14/ Mercurius: Humor en Modernisme /
Mercurial artforms and Modernism

Terug naar het menu favoriete kunst

naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]

Hermes

Dit menu is onderverdeeld in 20 'ondersubmenu's.

In dit menu treft men hier onder eerst een uitleg / inleiding aan, en dan kan men verder naar het eerste 'ondersubmenu'.

Lijst van de 20 ondersubmenu’s:

Ondersubmenu 1:
Mercurius en humor in de kunst van de oudheid tot het modernisme

Ondersubmenu 2:
Mercurius als polariteit tot Jupiter (de koning en de hofnar)

Ondersubmenu 3:
Mercurius en het beeld van de duivel – Satan-satyr-satyre

Ondersubmenu 4:
Pieter Breughel: Het volk en het kind

Ondersubmenu 5:
Mercurius en de karikatuur [Dada-lelijkheid-Modernisme]

Ondersubmenu 6:
Het mercuriale in de kunstgeschiedenis van de Renaissance tot de 20e eeuw

Ondersubmenu 7:
De betekenis van het dier in de kunst

Ondersubmenu 8:
Kunst voor kinderen

Ondersubmenu 9:
De emancipatie van de danskunst in de 20e eeuw – Het folklorisme en het Primitivisme in kunst en muziek

Ondersubmenu 10:
Abstracte kunst en het vrij spelende kind in de mens (Kandinsky)

Ondersubmenu 11:
Het beeld van de clown in de 20e eeuwse kunst –Picasso, Strawinsky en Pulcinella

Ondersubmenu 12:
Het masker, de karikatuur en het Expressionisme, -Picasso en Ensor

Ondersubmenu 13:
De opstand tegen God; -Lucifer als rebelse held; De rebellie van de moderne kunstenaar

Ondersubmenu 14:
Mercurius en de anarchie, -Dada en de anarchie van de willekeur

Ondersubmenu 15:
Het Surrealisme (Dali, Miro, Margitte, Ernst)

Ondersubmenu 16:
De amusementscultuur en de muziek voor het volk (Jazz, Pop) 

Ondersubmenu 17:
Humor in de moderne cultuur: Strips, tekenfilms, films

Ondersubmenu 18:
Montagetechniek; Moderne Popart; Jeff Koons

Ondersubmenu 19:
Mercuriale humor in de moderne beeldhouwkunst

Ondersubmenu 20:
[Mercuriale] Humor in de architectuur (Hundertwasser, Makovech)

 

Bologna: Mercury


Mercurius is de heerser over Tweelingen, dat staat voor de 'speeldrift'...

__________________________________________________________

DE UITGANGSPUNTEN VAN DEZE BESCHOUWINGSWIJZE

Hieronder een aantal schema’s die iets laten zien van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng.

* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.


]

Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden

Hieronder een schema die iets laat zien van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________

Het gaat hier om de 1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg. Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint, maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange overgangsperiodes
, zo’n schema moet men nooit als een dogma opvatten maar meer als een richting waarin men kan denken]

__________________________________________________________________

eeuw**:            15e                16e      17e          18e        19e          20e         21e      

stijlperiode:    Gothiek/         Renais-  Barok     Klassi-  Roman-   Moder-   Post-
                        Vroeg-          sance                   cisme    tiek           nisme    moder-
                    
renaissance                                                                          nisme ?

karakter:        streng        verheven   groots  zonnig       passie     humor     dromerig
   
                    ascetisch   koninklijk   deftig  harmonieus  gevoel   speels      mysterieus

planeet:          Saturnus      Jupiter      Mars      Zon      Venus  Mercurius     Maan
                                                        (Jupiter)

heersende/zich  geestelijke  adel      grooton-     burgerij    burgers   volk          volk,
emanciperende  stand        koning  dernemers   onderne-  kunste-   midden-     vrouwen
 klasse
:                                          (koning)       mers        naars       stand       jeugd etc.

staatsvorm(en): theocratie  aristo-   absolu-   republiek    republiek  demo-    socialis-
                    cratie    tisme                                      cratie     tische
                                                                                           verzorgingsstaat                 

dominerende  architec-   beeld-        schilder-    muziek     poëzie en  danskunst    levenskunst 
kunstvorm:
     tuur        houwkunst   kunst en  (absoluut)   literatuur   tv. cinema   karmakunst
                   kathedraal   standbeeld  reliëfkunst [symfonie] theater,    reclame         kunst in
                                                                                         drama   commerciële   dienst 
                                                                                                       muziek         v.h. leven

