voor kinderen, improvisatie, levenskunst,
karmakunst, therapeutische kunst, de mens als kunstwerk, body-art, performances,
etc.
6. 3 maart
2016
Humor en satire in de kunst
Het mercuriusarchetype en het Modernisme
Filmvertoning. (nadere uitdieping van de thema's van les 5)
Meer info over dit onderwerp is ook te
vinden op:
https://marcvandelft.nl/submenu311.html
==========================================
DEZE LEZING GING HELAAS NIET DOOR, WANT ZIJ IS DOOR DE
ZONNEBOOM GECANCELD OMDAT EEN PAAR DAGEN VOOR DE LEZING ZICH NOG NIEMAND HAD
AANGEMELD OM DE LEZING BIJ TE WONEN.
IN DE FOLDER / AFFICHE EN IN DE ADVERTENTIES VAN DE ZONNEBOOM STOND NAMELIJK:
'GRAAG VOORAF AANMELDEN!'.
Lezing:
Het mysterie van het Kerstfeest en de Kerstmuziek
• Datum: Donderdagavond 17 december 2015
• Tijd: 20 uur
• Plaats: De Zonneboom - De Laat de Kanterstraat 5, 2313 JS - Leiden
• Kosten: 10 euro
• Lezing met auditieve muziekvoorbeelden
Met midwinter wordt het Kerstfeest gevierd. De natuur is gestorven, en de
duisternis bereikt zijn dieptepunt, de bomen zijn kaal en de onbarmhartige
koude winter met sneeuwstormen en ijzel begint.
Juist op dat moment wordt het kerstfeest gevierd, het feest van de vrede,
van gezelligheid, lief zijn voor elkaar, lekker eten met de familie,
vrolijke kerstliedjes, een feest over de geboorte van een schattig klein
babytje, vrolijke herdertjes en engelengezang…
Steiner brengt de jaarfeesten met de wisseling der seizoenen in verband en
de uitwerking daarvan op het menselijk gemoed. Waarom echter zo’n ‘gezellig’
en vrolijk feest op het moment dat de natuur wel erg ‘ongezellig’, somber en
eerder streng en kil is?
Wat viert men nu eigenlijk met het traditionele kerstfeest?
Over het herdersspel, het Lucas-evangelie, het symbool van de stier (os), de
toonsoort G dur (van de Stier) als toonsoort van vrolijke kinderliedjes en
kerstmuziek (herdersliedjes), de eetdrift, Gabriël, de geboorte, Adam Kadmon,
het paradijsspel, liefde, kinderlijke onschuld en de natuur.
=============================================
Gaat niet door vanwege te weinig
aanmeldingen:
CURSUS: Planetenkrachten in de muziek
4 woensdagavonden vanaf
19 februari (2014)
20.15-22 uur
Door: Marc van Delft
Antroposofisch studiecentrum -
Den Haag.
Riouwstraat 1
Kosten: 36 euro (minimaal 8 deelnemers);
losse avonden: 10 euro (19 & 26 februari, 5 & 12 maart)
De zeven tonen van de diatonische toonladder hangen samen met de zeven planeten, en wel in dezelfde volgorde als de zeven weekdagen en de volgorde van de kosmische evolutie. Daarvan afgeleid horen daar 2x 7 intervallen bij.
Nadere uitleg met frappante muziekvoorbeelden. Na het algemene beeld van de planetenstemmingen in de muziek, gaan we kijken in hoeverre wij iets van de karakteristieken van de planetentonen terug kunnen vinden in samenhang met de kosmische evolutie zoals door Steiner beschreven in ‘Geheimwissenschaft’.
Opgave voor 10 februari
bij: Marc van Delft, tel. 070-3459306
/ e-mail: marcvandelft@gmail.com ;
Indien de cursus bij voldoende deelname doorgaat kunnen belangstellenden
losse avonden bijwonen, maar moeten eerst bij Marc van Delft informeren of de
avond door zal gaan.
===============================================
DEZE CURSUS IS AFGELAST VANWEGE TE WEINIG AANMELDINGEN:
CURSUS:
De Beeldentaal van de kunst en het mythisch bewustzijn
• 6 donderdagavonden vanaf 21 januari 2016
(in Leiden)
====================================================
CURSUS:
Muzikale archetypen in de toonsoorten
Toonsoorten, intervallen en melodietypen en hun betekenis voor de kunstmuziek
(Planetenkrachten in de muziek)
Data:
De 2 zaterdagen van
4 & 11 Juni 2016.
Tijd: 10.00 uur inloop, 10.30 uur begin - tot ca. 18 uur
Door: Marc van Delft (componist & muziektheoreticus)
Plaats: Riouwstraat 1.
Kosten: 2x 35 euro, exclusief de maaltijden.
N.B.: Oud-cursisten kunnen de cursus tegen gereduceerd tarief a 2x20 euro
bijwonen.
Aanmelding bij: Marc van Delft,
marcvandelft@gmail.com
Telefoon: 070-3459306
NB: Deze cursus is speciaal op twee hele
dagen georganiseerd zodat mensen van ver weg buiten Den Haag de mogelijkheid
hebben om de cursus bij te wonen en maar twee keer de reis hoeven maken.
Meer info over de
cursus:
Het gaat om een cursus met auditieve muziekvoorbeelden over de toonsoorten in
samenhang met de tonen ofwel de intervallen van de toonladder van C en de
‘Planetenkrachten’* ofwel de archetypische stemmingen in de muziek in samenhang
met de toonsoorten en de intervallen en hun psychologische werking.
In de praktijk blijkt dat het beluisteren van deze muziekvoorbeelden altijd
een groot genoegen is, ten eerste al omdat het prachtige muziek is, en verder is
het erg grappig en frappant om alle overeenkomsten tussen stukken in dezelfde
toonsoort zo op een rijtje te horen! Dan wordt ook heel duidelijk beleefbaar hoe
belangrijk, wezenlijk en essentieel de toonsoorten zijn, en dat de componisten
in diepste wezen zich eigenlijk bijna altijd laten inspireren door de toonsoort.
Men kan ook zeggen dat wie deze cursus nooit heeft gevolgd eigenlijk
niets begrijpt van het diepere wezen van muziek, en niet in staat is om muziek
goed te spelen of te dirigeren. (ik kan heel veel voorbeelden geven van totale
misinterpretaties door beroemde dirigenten vanwege een totaal onbegrip voor het
wezen der toonsoorten!)
Indeling van de 1e dag - 4 juni 2016 [de
geschatte tijden]:
10.00-10.30 uur inloop,
koffie, thee, betaling etc.
10.30-11.00 uur: Kennismakingsrondje
11.00-11.45 uur: Algemene inleiding over de toonsoorten
11.45-12.00 uur: Koffiepauze
12.00-12.45 uur: Vervolg algemene inleiding over de toonsoorten
12.45-13.45 uur: Lunch
13.45-14.45 uur: De toonsoort C
14.45-15.00 uur: Koffiepauze
15.00-16.00 uur: De toonsoort D
16.15-16.30 uur: Pauze
16.30-17.30 uur: De toonsoort E
17.30-18.00 uur: Uitloop, nagesprek, afsluiting, afscheid
Indeling van de 2e dag - 11 juni 2016 [de
geschatte tijden]:
10.00-10.30 uur inloop,
koffie, thee, betaling etc.
10.30-11.00 uur: Terugblik en samenvatting van de eerdere dag
11.00-12.00 uur: De toonsoort F groot
12.00-12.15 uur: Pauze
12.15-13.15 uur: De toonsoort G [1e helft]
13.15-14.15 uur: Lunchpauze
14.15-1500 uur: De toonsoort G [2e helft]
15.00-15.15 uur: Koffiepauze
15.15-16.15 uur: De toonsoort A
16.15-16.30 uur: Pauze
16.30-17.30 uur: De toonsoort B
17.30-18.00 uur: Uitloop, nagesprek, afsluiting, afscheid
AANKONDIGING:
Marc van Delft is bezig met een groot project om een reeks van ca. 10 CD’s te
maken met ca. 600 a 700 auditieve muziekvoorbeelden van de toonsoorten en de
melodietypes, waar dan ook meerdere boekjes met toelichtingen bij horen.
De bedoeling is om deze nieuwe serie boekjes met CD’s te
presenteren bij deze toonsoortencursus.
Ook wordt gebruik gemaakt van deze CD's bij deze cursus.