Bijvoorbeeld: Dom van   Michel-   Rembrand    Mozart       Novalis     Nijinsky        levenskunste- 
Keulen     angelo      Barokinte-  Beethoven   Wagner    Michael        naar, de taak
                                 rieur                            Brontë    Jackson     van iedere mens

typerende   kerk-    hofmuziek    ceremoniële   concert-   salonmuziek  Jazz, pop   therapetische
muziek-     muziek  koormuziek  muziek &      muziek,     lied, lyrisch  volksmu-   muziek, gebruiks-
genres:   missen   madrigalen   opera, ora-   symfonie,   pianostuk,   ziek, expe-  muziek, impro-
             motetten  ceremoni-   torium, con-  sonate,     symfonisch    rimentele     visatorische mu-
                            ?le muziek   certen voor   kamer-     gedicht, mu-  muziek       ziek, New age
                           canzona's     academiën    muziek,    ziekdrama      dansmu-    muziek
                           hofdansen                        komische  [Wagner]     ziek, mtv   
                                                                   opera      

________________________________________________________________________________

* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.


** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00 jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10 en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog; 1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting; 1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog, einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.

Over de zielelagen in de mens

Men kan deze visie niet goed begrijpen als men niet weet hoe de visie is op de planeten in samenhang met de mens.
Deze visie gaat er namelijk van uit dat de planeten een beeld zijn van bepaalde lagen in de ziel van de mens zoals men deze ook vanuit de psychologie kent.
Het uitgangspunt van de antroposofische psychologie zijn de 3 zielekrachten: Denken, voelen en willen (begeerte, doen).
Deze 3 lagen kan men dan weer nader onderverdelen in subgeledingen waarbij men dan de ontstane 7-ledigheid met de 7 planeten kan verbinden.
Het denken hoort dan vooral bij Jupiter (denken) en Saturnus (geheugen en geweten), het voelen kan men dan in 3 aspecten onderverdelen: Mars (spreken), Zon (de hartekracht van het gevoel, enthousiasme en de liefde) en Venus (passie, hartstocht, verlangen). Het wilsgebied kan men ook weer met 3 planeten, de 3 onderzonnige planeten verbinden: Venus (emotie, begeerte, verlangen, verliefdheid), Mercurius (begeerte en dadendrang, bewegingsdrang, onrust) en Maan (sexualiteit, begeerten, overlevingswil, instincten, oerdriften, voortplantingsdrift, moederinstinct, veiligheidsbehoefte ed.).
    
Ook hangen de 7 planeten samen met de 7 leeftijdfasen.Deze fasen duren elk 7 jaar, alleen de Zonne-leeftijdfase (van 21 tot 42 jaar) duurt 3x 7 jaar. Aldus:
Maanfase: 0-7 jaar, Mercurius: 7-14, Venus: 14-21, Zon: 21-42, Mars: 42-49, Jupiter: 40-56, Saturnus: 56-63 jaar;

De 7 zielelagen in samenhang met de planeten:

Saturnus        Kruin    Geweten   Superego                   ouderdom

Jupiter           Hoofd    Denken   redelijkheid       denken   50er

Mars             Keel        Spreken  daadkracht                      40er

Zon                Hart      Voelen     Ego  = IK         voelen    20-40

Venus     Bovenbuik    Passie       verlangen                       puber

Mercurius    Buik           begeerte   Libido           willen       kind
                   ledematen  beweging  speelsheid                   
Maan           geslacht     driften      onderbewuste        klein kind       

______________________________________________________

Enige kenmerken van de Planetentypen:

Met de 7 planeten hangen 7 mensentypen samen. In de boeken ‘Mensen en planeten’ van W.F.Veltman, en ‘Mensentypen’ van Stibbe vindt men dit nader uitgewerkt. Hieronder enige steekwoorden om een beetje een beeld te geven van het betreffende mensentype:

Enige kenmerken van de Planetentypen:

Saturnustype: Ascetische wijsgeer, kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie

Jupitertype:  Wijze leider, koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren

Marstype:  Doener, willer, strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig

Zonnetype:  Stralend charisma, vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder

Venustype:  Verliefde kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin

Mercuriustype:  Speels, vlot, snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt, charme

Maantype:  Dagdromer, passieve levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren,  grillig, meeloper

_________________________________________________

Verder naar ondersubmenu 1:
Mercurius en humor in de kunst van de oudheid tot het modernisme

Terug naar het menu favoriete kunst

naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]