Belangstellenden kunnen zich hier alvast voor inschrijven.
Meer info over de
cursus:
De zeven tonen van de diatonische
toonladder hangen samen met de zeven planeten, en wel in dezelfde volgorde als
de zeven weekdagen en de volgorde van de kosmische evolutie. Daarvan afgeleid
horen daar 2x 7 intervallen bij.
Ook wordt aandacht besteed aan de samenhang van de toonsoorten met de
dierenriem, c.q. het jaarverloop.
Nadere uitleg met frappante
muziekvoorbeelden.**
-----------------------------------------------------------------
* Laat
je niet afschrikken door de term ‘planetenkrachten’; het gaat niet om iets
zweverigs maar om archetypische en zeer herkenbare stemmingen in de muziek zoals
mysterieus-nachtelijk, speels-humoristisch, romantisch-lieflijk, stralend-zonnig,
heroïsch, strijdvaardig, plechtig, majestueus, mystiek,
onverbiddelijk-noodlottig etc. - Wel heeft de cursus een antroposofische
achtergrond, maar de benadering is vooral FENOMENOLOGISCH!
-----------------------------------------------------------------------
Bereikbaarheid met het Openbaar Vervoer:
Lijn 1 vanaf HS en lijn 24 vanaf CS.
====================================================
** Naar aanleiding van deze cursus op 8 juli 2014 deed Imke Jelle van Dam,
collega-componist en leider van het Nederlands Eurithmie impresariaat hiervan
verslag.
Hieronder is zijn verslag te lezen:
===============================
De toonsoort als wezenlijk element in de muziek
Op dinsdag 8 juni om kwart over zes opgestaan om vanuit Zwolle met het openbaar
vervoer naar het cursusadres in Den Haag te reizen. Klokslag tien uur arriveerde
ik als eerste bezoeker en werd verwelkomd door Marc van Delft, componist en
muziektheoreticus. Het thema van de dagcursus was ‘Muzikale archetypen in de
toonsoorten’, met nadruk op de planetenkrachten in de muziek.
Er waren tien deelnemers: drie vrouwen en zeven mannen.
In de voorstellingsronde vertelde iedereen over muzikale achtergrond en
interesse. Als laatste Marc van Delft, die een jeugdervaring deelde: een
beukenbos had een onuitwisbare indruk op hem gemaakt. Hij kreeg op school een
boekje in handen waarin de boomsoorten in relatie met de zeven planeten werd
beschreven. Hij las het met rode oortjes! En hij kreeg de schok der herkenning
toen hij over zijn lievelingsboom de beuk las, omdat hij in het saturnuskarakter
van de beuk ook zijn eigen karakter herkende.
Door latere studie leerde hij de samenhang kennen met de toonladder, de dagen in
de week en de kosmische evolutiefasen (van Saturnus tot Vulcanus), zoals door
Rudolf Steiner beschreven in de Wetenschap van de geheimen van de ziel.
Zeer toepasselijk werd begonnen met de toonsoort C, die samenhangt met de
planeet Mars; dinsdag, in het Frans Mardi of te wel Marsdag. In de talloze
muziekvoorbeelden, die door Marc werden aangedragen, wees hij op de hamerende
grondtoon, kenmerkend voor de C, ook als bevestigende aarde-toon.
Uitgangspunt was eigenlijk de toonlader van C: De C staat voor de aarde, en
opstijgend ondergaan we een ontstoffelijking van de muziek wat zijn hoogtepunt
bereikt in de B, de meest hemelse toon en toonsoort. De B staat voor ‘Man’s
highest aspirations’, en de C voor ‘His earth bound nature’.
Door opeenvolgende korte muziekfragmenten van verschillende componisten te
beluisteren kon fenomenologisch de wetmatigheden worden beleefd.
Later op de dag werden uitgebreid achtereenvolgens de toonsoorten D, E, F, G, A
en B toegelicht en van vele muziekvoorbeelden voorzien, samenhangend met
Mercurius, Jupiter, Venus, Saturnus, Zon en Maan.
Af en toe maakte Marc ook een verwijzing naar een dierenriemteken en een
jaargetijde.
Als voorbeeld de toonsoort A, die vanuit planetenoogpunt staat voor de zon, waar
het dierenriemteken Kreeft doorheen straalt en waarmee het begin van de zomer
wordt gemarkeerd.
De toonsoort A staat voor zomerse muziek, zoals het eerste deel van de
Italiaanse symfonie van Mendelsohn. Marc liet zeer veel stukken horen die in A
groot staan en die allen verwijzen naar ‘het zonnige zuiden’: Italië, Spanje,
Griekenland, Roemenië etc.
De verlaagde toonsoort As kan als een verzacht, innerlijk stralen worden
beleefd.
Marc wees er meermaals op dat de visie om de toonsoorten met de dierenriem in
verband te brengen vaak niet zo evident is, de planetenstemming is veel
duidelijker beleefbaar.
Zo hangen E groot en -klein en Es groot en -klein respectievelijk samen met
Leeuw, Stier, Steenbok en Weegschaal, wat maar moeilijk beleefbaar is, maar al
deze 4 toonsoorten hebben heel duidelijk een plechtige en verheven
Jupiter-stemming, en ook in de boeken van Beckh en Oberkogler staat voor elk van
deze toonsoorten het woord ‘Weihevoll’. En ‘Weihevoll’ (plechtig, gewijd,
verheven) is nu bij uitstek typerend voor de Jupiter-stemming!
Marc van Delft wees erop dat vele componisten hun eerste grote werk, en zeker
hun eerste symfonieën in de toonsoort C schreven. (Beethoven, Bruckner, Brahms,
Dvorack, Berlioz, Bizet, Grieg, Wagner)
Dan volgden soms muziekwerken in D om zich later aan de toonsoort E(s) te wagen.
(Beethoven!)
De gang C-D-E bracht hij (ook) in verband met Goede Vrijdag, Stille zaterdag en
Paaszondag, oftewel het opstandingsthema, waarvan hij enkele muziekvoorbeelden
gaf, waaronder het ‘Et ressurexit’ (Hij is opgestaan op de derde dag) uit
Bruckners derde mis, in ‘de derde toonsoort’ E groot, bij uitstek de ‘opstandingstoonsoort’.
Dit C-D-E-motief keert bij Bruckner vaak terug, zoals ook in het Te Deum.
In veel stukken in E en Es vinden we dit ‘opstandingsmotief’, zoals ‘de Grote
poort van Kiew’ van Moussorgsky, het slot van Nielsens 5e symfonie, het slot van
het ‘Veni creator’ van Szymanowsky etc. (of het werk eindigt op de
terts in de melodie)
Vanuit de dierenriem bekeken staat C dur voor de eerste toonsoort van de Ram,
staande voor het begin, de geboorte. D klein staat voor de laatste toonsoort,
die van de Vissen, van het einde en de dood. (zie bv. de eerste en laatste
prelude van Chopin!!)
Met betrekking tot D mineur vertelde hij daarom – met enige humor – dat het een
gevaarlijke toonsoort is. Voor diverse componisten betrof het hun laatste vaak
onvoltooid gebleven werk, waarbij het Requiem van Mozart wellicht het meest tot
de verbeelding spreekt. (Bruckners 9e symfonie (onvoltooid), Bach’s ‘Kunst der
Fuge’ (onvoltooid) en Schumann’s 4e symfonie (hierna
werd Schumann krankzinnig en overleed in een gesticht)...)
De cursus maakte duidelijk dat je beweeglijk moet denken en luisteren.
Bv. de G, beleefd als priem vanuit de toon G, maar ook als de kwint vanuit de
toon C .
Alles kan vanuit een andere invalshoek worden beschouwd, waardoor verschillende
toonsoorten bijvoorbeeld met de Christus of met de dood in verband kunnen worden
gebracht.
Veel passeerde de revue, zoals de revolutionaire stap die door Beethoven werd
gemaakt in zijn negende symfonie door de muziek te beginnen met een lange
liggende toon, die voor het oerbegin staat (verwijzend naar het oude saturnus…)
en navolging kreeg bij Bruckner, Debussy, Ravel en vooral veel (modernistische)
componisten in de twintigste eeuw, zoals Schönberg, Ligeti, Penderecky, Scelsi,
Feldman, Bruynel, met name ook in de elektronische muziek, de pop-muziek (bv.
Enigma) en de meditatieve New Age muziek en de minimal music / Nieuwe
Eenvoud (Pärt, Gorecky, Ten Holt, etc.).
Er werd veel geboden en er viel veel te beluisteren.
Gelukkig kregen we een overzicht op twee A-viertjes mee en is er o.a. het
compacte naslagwerk Planetentonen en de kosmische evolutie (inclusief CD met
muziekvoorbeelden), geschreven door Marc van Delft. (naast meerdere andere
boekjes met CD’s over de toonsoorten)
De afsluiting was gepland om 18.00 uur, maar helaas lukte het niet om alles voor
die tijd af te krijgen. De toonsoort B moest toen nog behandeld worden. Vanwege
een andere afspraak in Den Haag (en omdat ik daarna ook weer terug naar Zwolle
moest) heb ik toch maar afscheid genomen.
Terugkijkend op de dag kan ik concluderen dat Marc van Delft veel kennis van
zaken heeft.
Er valt zoveel te vertellen en te beleven dat één dag voor alle toonsoorten
eigenlijk veel te kort is.
Niet onvermeld mag blijven de uitstekende verzorging van de lunch met ondermeer
een ouderwetse oma’s soep!
Imke Jelle van Dam
=====================================================
Cursus / workshop: Dierenriem en Toonladders
Studieweekend van de Sectie voor woord, muziek en euritmie
Toonsoorten & intervallen beleven vanuit de dierenriem
Het kardinale kruis - Studieweekend op 7 & 8 september
In dit weekend willen we iedereen die interesse heeft voor de kosmische
grondslagen van de dierenriem, de gelegenheid geven om kennis te maken met deze
vernieuwende gezichtspunten en ook zelf te ervaren, hoe het karakter van
toonsoorten en intervallen vanuit dit hogere perspectief uitpakt.
vrijdag 7 september 19:30 - 21.45 uur
zaterdag 8 september 9.30 - 17:00 uur
E. Vreedehuis
Riouwstraat 1, Den Haag
Opgave/aanmelding:
06 2141 2688 / jvdschuit@gmail.com
Voor meer info zie:
https://www.antrovista.com/agenda/bestanden/46081_flyer_weekend_153078_8035.pdf
---------------------------------------
In dit weekend organiseert de muziekwerkgroep die zich bezig houdt met
fenomenologisch [meditatief] luisteren naar intervallen, tonen en toonsoorten
etc. , een presentatie en workshop om de
geïnteresseerden in toonsoorten en andere muziekfenomenen te laten meebeleven
met wat de werkgroepleden al vele jaren aan het doen zijn.
Het gaat hier in deze workshop om de toonsoorten die licht en duisternis,
kruizen en
mollen, hoogzomer en midwinter, dag en nacht uitdrukken.
Midzomer, A groot, de stralende zonnetoonsoort [kreeft] tegenover midwinter, Es
dur, de
duistere midwintertoonsoort [steenbok].
Anderzijds de toonsoorten die samenhangen met zonsopgang en zonsondergang,
lentebegin en herfstbegin, ram en weegschaal, C dur en Fis-Ges groot.
Deze 4 toonsoorten vormen samen het 'kardinale kruis' van de dierenriem, het
'fysieke
kruis' van de 4 jaarfeesten: Kerstmis, Pasen, St. Jan en Michael.
Aan deze 4 toonsoorten zijn de karakters van die toonsoorten wel heel duidelijk
en
evident te beleven! [we beperken ons hier tot de 4
majeur-toonsoorten]
Bij deze toonsoorten horen ook intervallen, de intervallen priem, kleine terts,
tritonus en
grote sext bij C, Es, Fis/Ges en A dur.
Tijdens de workshop wordt er muziek op piano gespeeld, gezongen en gezamenlijk
gezongen.
Iedereen die zich in dit onderwerp interesseert is welkom om aan deze cursus /
workshop
mee te doen!
zie voor meer info:
https://www.antrovista.com/agenda/bestanden/46081_flyer_weekend_153078_8035.pdf
De workshop wordt georganiseerd door de musische sectie van de AV, maar is voor
elke
geïnteresseerde toegankelijk!
Marc van Delft zal samen met Jelle van der Schuit, Elisabeth Min zijn
medewerking aan dit
weekend verlenen. [MvD zal bv. Jelle begeleiden als hij liederen voorzingt]
================================================================